Điều trị bớt bẩm sinh, không chỉ là chuyện thẩm mỹ

Ngày 17/5, Đại học Y Dược TP.HCM, Hội Laser Y học và Laser Ngoại khoa TP.HCM, Phòng khám chuyên khoa Da Liễu Medcare tổ chức hội thảo khoa học cập nhật điều trị bớt rối loạn sắc tố và mạch máu.

Nhiều tiến bộ y học giúp điều trị hiệu quả bớt sắc tố da

PGS.TS.BS Văn Thế Trung - Trưởng Bộ môn Da liễu, Đại học Y Dược TP.HCM, Chủ tịch Hội Laser Y học và Laser Ngoại khoa TP.HCM - cho biết điều trị bớt rối loạn sắc tố và tổn thương mạch máu đã có nhiều bước tiến đáng kể trong những năm gần đây. Theo ông, sự phát triển này đến từ những cải tiến trong công nghệ laser điều trị da, đồng thời mở rộng sang các phương pháp điều trị đa mô thức thay vì chỉ phụ thuộc vào laser như trước đây.

"Hiện nay, ngoài laser, việc điều trị còn kết hợp nhiều kỹ thuật trong phẫu thuật da như bóc tách, căng giãn da, vi phẫu… nhằm giảm thiểu sẹo và tối ưu hiệu quả thẩm mỹ cho người bệnh", bác sĩ Trung chia sẻ.

Bên cạnh đó, xu hướng điều trị hiện nay còn đẩy mạnh sự phối hợp đa chuyên khoa giữa da liễu, phẫu thuật nhi, chẩn đoán hình ảnh và nhiều lĩnh vực liên quan để nâng cao hiệu quả điều trị.

Dù vậy, PGS.TS.BS Văn Thế Trung cho biết điều trị bớt sắc tố vẫn còn một số khó khăn, đặc biệt ở trẻ nhỏ, do trẻ đau, khó hợp tác trong quá trình can thiệp.

Bên cạnh đó, quá trình điều trị thường kéo dài, người bệnh phải quay lại nhiều lần nên không ít người bỏ dở giữa chừng dù kết quả đã cải thiện hơn 50%. Một thách thức khác là nguy cơ tái phát sau điều trị. Nếu can thiệp quá mạnh để điều trị triệt để có thể gây sẹo, trong khi chi phí điều trị bằng laser vẫn còn khá cao đối với nhiều người bệnh do phải thực hiện nhiều lần.

Theo PGS.TS.BS Trung, những tổn thương có diện tích lớn, nằm ở vị trí khó can thiệp như vùng mặt, mí mắt hoặc các tổn thương sắc tố bẩm sinh dày cũng thường kém đáp ứng điều trị. Ngoài ra, một số trường hợp có bệnh lý toàn thân đi kèm cũng khiến việc điều trị phức tạp hơn, đặc biệt với các tổn thương ở não hoặc mắt.

Xu hướng điều trị cá thể hoá

Theo BS.CKI Nguyễn Xuân Quang Huy - Giám đốc điều hành Phòng khám chuyên khoa Da liễu Medcare, tối ưu điều trị bớt rượu vang bằng laser không nằm ở việc tăng năng lượng điều trị, mà quan trọng hơn là phải liên tục đánh giá đáp ứng của từng người bệnh để điều chỉnh chiến lược phù hợp.

Bác sĩ Huy cho biết nếu tổn thương cải thiện tốt, phác đồ có thể được duy trì. Nếu hiệu quả bắt đầu chững lại thì bác sĩ cần đánh giá lại toàn bộ quá trình điều trị để thay đổi thông số hoặc chiến lược can thiệp. Một yếu tố khác thường bị bỏ qua là khoảng cách giữa các lần điều trị. Theo lý thuyết, thời gian giữa hai lần laser thường từ 4–8 tuần, tuy nhiên bác sĩ Huy cho rằng cần cá thể hóa theo từng trường hợp.

“Với người bệnh có nguy cơ cao, chúng tôi thường kéo dài thời gian điều trị. Ngược lại, với người bệnh có nguy cơ thấp, đặc biệt là trẻ nhỏ, có thể rút ngắn khoảng cách nếu đáp ứng tốt”, bác sĩ chia sẻ.

TS.BS Trần Thị Thúy Phượng - Giảng viên Bộ môn Da liễu, Đại học Y Dược TP.HCM - cho biết xu hướng điều trị các rối loạn sắc tố mắc phải đang thay đổi theo hướng cá thể hóa, phân tầng điều trị và tăng cường bảo vệ da trước ánh sáng.

Theo bác sĩ Phượng, không phải tất cả các loại kem chống nắng đều phù hợp như nhau với mọi người bệnh. Với những trường hợp cần bảo vệ da trước ánh sáng nhìn thấy, các loại kem chống nắng có màu hoặc chứa thành phần sắt oxit đang cho thấy hiệu quả tốt hơn so với kem chống nắng thông thường.

Một xu hướng quan trọng khác là điều trị cá thể hóa, thay vì áp dụng cùng một phác đồ cho tất cả người bệnh.

Theo TS.BS Trần Thị Thúy Phượng bác sĩ cần đánh giá nhiều yếu tố trước khi đưa ra phác đồ điều trị như loại tăng sắc tố, mức độ bệnh, màu da, tiền sử dị ứng, nguy cơ tăng sắc tố sau viêm cũng như môi trường sống của người bệnh.

Xóa rào cản tâm lý cho người bệnh

TS Lê Thị Linh Trang - Phó trưởng Khoa Nhà nước và Pháp luật, Học viện Cán bộ TP.HCM, người mắc bớt bẩm sinh, đặc biệt là các trường hợp tổn thương xuất hiện rõ trên mặt hoặc vùng da dễ nhìn thấy, thường phải đối diện với rào cản tâm lý rất lớn.

"Người lớn dễ rơi vào trạng thái cô lập xã hội, còn trẻ em thậm chí có thể đối mặt với bạo lực tinh thần hoặc thể chất do định kiến", TS Trang nói.

TS Trang cho biết khoảng 20-30% người bệnh có chỉ số chất lượng cuộc sống thấp hơn mức trung bình của cộng đồng. Tuy nhiên, ở góc độ tích cực, vẫn có khoảng 70-80% người bệnh từng bước cải thiện chất lượng sống nếu được hỗ trợ đúng cách.

TS Linh Trang cho rằng rào cản lớn nhất đôi khi không đến từ xã hội mà xuất phát từ chính sự "tự kỳ thị bản thân" của người bệnh, cảm giác mất giá trị và mất lòng tự trọng. Để vượt qua điều này, trước hết người bệnh cần được trang bị kiến thức y khoa đầy đủ, gọi đúng tên bệnh lý và hiểu bản chất của bệnh. Họ sẽ có tâm thế tốt hơn để đối diện với định kiến xã hội.

Theo TS Trang, gia đình cũng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình đồng hành cùng người bệnh, nhất là trẻ nhỏ. "Nếu cha mẹ luôn mang tâm lý mặc cảm hoặc cho rằng mình có lỗi khi sinh con như vậy, điều đó sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến trẻ. Điều quan trọng là cha mẹ cần lắng nghe, chia sẻ và giúp con xây dựng sự tự tin từ sớm", TS Trang nhấn mạnh.

Một số hình ảnh tại hội thảo: