TP.HCM gỡ "nút thắt" nhà ven kênh rạch: Đảm bảo an sinh cho người dân

Chiều 4/5, đoàn công tác do ông Võ Văn Minh - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP.HCM làm trưởng đoàn, đã có buổi khảo sát thực địa và làm việc với Thường trực Đảng ủy địa phương về tiến độ triển khai đề án di dời nhà trên và ven sông, kênh, rạch tại khu vực Nhà Bè.

Cấp bách giải tỏa nhà tạm, lấn chiếm

Theo báo cáo, TP.HCM đang đẩy mạnh tiến độ đề án chỉnh trang đô thị giai đoạn 2025 - 2030, trong đó trọng tâm là kế hoạch di dời hơn 20.000 căn nhà ven kênh rạch trên toàn địa bàn. Riêng tại khu vực Nhà Bè, qua rà soát hiện có khoảng 2.540 căn nhà và khu đất ven kênh thuộc diện cần giải tỏa để kết hợp chỉnh trang đô thị và phát triển không gian công cộng ven sông.

Đáng chú ý, qua khảo sát thực địa tại một số tuyến kênh lớn, đoàn công tác đánh giá có gần 300 căn nhà lấn chiếm kênh rạch đang trong tình trạng cấp bách, cần được ưu tiên giải tỏa ngay. Phần lớn đây là các công trình nhà tạm, xây dựng tự phát, hạ tầng xuống cấp, kết cấu không đảm bảo an toàn và chịu ảnh hưởng nặng nề bởi triều cường, mưa lớn.

Tình trạng này không chỉ gây cản trở dòng chảy, ô nhiễm môi trường mà còn đe dọa trực tiếp đến đời sống người dân. Việc di dời khẩn cấp những hộ này nhằm trả lại không gian thoát nước và quan trọng nhất là bảo vệ tính mạng, tài sản của bà con trước nguy cơ sạt lở chực chờ.

Tái định cư phải tốt hơn hoặc bằng nơi ở cũ

Nhìn nhận đây là một đề án lớn, có tác động sâu rộng đến sinh kế và nơi ở của hàng ngàn hộ dân, lãnh đạo HĐND TP.HCM yêu cầu quá trình thực hiện phải thật thận trọng và bài bản. Yêu cầu trọng tâm được đặt ra là chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phải hợp lý, sát thực tế thị trường và bối cảnh của từng gia đình.

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Võ Văn Minh nhấn mạnh việc triển khai đề án phải bảo đảm đồng bộ các mục tiêu. Không chỉ hướng đến việc cải tạo môi trường, tái cấu trúc đô thị theo hướng văn minh, thích ứng biến đổi khí hậu, mà còn phải đặc biệt chú trọng yếu tố an sinh xã hội.

"Tuyệt đối không để người dân bị thiệt thòi, ảnh hưởng đến đời sống, sinh kế trong quá trình di dời. Chỉ khi người dân thấy được lợi ích rõ ràng, lâu dài và có sự đồng thuận cao, quá trình giải tỏa mới có thể diễn ra thuận lợi", Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP.HCM Võ Văn Minh chỉ đạo.

Nhiều đại biểu và đại diện các sở ngành cũng thống nhất quan điểm cần rà soát toàn diện hiện trạng, tổ chức lấy ý kiến người dân để xây dựng phương án bồi thường hài hòa lợi ích. Việc bố trí nhà ở xã hội, tái định cư phải đảm bảo điều kiện sống tốt hơn hoặc ít nhất bằng nơi ở cũ, giúp người dân an tâm ổn định cuộc sống lâu dài.

Gỡ vướng cơ chế, huy động nguồn lực xã hội hóa

Bên cạnh bài toán an sinh, tiến độ thực hiện cũng là nút thắt được đặc biệt quan tâm. Đoàn khảo sát đề nghị địa phương cần cập nhật đầy đủ số liệu, xác định rõ từng nhóm đối tượng bị ảnh hưởng để có phương án triển khai phù hợp nhất.

Đồng thời, để đẩy nhanh tiến độ, việc phân cấp, ủy quyền cho địa phương cần được thực hiện mạnh mẽ hơn nữa nhằm rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính, kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

Tại buổi làm việc, các đại biểu cũng kiến nghị thành phố nghiên cứu phương án áp dụng hợp đồng BT (Xây dựng – Chuyển giao). Đây được xem là đòn bẩy quan trọng để thu hút các nhà đầu tư chiến lược tham gia vào công cuộc chỉnh trang đô thị, góp phần giảm tải cho ngân sách và huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội.

Việc tổ chức thực hiện trong thời gian tới đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, bám sát thực tiễn của chính quyền cơ sở. Đích đến cuối cùng không chỉ là khai thác hiệu quả quỹ đất ven bờ, làm sạch dòng kênh, mà còn là kiến tạo một môi trường sống an toàn, chất lượng và bền vững cho người dân thành phố.