Nhân kỷ niệm 98 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2023), đồng thời cũng là thời điểm TP.HCM đang chờ đợi giây phút Quốc hội bấm nút thông qua nghị quyết thay thế Nghị quyết 54 về thí điểm cơ chế, chính sách vượt trội cho Thành phố, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Dương Anh Đức đã có cuộc trò chuyện cùng tạp chí Khoa học phổ thông xoay quanh vai trò của báo chí trong bối cảnh mới này.
Thưa ông, được biết, ngày 24/6 tới đây, Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua hàng loạt cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội dành cho TP.HCM. Ông đánh giá vai trò của báo chí như thế nào thông qua sự kiện này?
- Trong thời gian vừa qua, Thành phố của chúng ta đã nỗ lực xây dựng và đề xuất cho Quốc hội một nghị quyết thay thế Nghị quyết 54, với tinh thần tăng tính chủ động để Thành phố có trách nhiệm hơn với đất nước, và tiếp tục giữ vững vị trí là đầu tàu kinh tế của cả nước.
Để đạt được kết quả như hôm nay, đó là nhờ vai trò của hệ thống báo chí của TP.HCM và của Trung ương, khi mà báo chí đã có những tuyến bài phân tích, đánh giá, nhận định, cũng như truyền tải các ý kiến đóng góp để nghị quyết thay thế được hoàn thiện một cách tốt nhất có thể.
Sắp tới, Quốc hội sẽ thông qua nghị quyết mới thay thế Nghị quyết 54, và việc chuyển tải thông điệp của nghị quyết này đến mọi người dân, đặc biệt là các cơ quan, đơn vị là rất quan trọng để tất cả cùng hiểu rõ, chính xác tinh thần của nghị quyết. Vai trò của báo chí là vô cùng quan trọng trong việc chuyển tải thông điệp này, để mọi người có thể khai thác, vận dụng tối đa những điều kiện mà Nghị quyết đã tạo ra để TP.HCM có thể phát triển bền vững và người dân cũng có thể tham gia tích cực vào quá trình triển khai để nghị quyết thành công.
Riêng với báo chí lĩnh vực khoa giáo, theo ông, có những định hướng truyền thông nào cần chú trọng?
- Trong nội dung liên quan đến nghị quyết thay thế Nghị quyết 54, có rất nhiều vấn đề liên quan đến thể chế và việc áp dụng các quy định pháp luật để Thành phố có thể chủ động trong quá trình phát triển, khai thác tối đa tiềm năng và thế mạnh của mình.
Với tạp chí và tờ báo khoa giáo, tôi cho rằng nên tập trung vào phân tích các khía cạnh khoa học của nghị quyết mới thay thế Nghị quyết 54. Trong đó, cần tìm cách vận dụng các nguồn lực về con người và khoa học - công nghệ, cũng như tập hợp những ý tưởng từ người dân Thành phố để triển khai nhanh và hiệu quả những nội dung của nghị quyết. Đồng thời, cần đề xuất những sáng kiến và phương thức áp dụng tiến bộ khoa học - công nghệ để tận dụng những lợi thế của nghị quyết và nâng cao chất lượng, sự phát triển của Thành phố.
Như vậy, thách thức đặt ra cho báo chí trong bối cảnh mới là không nhỏ. Theo ông, đâu là điểm đội ngũ làm báo cần hoàn thiện hơn để đáp ứng những mong mỏi của Thành phố?
- Tôi nghĩ rằng quan trọng nhất là bản thân các bạn phóng viên phải tự nâng chất mình. Khi viết hay khi tiếp thu ý kiến của các chuyên gia, người dân góp ý, phân tích, bình luận, đánh giá về một sự kiện hoặc một đề xuất nào đó, nếu phóng viên có một sự hiểu biết tương đối đầy đủ, chính xác, thì sẽ có những bài báo chất lượng hơn. Và như vậy, tác động của bài báo ấy đối với sự phát triển của Thành phố sẽ rõ ràng hơn. Đặc biệt, bài viết trong khối khoa giáo cần có những yêu cầu về sự sắc sảo, cụ thể, có căn cứ khoa học…
Để có những sản phẩm báo chí tốt, bản thân người viết phải hiểu rõ vấn đề, soi rọi ở nhiều góc cạnh, tình huống… Nếu không, bài viết sẽ mang tính hời hợt và đôi khi nếu thiếu thận trọng, chúng ta lại nhìn phiến diện, có những đánh giá mang tính cực đoan thì lại gây phản tác dụng (!).
Do đó, tôi cho rằng đội ngũ làm báo cần học hỏi từ kinh nghiệm của mình, từ các chuyên gia và đồng nghiệp, cũng như phải chịu khó rèn luyện, tự bồi dưỡng và cập nhật kiến thức liên tục. Chỉ khi làm được như vậy, chúng ta mới có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình. Vai trò của báo chí rất lớn, vì nếu một người thông thường chỉ có thể nói chuyện với một vài người, thì một bài báo đăng lên có thể được hàng triệu người đọc. Điều đó cho thấy rõ, chúng ta làm càng tốt, tác động của sản phẩm báo chí càng tích cực.
Bên cạnh đó, như tôi đã đề cập từ đầu, Thành phố rất coi trọng và quan tâm đến các cơ quan báo chí, xem đây là thành tố quan trọng và đóng góp tích cực cho sự phát triển của Thành phố. Thành phố mong muốn các cơ quan báo chí duy trì vai trò của mình, đảm bảo chất lượng trong hoạt động chuyên môn và luôn dành hết tâm huyết vì lợi ích chung, vì sự phát triển của Thành phố và vì người dân. Điều quan trọng là các cơ quan báo chí không được đưa ra những lợi ích cá nhân, quan điểm tiêu cực hoặc suy nghĩ cực đoan, gây ảnh hưởng xấu đến sự phát triển chung của Thành phố.
Xin cảm ơn ông.