Tạo lực đẩy cho thị trường LNG trong chuỗi cung ứng năng lượng quốc tế

LNG – trụ cột quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Ngày 14/1, tại Hà Nội, Báo Đại đoàn kết phối hợp với Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), Tổng Công ty Khí Việt Nam (PV GAS) và các đối tác tổ chức Diễn đàn “Kết nối doanh nghiệp khí Việt Nam với chuỗi cung ứng năng lượng quốc tế”.

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, TS. Nguyễn Đăng Khang – Trưởng Ban Tổ chức, Phó Tổng Biên tập Báo Đại đoàn kết nhấn mạnh, trong bối cảnh toàn cầu hiện nay, khí thiên nhiên ngày càng được xem là nguồn năng lượng quan trọng, đóng vai trò “cầu nối” trong lộ trình chuyển dịch từ năng lượng hóa thạch sang năng lượng sạch, góp phần giảm phát thải và phát triển bền vững.

Theo TS. Nguyễn Đăng Khang, ngày 20/8/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, với quan điểm xuyên suốt: phát triển năng lượng phải gắn với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội, an sinh xã hội, quốc phòng và an ninh quốc gia.

“Nghị quyết 70 đặt mục tiêu xây dựng hệ thống năng lượng đồng bộ, hiện đại; phát triển thị trường năng lượng cạnh tranh, minh bạch; sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải khí nhà kính và tăng cường kết nối khu vực, quốc tế. Đặc biệt, Nghị quyết đã xác định rõ vai trò của năng lượng sạch, trong đó có LNG, là một trong những trụ cột quan trọng để bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng bền vững”, TS. Nguyễn Đăng Khang khẳng định.

Trong bối cảnh LNG đang được mua bán phổ biến trên thị trường quốc tế và trở thành nguồn năng lượng chiến lược của nhiều quốc gia, Việt Nam không thể đứng ngoài “cuộc chơi”. Trên thực tế, dù gia nhập thị trường LNG không sớm, song các doanh nghiệp khí Việt Nam đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Diễn đàn đối thoại chính sách, kết nối học thuật và thực tiễn

Theo Ban Tổ chức, Diễn đàn được tổ chức nhằm tạo không gian đối thoại chính sách, trao đổi học thuật và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn giữa các nhà quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp. Qua đó, các bên cùng làm rõ thực trạng, cơ hội và thách thức của ngành khí trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu; đồng thời đề xuất các giải pháp phát triển thị trường LNG tại Việt Nam, nâng cao năng lực hội nhập quốc tế của doanh nghiệp khí trong nước.

Thông qua các tham luận và báo cáo chuyên đề của các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực chính sách, năng lượng và thị trường khí, Diễn đàn đã cung cấp nhiều góc nhìn lý luận và thực tiễn về: phát triển hạ tầng và logistics LNG; sử dụng LNG trong sản xuất điện và công nghiệp; kết nối thị trường trong nước với thị trường quốc tế; hướng tới thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” của Chính phủ.

“Ban Tổ chức kỳ vọng, những trao đổi tại Diễn đàn sẽ góp phần phác họa bức tranh tổng thể về xu hướng phát triển LNG trên thế giới và trong khu vực, từ đó giúp Việt Nam định hình các bước đi phù hợp trong giai đoạn tới, đồng thời đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm thúc đẩy sản xuất, cung ứng và tiêu thụ LNG trong nước, gắn kết hiệu quả với chuỗi cung ứng năng lượng quốc tế”, TS. Nguyễn Đăng Khang chia sẻ.

Hoàn thiện khung pháp lý – đòn bẩy hội nhập quốc tế

Tại Diễn đàn, TS. Nguyễn Minh Thảo – Phó Trưởng Ban Phát triển Doanh nghiệp và Môi trường Kinh doanh (Viện Chiến lược và Chính sách Kinh tế – Tài chính, Bộ Tài chính) cho rằng, thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp khí Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế.

“Trước đây, trong quá trình thực thi pháp luật, nhiều khó khăn, bất cập phát sinh phải chờ sửa đổi luật, dẫn đến độ trễ chính sách. Tuy nhiên, hiện nay, Chính phủ đã chủ động hơn trong việc ban hành các nghị quyết kịp thời để tháo gỡ vướng mắc, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng và khí”, TS. Nguyễn Minh Thảo phân tích.

