Trang bị kiến thức phòng ngừa bệnh lý đột quỵ, cơ xương khớp đến người dân xã Nghĩa Thành

Chương trình với sự đồng hành của Hệ thống Bệnh viện SAIGON-ITO và Bệnh viện Nhân dân 115.

Mong chương trình tiếp tục đến với người dân xã Nghĩa Thành

Phát biểu tại chương trình, ThS, nhà báo Bùi Hương – Phó Tổng Biên tập phụ trách, điều hành Tạp chí Khoa học phổ thông – cho biết chương trình “Vui khỏe mỗi ngày” đã được tổ chức trong nhiều năm qua, với mục tiêu đưa kiến thức y học dự phòng đến gần hơn với cộng đồng. Sau khi thực hiện sáp nhập địa giới hành chính, chương trình tiếp tục được mở rộng, đến với nhiều địa phương thuộc TP.HCM mới.

Theo nhà báo Bùi Hương, chương trình không chỉ cung cấp thông tin sức khỏe thiết thực mà còn tạo điều kiện để người dân được trao đổi trực tiếp với các bác sĩ. Đây là cơ hội để bà con đặt câu hỏi, giải đáp những thắc mắc về các dấu hiệu bệnh lý hoặc thông tin y khoa mà trong quá trình khám chữa bệnh thông thường chưa được giải đáp đầy đủ.

Tại chương trình, ông Trần Bá Phú – Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Nghĩa Thành, kiêm Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Nghĩa Thành, TP.HCM - gửi lời cảm ơn sự đồng hành của Tạp chí Khoa học phổ thông trong việc tổ chức hoạt động ý nghĩa, góp phần nâng cao hiệu quả an sinh xã hội và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

“Đây là những nội dung rất thiết thực, giúp người dân nâng cao nhận thức, chủ động phòng ngừa những bệnh tật, hướng tới cuộc sống khỏe mạnh và an toàn hơn”, ông Trần Bá Phú chia sẻ.

Theo ông Phú, chương trình 'Vui khỏe mỗi ngày' không chỉ dừng lại ở việc chăm sóc sức khỏe mà còn lan tỏa tinh thần nhân ái, đoàn kết vì cộng đồng, với 20 phần quà trao tặng cho các hộ neo đơn, khó khăn, góp phần động viên tinh thần, tiếp thêm động lực vượt qua khó khăn.

Trong thời gian tới, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Nghĩa Thành mong tiếp tục nhận được sự quan tâm của Tạp chí cùng các nhà hảo tâm để có thêm chương trình thiết thực, góp phần chăm lo tốt hơn đời sống vật chất và tinh thần cho người dân.

Làm việc đúng tư thế để bảo vệ khớp

Tại chương trình, ThS.BS Nguyễn Văn Huy – Phó khoa Điều trị, Bệnh viện SAIGON-ITO Phú Nhuận – cho biết thoái hóa khớp là quá trình lão hóa tự nhiên, với mức độ biểu hiện khác nhau ở mỗi người. Mục tiêu điều trị không phải là “tránh hoàn toàn” mà là làm chậm tiến triển, giảm đau và hạn chế phẫu thuật.

Bệnh xảy ra do sụn khớp bị bào mòn theo thời gian, gây đau khi vận động, thay đổi tư thế. Ở giai đoạn nặng, khớp có thể sưng, biến dạng, cong vẹo; người bệnh cần thăm khám để được điều trị phù hợp theo từng giai đoạn, từ vật lý trị liệu, dùng thuốc, tiêm khớp đến phẫu thuật khi cần.

Theo bác sĩ Huy, dù không thể phòng ngừa tuyệt đối, người bệnh có thể làm chậm thoái hóa bằng cách kiểm soát cân nặng, hạn chế các tư thế gây hại như ngồi xổm, xếp bằng, quỳ hoặc leo cầu thang nhiều nhằm làm giảm áp lực lên khớp, đặc biệt là khớp gối. Đồng thời, duy trì vận động hợp lý, nghỉ ngơi đầy đủ và tập luyện các môn ít áp lực lên khớp như bơi lội, đạp xe, đi bộ.

Bên cạnh đó, các bệnh lý cột sống cũng ngày càng phổ biến, với triệu chứng đau cổ, đau lưng do tuổi tác, chấn thương, thừa cân hoặc thói quen sai tư thế, đặc biệt là cúi đầu khi dùng điện thoại. Vì vậy, cần giữ tư thế đúng trong sinh hoạt và lao động, hạn chế cúi đầu kéo dài.

Chủ động phòng ngừa để giảm nguy cơ tử vong

Theo BS.CKI Nguyễn Trần Minh Chiến, Khoa Bệnh lý mạch máu não, Bệnh viện Nhân dân 115, đột quỵ gồm hai thể chính là nhồi máu não (do tắc mạch) và xuất huyết não (do vỡ mạch), với cơ chế và cách điều trị khác nhau. Tại Việt Nam, nhồi máu não chiếm khoảng 70 - 80% ca bệnh, tức 7 - 8/10 trường hợp.

Triệu chứng thường gặp gồm yếu hoặc liệt tay chân, méo miệng, rối loạn ngôn ngữ, mờ mắt hoặc tê yếu một bên cơ thể. Các dấu hiệu này được nhận diện nhanh theo quy tắc FAST: Face (mặt méo), Arm (yếu tay chân), Speech (nói khó) và Time (cần cấp cứu ngay). Nguyên tắc quan trọng nhất là “thời gian là não”, bởi mỗi phút trôi qua có thể mất khoảng 2 triệu tế bào não. Vì vậy, người bệnh cần được đưa đến cơ sở có khả năng điều trị đột quỵ càng sớm càng tốt, thay vì chờ đợi hoặc đến cơ sở không chuyên sâu.

