TP.HCM tập trung việc cơ cấu theo hướng chuyên sâu

Chiều 31/3, Hội đồng Bầu cử quốc gia tổ chức Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Hội nghị diễn ra tại phòng họp Diên Hồng, Nhà Quốc hội theo hình thức trực tiếp, kết nối trực tuyến tới các điểm cầu cấp tỉnh, cấp xã tại 34 tỉnh, thành phố trong cả nước.

Điểm cầu tại TP.HCM diễn ra tại Trụ sở HĐND - UBND TP.HCM; kết nối đến 168 xã, phường và đặc khu trên địa bàn Thành phố.

Tại hội nghị, ông Nguyễn Mạnh Cường - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch UBND, Phó Chủ tịch Ủy ban bầu cử TP.HCM, trình bày tham luận về "Kinh nghiệm công tác lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện quy định pháp luật về bầu cử liên quan đến dự kiến cơ cấu, thành phần, phân bổ người ứng cử đại biểu HĐND; Việc triển khai thực hiện công tác hiệp thương, giới thiệu người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp".

Chú trọng cơ cấu các doanh nhân tiêu biểu

Với sự lãnh đạo chặt chẽ của Trung ương, với tỷ lệ 99,06% cử tri tham gia bỏ phiếu; lựa chọn bầu đủ 38 đại biểu Quốc hội, 125 đại biểu HĐND Thành phố; bầu 4.228 đại biểu HĐND cấp xã.

“Kết quả này là minh chứng rõ nét cho sự chuẩn bị tổ chức bầu cử hết sức chu đáo, chặt chẽ cùng với sự đồng thuận, tin tưởng cao của Nhân dân và cử tri Thành phố, thể hiện tinh thần trách nhiệm, niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước”, ông Nguyễn Mạnh Cường chia sẻ.

Cũng theo ông Nguyễn Mạnh Cường, với sự chủ động, linh hoạt trong quá trình tổ chức thực hiện, hoàn thành nhiều nội dung vượt tiến độ, TP.HCM là địa phương đầu tiên trong cả nước tổ chức bầu cử sớm vào ngày 26/2/2026 tại 4 khu vực với 4.406 cử tri, bảo đảm đúng quy định, an toàn, hiệu quả, qua đó kịp thời rút kinh nghiệm, hoàn thiện công tác chuẩn bị cho ngày bầu cử chung của cả nước.

Chia sẻ tại hội nghị, ông Nguyễn Mạnh Cường cho biết, kinh nghiệm lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện quy định pháp luật về bầu cử liên quan đến dự kiến cơ cấu, thành phần, phân bổ, giới thiệu người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp tại TP.HCM bao gồm 4 trọng tâm:

Thứ nhất, quán triệt sâu sắc tinh thần chỉ đạo của Trung ương, Thành ủy, bám sát các chỉ tiêu, định hướng về cơ cấu, thành phần, chủ động chuẩn bị từ sớm: Ngay từ khi triển khai, Thành phố đã bám sát các văn bản hướng dẫn để dự kiến cơ cấu đảm bảo tỷ lệ hợp lý giữa các thành phần theo đúng quy định.

Thứ hai, đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng, sự phối hợp chặt chẽ giữa Thường trực HĐND, UBND, Ban Thường trực UBMTTQ Việt Nam cùng cấp: Đây là nguyên tắc được quán triệt thực hiện ngay từ đầu và xuyên suốt quá trình chuẩn bị dự kiến cơ cấu, thành phần, phân bổ, giới thiệu người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp.

Công tác nhân sự bầu cử vừa đảm bảo tuân thủ sự lãnh đạo của Đảng, vừa được tiến hành dân chủ, khách quan, có sự thống nhất cao giữa Thường trực HĐND, UBND, Ban Thường trực UBMTTQ Việt Nam cùng cấp.

Thứ ba, phân bổ theo địa bàn gắn với quy mô dân số, yêu cầu phát triển kinh tế- xã hội, đảm bảo mỗi đơn vị bầu cử đều có đại diện của chính quyền cấp xã: Trên cơ sở số đại biểu được phân bổ cho TP.HCM, Thành phố đã tiến hành rà soát, phân chia đơn vị bầu cử, xác định số lượng đại biểu được bầu ở từng đơn vị bầu cử, từ đó phân bổ cơ cấu giới thiệu người ứng cử đảm bảo số dư theo quy định và có tính đại diện của địa phương ở từng đơn vị bầu cử.

TP.HCM có 42 đơn vị bầu cử đại biểu HĐND Thành phố, mỗi đơn vị bầu cử có 2 người ứng cử đại diện cho cấp xã (còn lại là những người ứng cử do cấp thành phố giới thiệu). Điều này sẽ là tiền đề giúp tăng sự gắn kết giữa Tổ đại biểu ở từng đơn vị bầu cử với cử tri, giúp nắm bắt kịp thời tâm tư, nguyện vọng của cử tri.

