PGS.TS Lương Minh Cừ - Hiệu trưởng Trường ĐH Cửu Long: 'Chọn ngành có ảnh hưởng nhưng không quyết định con đường trở thành Hiệu trưởng'

Hành trình trở thành một nhà quản lý giáo dục được hình thành qua quá trình học tập, rèn luyện và tích lũy lâu dài.

Hiệu trưởng không phải là một “ngành học”

Theo PGS.TS Lương Minh Cừ, không có một ngành học cụ thể nào đào tạo trực tiếp để trở thành Hiệu trưởng. Đây không phải là một nghề có thể lựa chọn ngay từ đầu, mà là vị trí lãnh đạo hình thành sau một quá trình dài tích lũy. “Hiệu trưởng là kết quả của quá trình rèn luyện, phấn đấu, phát triển từng bước từ chuyên môn đến quản lý”, ông nói.

Trên thực tế, những người giữ cương vị này thường xuất phát từ nền tảng chuyên môn vững chắc ở một lĩnh vực cụ thể, sau đó tiếp tục học tập, bồi dưỡng về quản lý giáo dục, lý luận chính trị và tích lũy kinh nghiệm qua nhiều vị trí khác nhau như giảng viên, trưởng bộ môn, lãnh đạo khoa, phòng.

Vì vậy, theo ông, nếu học sinh có ước mơ trở thành Hiệu trưởng, điều quan trọng không nằm ở việc chọn “đúng ngành” mà là chọn ngành phù hợp với bản thân và học thật tốt, từ đó xây dựng nền tảng chuyên môn vững chắc.

Từ người lính đến giảng đường đại học

Ít ai biết rằng, con đường đến với giáo dục của ông bắt đầu từ những năm tháng quân ngũ. Chính môi trường rèn luyện kỷ luật và thực tiễn đời sống đã giúp ông hình thành nhu cầu tìm hiểu sâu hơn về bản chất của xã hội và con người.

Đó cũng là lý do ông lựa chọn theo học ngành Triết học – một ngành học không chỉ cung cấp kiến thức mà còn rèn luyện tư duy hệ thống, khả năng phản biện và cách nhìn nhận vấn đề một cách toàn diện. “Triết học giúp tôi biết đặt câu hỏi đúng, phân tích vấn đề đến tận cùng và đưa ra quyết định có cơ sở khoa học”, ông Cừ chia sẻ.

Trong quá trình công tác, những giá trị này tiếp tục phát huy, đặc biệt trong công tác quản lý. Tư duy biện chứng giúp ông nhìn nhận vấn đề đa chiều, giữ vững nguyên tắc nhưng vẫn linh hoạt trong điều hành.

Không đặt mục tiêu làm Hiệu trưởng từ đầu

Nhìn lại quãng thời gian còn là sinh viên, PGS.TS Lương Minh Cừ cho biết ông chưa từng hình dung sẽ trở thành Hiệu trưởng. Giống như nhiều bạn trẻ, khi đó ông chỉ tập trung học tập, tích lũy kiến thức và từng bước tìm hướng đi cho bản thân. Việc gắn bó với giáo dục đến một cách tự nhiên, khi ông nhận ra niềm yêu thích với công việc giảng dạy và nghiên cứu.

Niềm vui khi được chia sẻ tri thức, được đồng hành cùng sinh viên trưởng thành đã trở thành động lực để ông lựa chọn ở lại với giảng đường. Còn vị trí Hiệu trưởng, theo ông, không phải là mục tiêu đặt ra từ đầu, mà là kết quả của cả một quá trình phấn đấu qua nhiều vị trí công tác – từ giảng viên đến quản lý. “Mỗi chặng đường đều giúp tôi học hỏi, hoàn thiện bản thân và hiểu rõ hơn về trách nhiệm của người làm giáo dục”, ông Cừ chia sẻ.