Theo TS. Nguyễn Minh Thảo, Nghị quyết 70-NQ/TW đã xác định bảo đảm an ninh năng lượng là nền tảng cho phát triển kinh tế – xã hội bền vững; khuyến khích và tạo điều kiện để các thành phần kinh tế, nhất là khu vực tư nhân, tham gia phát triển năng lượng, cạnh tranh bình đẳng trong triển khai các dự án năng lượng. Đáng chú ý, Nghị quyết nhấn mạnh định hướng phát triển điện khí LNG, phù hợp với xu hướng chuyển dịch năng lượng và giảm phát thải.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhiều giải pháp đang được triển khai như: rà soát, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế; xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù để thu hút các dự án năng lượng quan trọng; ưu tiên bố trí vốn tín dụng; cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, cắt giảm 30–50% thời gian và chi phí tuân thủ; từng bước hình thành các trung tâm công nghiệp năng lượng quốc gia tích hợp khí, LNG, điện, lọc – hóa dầu và năng lượng tái tạo.

Những “điểm nghẽn” cần tháo gỡ trong phát triển thị trường LNG

Từ góc nhìn thực tiễn, TS. Nguyễn Quốc Thập – Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam cho rằng, dù thị trường LNG mang tính quốc tế, song doanh nghiệp khí Việt Nam vẫn phải tuân thủ khung pháp lý trong nước, trong khi chuỗi khí – điện – LNG, hệ thống phân phối và hộ tiêu thụ chưa đồng bộ, chưa đạt mức hội nhập khu vực và quốc tế.

“Quy mô doanh nghiệp còn hạn chế, năng lực cạnh tranh chưa cao, khiến việc ra quyết định đầu tư gặp khó khăn. Đây là nguyên nhân khiến nhiều dự án điện khí LNG bị ách tắc. Bên cạnh đó, doanh nghiệp khí vẫn phải đối mặt với rủi ro lớn về giá và địa chính trị, trong khi Việt Nam còn ít kinh nghiệm kinh doanh, thương mại LNG theo toàn chuỗi giá trị”, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam nhận định.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Thái Hà – Tổng Giám đốc Tập đoàn Năng lượng T&T, doanh nghiệp đang đầu tư dự án điện khí LNG Hải Lăng (Quảng Trị), kiến nghị cần sớm hoàn thiện và ổn định khung pháp lý cho phát triển LNG, đặc biệt là mô hình chuỗi LNG – điện; đồng thời khuyến khích đầu tư hạ tầng và logistics LNG theo hướng tích hợp, đồng bộ với quy hoạch điện và cảng biển.

Khẳng định vị thế trên bản đồ LNG quốc tế

Thực tế cho thấy, thời gian qua, các doanh nghiệp khí Việt Nam đã tích cực hội nhập chuỗi cung ứng năng lượng quốc tế thông qua việc nhập khẩu LNG, mở rộng hạ tầng khí đa phương thức (đường ống, đường thủy, đường bộ, đường sắt), xây dựng hệ sinh thái năng lượng toàn diện từ thượng nguồn đến hạ nguồn.

Năm 2024 đánh dấu cột mốc quan trọng khi LNG nhập khẩu lần đầu tiên được cung cấp cho sản xuất điện tại Việt Nam; triển khai thành công cung cấp LNG cho khu vực miền Bắc bằng tàu hỏa và xe bồn; thực hiện thương vụ kinh doanh LNG quốc tế đầu tiên với khối lượng trên 70 nghìn tấn, chính thức ghi tên Việt Nam trên bản đồ kinh doanh LNG toàn cầu.

Đặc biệt, tháng 1/2026, Nhà máy điện Nhơn Trạch 3 và 4 chính thức vận hành thương mại, trở thành dự án điện khí LNG quy mô lớn đầu tiên của Việt Nam, bổ sung nguồn điện nền linh hoạt cho khu vực phía Nam, tạo dấu mốc quan trọng cho ngành điện và ngành khí Việt Nam.

Cơ hội lớn từ Nghị quyết 70-NQ/TW

Các chuyên gia và doanh nghiệp thống nhất nhận định, mục tiêu phát triển thị trường khí đạt 30–35 tỷ m³ vào năm 2030 theo Nghị quyết 70-NQ/TW vừa là thách thức lớn, vừa mở ra cơ hội phát triển mạnh mẽ cho doanh nghiệp khí trong nước.

“Nếu được hỗ trợ bằng các khung chính sách phù hợp, tiến bộ và ổn định, doanh nghiệp khí Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành chủ thể quan trọng trong chuỗi giá trị LNG khu vực và toàn cầu, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng bền vững”, TS. Nguyễn Minh Thảo nhấn mạnh.

Diễn đàn “Kết nối doanh nghiệp khí Việt Nam với chuỗi cung ứng năng lượng quốc tế” vì vậy được đánh giá là sự kiện có ý nghĩa thiết thực, không chỉ góp phần định hình chiến lược phát triển thị trường LNG, mà còn mở ra những kết nối quan trọng, tạo nền tảng để doanh nghiệp khí Việt Nam vươn mình mạnh mẽ trong “kỷ nguyên chuyển dịch năng lượng” và hội nhập sâu vào thị trường năng lượng toàn cầu.