Tin mẹo dân gian, nhiều ca hóc xương cá phải cấp cứu

Bệnh viện Thống Nhất đã tiếp nhận nhiều trường hợp nuốt phải xương cá, tăm… dẫn đến biến chứng nặng, thậm chí đe dọa tính mạng do tin theo các cách xử trí truyền miệng.

Thay vì đến bệnh viện thăm khám kịp thời, nhiều người tự xử trí khi nuốt phải dị vật bằng cách nuốt cơm, ngậm C sủi, khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng, gây phù nề thanh quản, thủng đường tiêu hóa và phải can thiệp phẫu thuật.

Bít đường thở do ngậm C sủi để “tiêu xương”

Bệnh viện Thống Nhất vừa điều trị cho một bệnh nhân nữ, 52 tuổi, sau bữa ăn bị mắc xương cá. Thay vì đến bệnh viện, bệnh nhân nghe theo lời truyền miệng và thông tin trên mạng, tự ý ngậm liên tục lượng lớn viên vitamin C sủi với mong muốn “làm tiêu xương”.

Khi nhập viện, bệnh nhân ở trong tình trạng phù nề nặng vùng thanh quản, có nguy cơ bít đường thở, đe dọa đến tính mạng.

Các bác sĩ xác định đây là tổn thương do hóa chất từ viên sủi C gây ra tại vùng cửa ngõ đường thở, buộc phải xử trí như một ca cấp cứu hô hấp. Sau ba ngày điều trị tích cực bằng nội soi lấy dị vật, sử dụng thuốc kháng sinh và kháng viêm, tình trạng phù nề mới dần thuyên giảm.

BS.CKII Trương Hoàng Việt, Phụ trách Khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Thống Nhất, cũng thông tin về trường hợp cụ bà 85 tuổi, sau khi ăn cá xuất hiện cảm giác nuốt vướng, nuốt đau kéo dài. Gia đình đã áp dụng các biện pháp dân gian như cố gắng móc, đẩy để lấy dị vật ra ngoài và nuốt cơm nhiều với hy vọng xương cá trôi xuống dạ dày.

Bệnh nhân đến phòng khám Tai Mũi Họng, Bệnh viện Thống Nhất, để kiểm tra, được các bác sĩ nội soi nhiều lần nhưng không phát hiện dị vật.

Trước biểu hiện lâm sàng vẫn rất rõ ràng, các bác sĩ quyết định cho bệnh nhân nhập viện để tầm soát chuyên sâu. Kết quả chụp CT cho thấy xương cá đã nằm ngoài đường tiêu hóa, xuyên qua thành thực quản vào trong tuyến giáp, sát các mạch máu lớn vùng cổ.

Nhận định đây là tình huống nguy hiểm, có thể gây thủng thực quản, áp xe hoặc tổn thương động mạch cảnh nếu không can thiệp kịp thời, các bác sĩ từ 3 chuyên khoa Tai Mũi Họng, Ngoại lồng ngực mạch máu và Chẩn đoán hình ảnh đã nhanh chóng hội chẩn và tiến hành phẫu thuật mở cổ. Dị vật được lấy ra là một mảnh xương cá dài hơn 3 cm. Sau mổ, bệnh nhân được chăm sóc hậu phẫu tích cực, đặt ống nuôi ăn và theo dõi sát.

Nhờ thể trạng tốt, cụ bà hồi phục ổn định. Theo các bác sĩ, nếu dị vật được phát hiện sớm và lấy ra ngay từ đầu bằng nội soi, việc điều trị sẽ đơn giản và ít xâm lấn hơn rất nhiều.

Tăm dài 6 cm đâm xuyên dạ dày

Khoa Ngoại Tiêu hóa, Bệnh viện Thống Nhất, cũng tiếp nhận nhiều trường hợp nhập viện do nuốt phải dị vật, nhưng do để lâu ngày, dị vật đã đi qua thực quản, gây thủng ruột.

Bà Nguyễn Thị T., 61 tuổi, nhập viện trong tình trạng đau bụng âm ỉ vùng thượng vị (phần bụng trên rốn). Qua thăm khám và thực hiện các cận lâm sàng, bác sĩ phát hiện ổ áp xe ở thành dạ dày nhưng chưa xác định rõ nguyên nhân. Phim chụp CT cho thấy có dấu hiệu nghi ngờ tổn thương do dị vật đâm xuyên thành dạ dày vào ổ bụng.

BS.CKI Trần Ngọc Thạch, Khoa Ngoại Tiêu hóa, cho biết, khi khai thác bệnh sử, bệnh nhân không nhớ việc từng nuốt phải dị vật. Chỉ đến khi phẫu thuật, các bác sĩ mới phát hiện nguyên nhân là một chiếc tăm xỉa răng dài khoảng 6cm xuyên qua thành dạ dày.

Do dị vật nằm ở mặt sau dạ dày và tồn tại trong thời gian dài, gây khó khăn khi mổ nội soi, ê-kíp bác sĩ buộc chuyển sang mổ hở. Sau khi lấy được tăm, bác sĩ tiến hành khâu lỗ thủng và làm sạch ổ bụng. Hiện tình trạng bệnh nhân đã ổn định và chuẩn bị xuất viện.

Một trường hợp khác là bệnh nhân nam, 75 tuổi, nhập viện sau 4 ngày chủ quan tự theo dõi tại nhà trong tình trạng đau bụng, sốt cao. Khi vào viện, thăm khám ghi nhận nhiễm trùng ổ bụng lan tỏa. Kết quả chụp CT cho thấy dị vật, nhiều khả năng là xương cá, đã đi qua gần như cả hệ tiêu hóa trước khi gây thủng trực tràng (đoạn cuối của ruột).

Bệnh nhân được phẫu thuật cấp cứu bằng phương pháp nội soi, lấy xương cá, khâu lỗ thủng và rửa sạch ổ bụng. Do vị trí thủng ở trực tràng, các bác sĩ buộc phải mở hậu môn nhân tạo tạm thời để dự phòng, sẽ phẫu thuật đóng lại khi đạt điều kiện ổn định.

Theo BS.CKII Hoàng Anh Bắc, Phó Trưởng Khoa Ngoại Tiêu hóa, Bệnh viện Thống Nhất, dị vật đường tiêu hóa thường gặp nhất là tăm tre và các loại xương cá, xương gà… Nếu được phát hiện sớm, việc can thiệp thường đơn giản, có thể lấy ra qua nội soi đường miệng hoặc dạ dày. Ngược lại, các trường hợp chuyển đến Khoa Ngoại Tiêu hóa đa phần đã xuất hiện biến chứng nặng, như thủng dạ dày, ruột non, đại tràng hoặc trực tràng, tiềm ẩn nguy cơ đe dọa tính mạng.

Bác sĩ Hoàng Anh Bắc cho biết, nguyên nhân nuốt dị vật thường liên quan đến thói quen sinh hoạt, như vừa ăn vừa nói chuyện, vừa uống rượu bia, ngậm tăm sau ăn… Ở người cao tuổi, phản xạ nuốt kém, nhai không kỹ nên nguy cơ nuốt phải dị vật cao hơn. Tuy nhiên, dị vật đường tiêu hóa không chỉ gặp ở người lớn tuổi; bệnh viện từng tiếp nhận những bệnh nhân trẻ nuốt phải vỉ thuốc trong lúc mất tập trung khi uống thuốc.