Học sinh đi hướng nghiệp không còn hỏi "cho vui"

Sáng 18/1, Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM (HCM-UTE) đăng cai tổ chức Tọa đàm công tác Hướng nghiệp và Tuyển sinh Đại học 2026.

Chương trình nằm trong khuôn khổ "Ngày Hội tư vấn tuyển sinh hướng nghiệp - Ngày mở lần 19 năm 2026", với sự tham gia của hơn 150 đại biểu từ các Sở GD&ĐT và trường THPT.

Học sinh hỏi vào trọng tâm, thay vì hỏi "cho vui"

Phát biểu tại tọa đàm, ông Trần Anh Tuấn - Phó Chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp TP.HCM, cho biết với thâm niên công tác hướng nghiệp hơn 30 năm, ông nhận thấy những năm gần đây, hoạt động này có nhiều chuyển biến tích cực.

Theo ông, học sinh hiện nay được định hướng bài bản hơn từ các Sở GD&ĐT và nhà trường, đồng thời chủ động, nghiêm túc và có khả năng tương tác tốt hơn so với trước đây.

Các chương trình hướng nghiệp ngày càng được tổ chức chuyên nghiệp, tạo không gian để học sinh mạnh dạn đặt câu hỏi, bày tỏ quan điểm, thay vì những nội dung hình thức, khuôn mẫu như trước.

Ông Trần Anh Tuấn cho rằng học sinh hiện nay ít còn đặt những câu hỏi mang tính chung chung, mà tập trung vào các vấn đề thực chất như đặc điểm nhân lực thời đại số, tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) đến việc làm, sự khác biệt giữa ngành nghề truyền thống và ngành nghề số, cũng như lộ trình học tập, kỹ năng cần thiết và cơ hội việc làm.

Ngoài ra, nhiều học sinh rất băn khoăn trước thông tin quảng bá về các ngành học mới, đặc biệt là các ngành gắn với AI hay kinh tế số, trong khi nền tảng đào tạo, đội ngũ giảng viên và điều kiện triển khai thực tế của từng cơ sở đào tạo lại không đồng đều. Điều này khiến học sinh rơi vào trạng thái hoang mang khi lựa chọn ngành nghề.

Học sinh cũng ngày càng quan tâm đến đầu ra thực tế thay vì tranh luận nên học đại học hay cao đẳng. "Các em đặt câu hỏi thẳng về nghề nghiệp, thời gian học, khả năng tìm việc và thu nhập, đồng thời bày tỏ mong muốn tiếp cận các chính sách học bổng minh bạch, thực chất, có thể áp dụng xuyên suốt quá trình học tập", ông Tuấn chia sẻ.

Vì vậy, ông cho rằng công tác hướng nghiệp tại trường phổ thông đóng vai trò then chốt giúp học sinh hiểu đúng về thị trường lao động, phân tầng kỹ năng, cũng như kết hợp hài hòa giữa yếu tố truyền thống và hiện đại trong đào tạo.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và AI phát triển nhanh, con người - với năng lực tư duy, đạo đức và sáng tạo - vẫn là yếu tố quyết định, và hướng nghiệp cần tập trung vào phát triển con người, chứ không chỉ chạy theo xu hướng ngành nghề", ông Trần Anh Tuấn nhấn mạnh.

Có học bổng 50% dành riêng cho nữ sinh kỹ thuật

Cũng tại tọa đàm, TS Quách Thanh Hải - Phó hiệu trưởng Trường HCM-UTE, cho biết năm 2025, nhà trường tiếp tục duy trì và đẩy mạnh các chính sách khuyến khích, thu hút nhân tài.

Trong đó, nhóm sinh viên có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục là đối tượng được ưu tiên hàng đầu thông qua các chính sách học bổng của nhà trường. Tổng kinh phí học bổng dự kiến trong năm nay khoảng 60 tỷ đồng, tăng 10 tỷ đồng so với năm 2024.

Học bổng khuyến khích tài năng dành cho thí sinh có điểm thi tốt nghiệp THPT cao sẽ tiếp tục được duy trì. Mỗi ngành chỉ xét và trao học bổng cho thí sinh có điểm đầu vào cao nhất.

Đặc biệt, năm nay trường tiếp tục triển khai chính sách học bổng dành cho nữ sinh theo học các ngành kỹ thuật. Nữ sinh trúng tuyển các ngành thuộc diện ưu tiên sẽ được hỗ trợ 50% học phí.

Về phương thức tuyển sinh, TS Quách Thanh Hải cho biết nhà trường sẽ điều chỉnh và bổ sung một số tổ hợp môn nhằm phù hợp hơn với thực tiễn đào tạo. Trước hết là mở rộng tổ hợp Toán - Lý - Tin học. Trước đây, tổ hợp này chỉ áp dụng cho một ngành, nhưng từ năm 2025 sẽ được mở rộng sang nhiều ngành đào tạo khác.

Bên cạnh đó, nhà trường sẽ điều chỉnh tổ hợp Toán - Hóa - Anh đối với ngành Công nghệ kỹ thuật máy tính. Đồng thời bổ sung tổ hợp Toán - Lý - Công nghệ cho ngành Sư phạm công nghệ.

Đón tiếp hơn 10.000 học sinh từ 130 trường THPT

Với "Ngày Hội tư vấn tuyển sinh hướng nghiệp – Ngày mở lần 19 năm 2026", HCM-UTE đón tiếp hơn 10.000 học sinh từ hơn 130 Trường THPT thuộc TP.HCM và các tỉnh lân cận, đến tham quan hướng nghiệp tại khuôn viên Trường.

Học sinh được trực tiếp quan sát và tìm hiểu về các hoạt động giảng dạy, nghiên cứu khoa học, về môi trường học tập, sinh hoạt, về cơ sở vật chất, phục vụ,... tại các đơn vị.

Bên cạnh đó, nhà trường cũng tổ chức các hoạt động giao lưu và thi văn nghệ, ẩm thực... đặc biệt là tổ chức cho các em học sinh tham gia cuộc thi "Robot cứu hỏa điều khiển từ xa" để các học sinh có đam mê kỹ thuật được trực tiếp trải nghiệm các sản phẩm công nghệ.

Qua 19 năm liên tục tổ chức, "Ngày hội Tư vấn tuyển sinh hướng nghiệp - Ngày mở" đã trở thành hoạt động thường niên có uy tín của HCMUTE, là cầu nối hiệu quả giữa Nhà trường với các Trường THPT, học sinh và phụ huynh trong công tác định hướng nghề nghiệp và tuyển sinh đại học.

Từ đó tạo điều kiện để các em học sinh THPT được trực tiếp tham gia vào các hoạt động hướng nghiệp, cung cấp thông tin và định hướng về các nhóm ngành, nghề tiềm năng đang được xã hội quan tâm...