TP. HCM ghi nhận ca não mô cầu mới ở sinh viên, người dân chủ động phòng bệnh sớm với vắc xin

Theo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC), bệnh nhân là nam sinh viên 21 tuổi đang theo học tại một trường đại học trên địa bàn, đã phải điều trị tại 2 bệnh viện tuyến cuối và chưa từng tiêm phòng. Những người sống cùng nhà với bệnh nhân được chỉ định dùng thuốc dự phòng để hạn chế nguy cơ lây lan. Như vậy chỉ trong tháng 3/2026, các địa phương như Lâm Đồng, Phú Quốc đã liên tiếp ghi nhận ca bệnh ở nhóm thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên. Đây là nhóm thường sinh hoạt trong môi trường tập thể như ký túc xá, nhà trọ, trường học, nơi nguy cơ lây lan ở mức cao.

Bệnh não mô cầu diễn biến nhanh, nguồn lây âm thầm

Bác sĩ Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC cho biết bệnh do não mô cầu có thể gặp ở mọi lứa tuổi, bùng phát thành dịch ở môi trường tập thể, đông người như khu nhà trọ, ký túc xá, chung cư, nhà trẻ, trường học, khu công nghiệp… Một người có thể mang vi khuẩn ở vùng hầu họng trong nhiều tháng nhưng không biểu hiện triệu chứng là nguồn lây khó nhận diện và kiểm soát.

Theo Hội Y học dự phòng Việt Nam, có tới 10-20% người lành mang trùng não mô cầu. Tỷ lệ này cao nhất ở nhóm thanh thiếu niên và người trẻ, với khoảng 25-32%. Thậm chí trong các đợt dịch, tỷ lệ này lên tới 50%. Người mang vi khuẩn thường kéo dài, trung bình khoảng 9 tháng, song gần 40% các trường hợp có thể mang vi khuẩn vượt quá 16 tháng. Hiện cả nước thỉnh thoảng xuất hiện các ca bệnh não mô cầu không rõ nguồn lây cho thấy mầm bệnh đang âm thầm lưu hành trong cộng đồng.

Nhóm thanh thiếu niên có nguy cơ mắc bệnh cao do thường sinh hoạt, vui chơi, học tập ở môi trường tập thể như nhà trọ, ký túc xá, lễ hội… và thường xuyên sử dụng vật dụng chung dễ làm lây lan mầm bệnh. Bên cạnh đó, một bộ phận thanh thiếu niên có thói quen thức khuya, hút thuốc lá, uống rượu bia hoặc có chế độ dinh dưỡng không đầy đủ cũng dễ gây suy giảm miễn dịch, tạo điều kiện cho vi khuẩn ở vùng hầu họng tấn công. Theo phân tích từ 89 nghiên cứu tại 28 quốc gia, tỷ lệ mang mầm bệnh đạt đỉnh 23,7% ở tuổi 19, nghĩa là cứ 4 thanh thiếu niên thì có 1 người mang vi khuẩn mà không biết.

Gần đây nhất, giữa tháng 3, nước Anh ghi nhận 2 ca tử vong 18 tuổi và 21 tuổi và 20 ca nhiễm bệnh do não mô cầu ở nhóm sinh viên, trong đó phần lớn ca mắc có liên quan đến một hộp đêm. Trước nguy cơ bùng phát dịch bệnh do não mô cầu, Chính phủ Anh nâng cấp cảnh báo và yêu cầu người dân đặc biệt là học sinh, sinh viên tăng cường phòng bệnh, trong đó có tiêm vắc xin não mô cầu.

Tăng 400% lượt tiêm vắc xin não mô cầu

Trước tình hình ca bệnh não mô cầu tăng và đã có ca tử vong, các gia đình tăng cường đưa con em đi tiêm vắc xin. Bên cạnh đó, nhóm người lớn cũng chủ động tiêm phòng bệnh. Gần 260 Trung tâm tiêm chủng VNVC trên toàn quốc ghi nhận lượt người đến tiêm vắc xin não mô cầu tăng đột biến chỉ trong hai tuần gần đây, lên đến 400%. Ngoài những người lần đầu tiêm vắc xin não mô cầu, các Trung tâm tiêm chủng VNVC cũng ghi nhận người tiêm bổ sung thêm các loại vắc xin não mô cầu thế hệ mới phòng nhóm huyết thanh gây bệnh B, nhóm ACYW.

Tại các Trung tâm tiêm chủng VNVC, người tiêm được bác sĩ kiểm tra lịch sử tiêm chủng và thăm khám sức khỏe kỹ lưỡng, tư vấn tiêm phòng kết hợp đầy đủ các loại vắc xin phòng não mô cầu do nhóm B và 4 nhóm ACYW gây ra để được bảo vệ toàn diện.

Bé Phúc Hưng, 6 tháng tuổi, ở xã Thường Tân, TPHCM được ba mẹ đưa đến VNVC Đồng Nai để tiêm vắc xin não mô cầu. Gia đình cho biết đã mua trọn gói vắc xin tại VNVC cho bé đến năm 1 tuổi bao gồm hai loại vắc xin não mô cầu nên rất yên tâm vì con được phòng bệnh đầy đủ.