20 năm Intel tại Việt Nam: Từ nhà máy đóng gói đến "bệ phóng" chiến lược trong kỷ nguyên bán dẫn toàn cầu

Hai mươi năm trước, khi Khu Công nghệ cao TP.HCM (SHTP) còn là những khoảng đất mới quy hoạch, Intel đã đưa ra quyết định lịch sử: đặt viên gạch đầu tiên xây dựng nhà máy lắp ráp và kiểm định chip.

Khởi đầu từ một công trường với vài trăm nhân sự tiên phong, Intel Products Việt Nam (IPV) ngày nay đã vươn mình trở thành cơ sở lắp ráp và kiểm định lớn nhất trong mạng lưới toàn cầu của tập đoàn bán dẫn Hoa Kỳ, tạo ra khoảng 6.500 việc làm chuyên môn cao và là minh chứng sống động cho năng lực tiếp nhận công nghệ của lực lượng lao động Việt Nam.

Xương sống của kim ngạch xuất khẩu công nghệ cao

Tính đến thời điểm hiện tại, tổng dòng vốn cam kết của Intel vào Việt Nam đã đạt con số ấn tượng 4,1 tỷ USD. Không dừng lại ở những con số tài chính khô khan, IPV đã chứng minh vai trò trọng yếu mang tính huyết mạch trong chuỗi sản xuất toàn cầu của tập đoàn. Danh mục sản phẩm tại đây liên tục được nâng cấp, hiện đã đảm nhiệm dòng vi xử lý tiên tiến nhất thế giới Intel Series 3 dành cho AI PC – thế hệ máy tính trí tuệ nhân tạo dựa trên công nghệ tiến trình đỉnh cao Intel 18A.

Nhìn lại chặng đường hai mươi năm, IPV đã xuất xưởng hơn 4 tỷ đơn vị sản phẩm chất lượng cao đi khắp thế giới, mang về tổng giá trị xuất khẩu lũy kế vượt ngưỡng 110 tỷ USD. Đặc biệt, số liệu thống kê năm 2025 ghi nhận một kỷ lục mới: IPV đóng góp tới 11,67 tỷ USD giá trị xuất khẩu.

Con số này chiếm tới 57% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn Khu Công nghệ cao TP.HCM và tương đương khoảng 12% tổng giá trị xuất khẩu của toàn TP. Hồ Chí Minh. Những chỉ dấu kinh tế này khẳng định vị thế không thể thay thế của Intel đối với cán cân thương mại và sự ổn định kinh tế vĩ mô của trung tâm kinh tế đầu tàu cả nước.

Thành công lớn nhất của Intel tại Việt Nam không chỉ được đo đếm bằng sản lượng chip hay giá trị kim ngạch, mà cốt lõi nằm ở triết lý phát triển nhân tài bền vững. Thông qua sự phối hợp chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam, Đại học Bang Arizona cùng các tổ chức giáo dục trong nước, Intel đã tiên phong kiến tạo mô hình hợp tác công - tư (PPP) đầu tiên tại Việt Nam mang tên Chương trình Liên minh Giáo dục Đại học ngành Kỹ thuật (HEEAP).

Sáng kiến chiến lược này đã hiện đại hóa căn bản nền giáo dục kỹ thuật nước nhà, chuyển đổi phương pháp giảng dạy theo mô hình STEM trực quan và năng động. Hơn 9.000 giảng viên đại học, cao đẳng đã được đào tạo chuyên sâu, trong đó có hơn một phần ba là các nữ nhà khoa học, góp phần thúc đẩy bình đẳng giới mạnh mẽ trong môi trường công nghệ vốn giàu thách thức. Ghi nhận những đóng góp mang tính bước ngoặt này, năm 2012, IPV đã vinh dự được Ngoại trưởng Hoa Kỳ trao tặng Giải thưởng Doanh nghiệp Xuất sắc (Award for Corporate Excellence).

Bước sang giai đoạn mới, cam kết này ngày càng trở nên thiết thực. Vào tháng 5 vừa qua, Intel đã đi đầu trong việc chuyển đổi công năng và trao tặng hơn 30 thiết bị lắp ráp, kiểm định chip tiên tiến cho Khu Công nghệ cao TP.HCM và Đại học Quốc gia Hà Nội.