Thực tế, nhiều trường hợp chủ quan khi triệu chứng còn nhẹ, bỏ lỡ “giờ vàng” khiến nguy cơ tử vong hoặc tàn phế tăng cao. BS.CKI Nguyễn Trần Minh Chiến nêu rõ không nên áp dụng các biện pháp truyền miệng như chích máu đầu ngón tay hay tự ý dùng thuốc, vì không hiệu quả và làm chậm trễ cấp cứu.

Về điều trị, nhồi máu não có thể dùng thuốc tiêu sợi huyết trong vòng 4,5 giờ hoặc can thiệp lấy huyết khối trong một số trường hợp đến 24 giờ. Đáng chú ý, hơn 80% ca đột quỵ có thể phòng ngừa nếu kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, cùng với việc duy trì lối sống lành mạnh, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia và tập luyện đều đặn. BS.CKI Nguyễn Trần Minh Chiến nhấn mạnh không chần chừ khi có dấu hiệu đột quỵ và chủ động phòng ngừa để giảm nguy cơ tử vong, tàn phế.

Hơn 20 câu hỏi được giải đáp

Tại chương trình, hơn 20 câu hỏi được đặt ra cho bác sĩ xoay quanh vấn đề cơ xương khớp và đột quỵ.

Ông Ngô Hồng (62 tuổi, ngụ ấp Vinh Sơn, xã Nghĩa Thành, TP.HCM) chia sẻ tình trạng sức khỏe và đặt câu hỏi về việc sử dụng thuốc huyết áp. Theo đó, chỉ số huyết áp trung bình đo hằng ngày của ông ở mức 120/75 mmHg, mạch 70 lần/phút. Ông cho biết đã ngưng sử dụng rượu bia trong 4 tháng gần đây và duy trì uống thuốc Amlor 5 mg mỗi ngày. Với chỉ số hiện tại, khán giả băn khoăn liệu có thể giảm liều thuốc hay không.

Trả lời câu hỏi, BS.CKI Nguyễn Trần Minh Chiến cho biết theo khuyến cáo của các hiệp hội tim mạch và tăng huyết áp quốc tế, huyết áp mục tiêu trong điều trị nên duy trì dưới 125/75 mmHg, thậm chí tối ưu hơn là dưới 115 mmHg, nhằm giảm thiểu nguy cơ các biến cố tim mạch như nhồi máu cơ tim hay đột quỵ.

Tuy nhiên, việc có thể giảm liều thuốc hay không cần được cân nhắc kỹ lưỡng, phụ thuộc vào nhiều yếu tố như bệnh lý nền đi kèm (tiểu đường, rối loạn mỡ máu…) và tình trạng sức khỏe tổng thể. Do đó, bác sĩ Nguyễn Trần Minh Chiến khuyến cáo người bệnh nên đến khám tại chuyên khoa tim mạch để được đánh giá cụ thể và có chỉ định điều chỉnh thuốc phù hợp, tránh tự ý thay đổi liều dùng.

Bà Võ Thị Phú (54 tuổi, ngụ ấp Phú Sơn, xã Nghĩa Thành) - cho biết thường xuyên bị đau cổ vai gáy và đã nhiều lần đi khám tại Bệnh viện. Tuy nhiên, sau khi được kê đơn thuốc, chị gặp tác dụng phụ đau dạ dày nên không thể duy trì điều trị, từ đó băn khoăn liệu có thể điều trị bệnh mà không cần dùng thuốc hay không?

Trả lời vấn đề này, ThS.BS Nguyễn Văn Huy cho biết đau cổ vai gáy thực chất là một triệu chứng, không phải là một bệnh lý cụ thể. Do đó, để có hướng điều trị phù hợp, người bệnh cần được thăm khám lâm sàng kết hợp với chẩn đoán hình ảnh nhằm xác định chính xác nguyên nhân, từ đó mới xây dựng phác đồ điều trị hiệu quả.

Theo bác sĩ Huy, trong nhiều trường hợp nhẹ, đặc biệt khi chưa có tổn thương chèn ép thần kinh đáng kể, người bệnh có thể ưu tiên điều trị không dùng thuốc như vật lý trị liệu, tập luyện phục hồi chức năng và điều chỉnh lối sống. Tuy nhiên, ở những giai đoạn cấp tính, khi có tình trạng viêm, phù nề hoặc chèn ép, việc dùng thuốc là cần thiết để kiểm soát triệu chứng và ngăn bệnh tiến triển nặng hơn.

Bác sĩ cũng lưu ý, nếu gặp tác dụng phụ như đau dạ dày khi dùng thuốc, người bệnh không nên tự ý ngưng mà cần trao đổi lại với bác sĩ điều trị để được điều chỉnh đơn thuốc phù hợp hơn. Về lâu dài, các bệnh lý vùng cổ vai gáy thường liên quan đến cột sống, do đó việc duy trì tập luyện đúng cách, cải thiện tư thế sinh hoạt và tái khám định kỳ đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát bệnh.

Tại chương trình, Tạp chí Khoa học phổ thông đã trao 20 phần quà, mỗi phần gồm 500 nghìn đồng tiền mặt cùng quà tặng thiết thực đến gia đình có hoàn cảnh neo đơn, khó khăn trên địa bàn xã.