Trong hành trình hơn 40 năm làm nghề, bước ngoặt lớn nhất với ông chính là thời điểm được trực tiếp đứng lớp. Từ trải nghiệm này, ông nhận ra giáo dục không chỉ là truyền đạt kiến thức, mà là quá trình “trồng người”, góp phần hình thành nhân cách và tương lai của cả một thế hệ. Chính sự trưởng thành của sinh viên, những thành công của họ sau khi ra trường đã trở thành nguồn động lực để ông gắn bó lâu dài với nghề.

Một bước ngoặt khác là khi ông được giao các vị trí quản lý. Từ đó, phạm vi đóng góp không còn dừng lại ở lớp học mà mở rộng ra việc xây dựng môi trường giáo dục, hoạch định chiến lược phát triển nhà trường.

“

Không có ngành học nào quy định sẵn để trở thành Hiệu trưởng. Điều quan trọng không phải là chọn đúng ngay từ đầu, mà là học tập nghiêm túc, rèn luyện bản thân và tích lũy kinh nghiệm qua từng giai đoạn. Khi đủ năng lực và bản lĩnh, cơ hội sẽ tự mở ra”

- PGS.TS Lương Minh Cừ.

Ngành học chỉ là điểm khởi đầu

Từ trải nghiệm của mình, PGS.TS Lương Minh Cừ cho rằng việc chọn ngành học là quan trọng, nhưng không phải yếu tố quyết định toàn bộ tương lai. “Ngành học chỉ là điểm khởi đầu. Yếu tố quyết định nằm ở quá trình học tập, rèn luyện và nỗ lực trong thực tiễn”, ông nhấn mạnh.

Trong bối cảnh xã hội luôn thay đổi, kiến thức không ngừng cập nhật, mỗi người cần có tinh thần học tập suốt đời, khả năng thích ứng và không ngừng hoàn thiện bản thân. Thực tế cũng cho thấy, nhiều người thành công không đi theo một con đường thẳng từ ngành học đến nghề nghiệp. Sự linh hoạt, nền tảng tư duy và ý chí mới là yếu tố giúp họ đạt được thành tựu.

Một vấn đề khác được nhiều học sinh quan tâm là nên “học để làm nghề” hay “học để làm người”. Theo PGS.TS Lương Minh Cừ, đây không phải là hai lựa chọn đối lập, mà cần song hành. “Nghề nghiệp có thể thay đổi, nhưng nhân cách và giá trị sống là yếu tố bền vững”, ông nói.

Theo đó, học sinh cần chọn ngành để xây dựng nghề nghiệp, nhưng trong quá trình học phải đồng thời rèn luyện đạo đức, tư duy độc lập, tinh thần trách nhiệm. Khi hai yếu tố này được kết hợp, người học không chỉ có việc làm, mà còn trở thành những công dân có ích cho xã hội.

Chọn ngành: Không cần “hoàn hảo”, chỉ cần phù hợp

Trước thực tế nhiều học sinh lớp 12 còn băn khoăn, ông cho rằng việc chưa xác định rõ tương lai không phải là bất lợi, mà là cơ hội để các em hiểu mình hơn. Ông đưa ra một số gợi ý: Tìm hiểu bản thân: sở thích, năng lực, môi trường mong muốn; Tìm hiểu ngành học một cách có định hướng; Lựa chọn phù hợp thay vì hoàn hảo; Chuẩn bị tinh thần học tập suốt đời.

“Các em không cần biết chính xác mình sẽ trở thành ai ngay từ đầu. Điều quan trọng là bắt đầu với một lựa chọn có suy nghĩ và không ngừng nỗ lực”, PGS.TS Lương Minh Cừ nhắn nhủ.

Từ một người lính đến giảng viên, từ giảng viên đến nhà quản lý, hành trình của PGS.TS Lương Minh Cừ cho thấy không có con đường tắt để trở thành một người lãnh đạo trong giáo dục. Đó là hành trình của sự tích lũy – tích lũy tri thức, kinh nghiệm, bản lĩnh và cả những giá trị sống.

Và có lẽ, câu trả lời cho câu hỏi “học ngành nào để làm Hiệu trưởng” không nằm ở một ngành học cụ thể, mà nằm ở chính cách mỗi người học tập, rèn luyện và trưởng thành qua thời gian.