Kỳ vọng Luật Đô thị đặc biệt thúc đẩy hạ tầng và cơ chế tại TP.HCM

Tại một hội thảo về giải pháp thúc đẩy tăng trưởng diễn ra gần đây, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được đã nhấn mạnh Luật Đô thị đặc biệt sẽ đóng vai trò như một đòn bẩy chiến lược, tạo thêm dư địa để địa phương phát huy trọn vẹn vị thế trung tâm kinh tế.

Nhìn nhận từ góc độ nghiên cứu, Tiến sĩ Bùi Ngọc Hiền thuộc Học viện Cán bộ TP.HCM đánh giá đạo luật này cần được xây dựng thành một khung thể chế nền tảng cho một siêu đô thị, thay vì chỉ chắp vá thêm các cơ chế rời rạc. Chuyên gia này cho rằng cách tiếp cận cơi nới truyền thống sẽ khó đáp ứng được yêu cầu phát triển mới. Một nội dung trọng tâm được giới học thuật đặc biệt lưu tâm là quyền được thử nghiệm các mô hình đột phá.

Đứng trước sự chuyển động nhanh chóng của thị trường, Thành phố cần cơ chế thử nghiệm có kiểm soát để các sáng kiến không bị ách tắc. Tiến sĩ Bùi Ngọc Hiền đề xuất luật cần cho phép địa phương thí điểm các mô hình quản lý và phát triển kinh tế xã hội với giới hạn rõ ràng về phạm vi, thời gian và tiêu chí đánh giá, xem đây là phương thức để chính sách được kiểm chứng trực tiếp ngay trong thực tiễn.

Chia sẻ góc nhìn về cơ chế vận hành, Thạc sĩ Đinh Hoàng Hà, Giám đốc quốc gia Học viện Hanbridge Singapore nhận định các nội dung cốt lõi liên quan đến phân quyền quyết định và cơ chế tài chính cần được quy định trực tiếp ngay trong luật, hạn chế tối đa việc giao cho các văn bản dưới luật hướng dẫn. Chuyên gia này đề xuất các bộ ngành trung ương chỉ nên đóng vai trò hướng dẫn về mặt kỹ thuật, tránh tình trạng đặt thêm điều kiện làm thu hẹp quyền hạn đã được phân cấp.

Đạo luật mới nên trao cho TP.HCM quyền chủ động ban hành các quy định chi tiết, đảm bảo nguyên tắc địa phương tự quyết định, tự triển khai và tự chịu trách nhiệm toàn diện. Đi sâu vào lĩnh vực hạ tầng, Thạc sĩ Nguyễn Bình Dương từ Viện Quy hoạch xây dựng TP.HCM đánh giá bất cập lớn nhất hiện nay là công tác quy hoạch luôn có độ trễ so với tốc độ phát triển thực tế. Việc quy trình điều chỉnh kéo dài trong khi nhu cầu dân cư biến động nhanh đã khiến Thành phố bỏ lỡ nhiều cơ hội thu hút đầu tư.

Để khắc phục, đạo luật cần trao quyền chủ động điều chỉnh quy hoạch cục bộ, cho phép áp dụng các chỉ tiêu linh hoạt tại những khu vực phát triển mới, đồng thời tháo gỡ điểm nghẽn trong việc cải tạo chung cư cũ, phát triển hệ thống metro gắn với mô hình đô thị vệ tinh và khai thác hiệu quả không gian ngầm.