Đây là lần đầu tiên một doanh nghiệp FDI thực hiện chuyển giao thiết bị sản xuất trực tiếp sang phục vụ mục đích đào tạo và nghiên cứu bán dẫn tại Việt Nam. Động thái này không chỉ mở ra cơ hội thực hành sống động cho hàng ngàn sinh viên, mà còn là hành động thực tế đồng hành cùng mục tiêu chiến lược của Chính phủ: đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn chất lượng cao vào năm 2030.

Kiến tạo hệ sinh thái bản địa

Từ góc nhìn chính luận kinh tế, sự hiện diện của Intel đóng vai trò như một "chất xúc tác" vạn năng làm thay đổi cấu trúc ngành công nghiệp hỗ trợ. Trong hai thập kỷ, IPV đã trực tiếp đào tạo và tôi luyện gần 10.000 kỹ sư, chuyên viên kỹ thuật và nhà quản lý người Việt. Đồng thời, doanh nghiệp đã nâng đỡ, tạo điều kiện cho hơn 600 nhà cung cấp nội địa đạt chuẩn tham gia vào chuỗi sản xuất công nghiệp tiên tiến, áp dụng các tiêu chuẩn quản trị, vận hành toàn cầu.

Trước làn sóng cách mạng công nghiệp lần thứ tư, Intel đang tiếp tục phối hợp với Chính phủ để mở rộng quy mô Chương trình Sẵn sàng Kỹ thuật số Intel (Intel Digital Readiness). Sáng kiến này được thiết kế toàn diện với các trụ cột: AI dành cho Lãnh đạo, AI dành cho Công dân, AI dành cho Lực lượng Lao động Tương lai và AI dành cho Thế hệ trẻ. Đây được kỳ vọng là đòn bẩy thúc đẩy quá trình phổ cập và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, tạo đòn bẩy cho Việt Nam bứt tốc mạnh mẽ trong kỷ nguyên số.

Một điểm sáng không thể không nhắc đến trong triết lý kinh doanh của Intel là sự kiên định với các tiêu chí phát triển bền vững (ESG) ngay tại nhà máy sản xuất. Bằng các giải pháp công nghệ tiên tiến, IPV đã tiết kiệm được hơn 60 triệu kWh điện, ứng dụng 3,2 triệu kWh điện xanh và giảm thiểu thành công hơn 16.400 tấn carbon phát thải ròng ra môi trường. Về quản trị tài nguyên, nhà máy đạt tỷ lệ xử lý và tái chế tuyệt đối 100% đối với chất thải nguy hại, 99% đối với rác thải thông thường, đồng thời tuần hoàn tái sử dụng hơn 1,5 triệu m³ nước.

Bên cạnh hoạt động sản xuất kinh doanh, Intel Products Việt Nam (IPV) luôn thể hiện cam kết mạnh mẽ với cộng đồng thông qua nguồn ngân sách hơn 22 triệu USD dành cho các chương trình giáo dục, y tế, an toàn và bảo vệ môi trường trên khắp cả nước. Đặc biệt, trong giai đoạn căng thẳng của đại dịch COVID-19, doanh nghiệp đã kịp thời giải ngân khoản viện trợ 10 tỷ đồng nhằm sát cánh cùng đất nước vượt qua khó khăn. Không chỉ dừng lại ở những đóng góp tài chính, tinh thần trách nhiệm xã hội còn lan tỏa sâu rộng trong tập thể lao động, minh chứng qua việc có tới hơn 60% cán bộ, nhân viên IPV tích cực tham gia các phong trào tình nguyện, miệt mài đóng góp tổng cộng hơn 256.000 giờ lao động cống hiến cho xã hội.

Những nỗ lực toàn diện và bền bỉ đó đã mang lại cho IPV những phần thưởng xứng đáng. Bên cạnh hai Giải thưởng Chất lượng Intel (IQA) danh giá vào các năm 2016, 2022 và Huân chương Lao động hạng Ba (2017), IPV lại vinh dự đón nhận Bằng khen từ Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, cùng Bằng khen và Cờ truyền thống từ Chủ tịch UBND TP.HCM trao tặng.

Hành trình 20 năm của Intel tại Việt Nam không chỉ là câu chuyện thành công của một doanh nghiệp đơn lẻ, mà là biểu tượng cho sự chuyển mình công nghệ của một quốc gia. Với vị thế là một trong những mắt xích trọng điểm của Intel tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương và Nhật Bản, IPV đang sẵn sàng viết tiếp những chương mới, đưa tinh thần đổi mới sáng tạo và sức mạnh công nghệ phục vụ cho sự thịnh vượng bền vững của Việt Nam trong tương lai.