Khám sức khỏe toàn dân: Cần thiết kế phù hợp với thực tiễn
Thực hiện Nghị quyết 72 về chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân, việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người dân cần được nghiên cứu kỹ, bảo đảm phù hợp với yêu cầu thực tiễn và năng lực đáp ứng của hệ thống y tế.
Khám sức khỏe toàn dân không nên áp dụng nguyên xi mô hình khám sức khỏe hành chính theo Thông tư 32/2023/TT-BYT như khám sức khỏe tuyển dụng, khám sức khỏe định kỳ cho người lao động, khám đi học, lái xe hay xuất khẩu lao động. Nếu triển khai theo cách này trên quy mô toàn dân sẽ tạo áp lực rất lớn lên hệ thống y tế, tiêu tốn nhiều nguồn lực, trong khi hiệu quả phát hiện sớm bệnh tật chưa chắc tương xứng nếu không gắn với phân tầng nguy cơ, quản lý liên tục và theo dõi sau khám.
Khám sức khỏe toàn dân cần được thiết kế theo hướng sàng lọc nguy cơ, phát hiện sớm bệnh tật và quản lý sức khỏe liên tục, phù hợp với từng nhóm dân cư và năng lực thực tế của hệ thống y tế.
Hướng tiếp cận phù hợp hơn là chuyển trọng tâm sang khám sàng lọc, đánh giá nguy cơ và phát hiện sớm bệnh tật. Mỗi người dân cần được đánh giá sức khỏe ban đầu, cập nhật Hồ sơ sức khỏe điện tử và phân nhóm theo tuổi, giới, bệnh nền, yếu tố nguy cơ, môi trường sống và nghề nghiệp. Trên cơ sở đó, hệ thống y tế xác định ai cần khám gì, tầm soát gì, với tần suất bao nhiêu và được theo dõi tại đâu.
Với người khỏe mạnh, ưu tiên là tư vấn phòng bệnh, tiêm chủng, dinh dưỡng, vận động và tầm soát một số bệnh phổ biến. Với người cao tuổi, người có bệnh mạn tính, phụ nữ mang thai, trẻ em, người lao động trong môi trường nguy cơ hoặc các nhóm yếu thế, cần xây dựng các gói chăm sóc và tầm soát phù hợp theo từng nhóm đối tượng.
Quan trọng hơn, khám sức khỏe không nên dừng lại ở việc “khám xong rồi để đó”, mà phải gắn với quản lý sức khỏe liên tục tại y tế cơ sở, cập nhật dữ liệu sức khỏe theo thời gian thực và có cơ chế theo dõi, can thiệp sớm khi phát hiện nguy cơ.
Như vậy, tinh thần của Nghị quyết 72 không chỉ là “khám cho nhiều người”, mà là quản lý sức khỏe người dân một cách chủ động, liên tục, có trọng tâm, dựa trên dữ liệu và mang lại hiệu quả thực chất. Mục tiêu của chăm sóc sức khỏe cộng đồng không phải là tạo ra các “giấy chứng nhận đủ sức khỏe”, mà là phát hiện sớm nguy cơ, quản lý sức khỏe liên tục và can thiệp kịp thời để phòng bệnh, giảm bệnh nặng và giảm tử vong sớm.