Thứ tư, phân bổ giới thiệu người ứng cử theo hướng ưu tiên chất lượng và tính chuyên môn, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và nhiệm vụ của Thành phố trong giai đoạn mới: Cùng với việc tập trung đảm bảo cơ cấu theo quy định, Thành phố tập trung việc cơ cấu theo hướng chuyên sâu: tăng đại biểu chuyên trách; mở rộng thành phần tri thức; chú trọng cơ cấu các doanh nhân tiêu biểu; quan tâm đến nhân sự am hiểu về chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và công nghiệp công nghệ cao.

“Đây sẽ là tiền đề để hình thành nên tổ chức HĐND vừa đa dạng hoá thành phần vừa mang tính chuyên sâu, giúp Hội đồng nhân dân hoạt động thực chất hơn, nâng cao chất lượng hoạt động, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và nhiệm vụ của Thành phố trong giai đoạn mới”, ông Cường chia sẻ.

Một số kinh nghiệm của TP.HCM

Về kinh nghiệm triển khai thực hiện công tác hiệp thương, giới thiệu người ứng cử đại biểu HĐND, ông Nguyễn Mạnh Cường chỉ rõ trong công tác hiệp thương, Thành phố bám sát các quy định của pháp luật, tập trung một số yêu cầu trọng tâm khi hiệp thương giới thiệu người ứng cử đảm bảo quy trình: Tuân thủ tuyệt đối các bước hiệp thương, đảm bảo thực hiện đúng trình tự, thủ tục và thời gian quy định của Luật Bầu cử và các hướng dẫn Trung ương.

Đảm bảo yêu cầu về chất lượng và tiêu chuẩn: Kiên quyết không hạ thấp tiêu chuẩn vì cơ cấu. Đây là yêu cầu quan trọng nhất. Người được giới thiệu phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, đủ năng lực đóng góp ý kiến và phản biện chính sách tại nghị trường; Hồ sơ ứng cử viên được kiểm tra, thẩm định, đối chiếu chặt chẽ, đảm bảo tính trung thực trong kê khai, lịch sử chính trị và bằng cấp chuyên môn. Đặc biệt, Thành phố coi trọng kết quả tín nhiệm của cử tri nơi công tác và nơi cư trú. Những trường hợp có tỉ lệ tín nhiệm thấp hoặc có phản hồi tiêu cực từ nhân dân phải được xem xét, làm rõ và đưa ra khỏi danh sách hiệp thương kịp thời.

Đảm bảo dân chủ, công tâm, khách quan, minh bạch: Tạo môi trường bình đẳng, đảm bảo mọi ứng cử viên (dù là người được giới thiệu hay người tự ứng cử) đều được đối xử công bằng trong quy trình hiệp thương và tiếp xúc cử tri.

Đảm bảo sự đồng thuận: Công tác hiệp thương phải đảm bảo sự lãnh đạo tuyệt đối của cấp ủy Đảng, đồng thời phải tạo được sự đồng thuận cao trong các tầng lớp nhân dân, thông qua vai trò cầu nối của Mặt trận Tổ quốc các cấp.

Trong quá trình triển khai thực hiện, bên cạnh việc tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật, hệ thống Mặt trận các cấp TP đã chủ động đổi mới phương thức tổ chức, linh hoạt trong điều hành, phù hợp với tình hình thực tiễn. TPHCM rút ra một số kinh nghiệm cụ thể:

Thứ nhất, tại từng Hội nghị hiệp thương, cần chủ động xây dựng phương án số lượng nhân sự có số dư cao hơn theo quy định, nhằm dự phòng các trường hợp phát sinh, bất khả kháng trong quá trình hoàn thiện danh sách chính thức người ứng cử, qua đó bảo đảm tính chủ động, không bị động trong mọi tình huống.

Thứ hai, cần tiếp tục đúc kết, rút kinh nghiệm và nhân rộng các mô hình, cách làm hiệu quả trong tổ chức hiệp thương, giới thiệu người ứng cử, vận động bầu cử và mạn đàm tiểu sử, bảo đảm phù hợp với từng địa bàn, từng thành phần cử tri.

Thứ ba, tăng cường đầu tư nguồn lực, điều kiện bảo đảm cho cơ sở, nhất là về nhân lực, cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác tổ chức, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong tình hình mới.

Thứ tư, công tác chuẩn bị, tổ chức và điều hành các hội nghị cần tiếp tục được quan tâm nâng cao chất lượng theo hướng chuyên nghiệp, khoa học, bảo đảm chặt chẽ về nội dung, linh hoạt trong điều hành, đồng thời phát huy vai trò tham gia của cử tri.