Một năm hành trình "Vui khỏe mỗi ngày": Phụng sự sức khỏe cộng đồng trong không gian đô thị TP.HCM mới

Trong bức tranh ấy, sức khỏe cộng đồng trở thành một trong những lĩnh vực cần được kết nối sớm nhất. Giữa những thay đổi của không gian đô thị mới, chương trình “Vui khỏe mỗi ngày” do Tạp chí Khoa học phổ thông tổ chức đã chọn một hướng đi khác: mang bác sĩ đến với người dân.

Trong gần một năm qua, chương trình đã thực hiện 20 số chuyên đề tại nhiều địa phương; theo hành trình phát triển của TP.HCM sau sáp nhập, dấu ấn rõ nét nhất lại nằm ở những điểm đến ngoài khu vực trung tâm - nơi từng thuộc Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây. Ở đó, chương trình phổ biến vừa kiến thức sức khỏe vừa góp phần kết nối không gian phát triển mới.

Đưa tri thức y khoa từ bệnh viện đến cộng đồng

Chuỗi chương trình “Vui khỏe mỗi ngày” do Tạp chí Khoa học phổ thông phối hợp cùng chính quyền các địa phương, Hệ thống Bệnh viện SAIGON-ITO, Bệnh viện Nhân dân 115, Bệnh viện Quân y 175 (Bộ Quốc phòng), Bệnh viện Răng Hàm Mặt TP.HCM, Bệnh viện Tâm thần TP.HCM… tổ chức tạo ra những chuyển biến tích cực trong nhận thức chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Xuyên suốt hành trình trải dài từ trường học đến các khu dân cư, thông điệp cốt lõi luôn được các chuyên gia y tế khẳng định: Sức khỏe phải bắt đầu từ sự chủ động nhận diện và phòng ngừa bệnh tật từ sớm.

Minh chứng rõ nét cho tinh thần này là sự kiện diễn ra ngày 10/6/2026 tại phường Phước Thắng (thuộc TP Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trước sáp nhập). Tại đây, các chuyên gia đã tập trung giải quyết bài toán phòng ngừa bệnh lý cơ xương khớp và đột quỵ ở người trưởng thành - hai nhóm bệnh đang ngày càng phổ biến nhưng thường bị phát hiện muộn.

ThS.BS Lê Duy Toàn - Khoa Điều trị, Bệnh viện Quốc tế Chấn thương chỉnh hình Sài Gòn thuộc Hệ thống Bệnh viện SAIGON-ITO đã đính chính quan niệm sai lầm của nhiều người khi cho rằng chỉ cần bổ sung nhiều canxi là đủ để phòng loãng xương.

Thực tế, canxi chỉ là nguyên liệu; nếu quá trình hủy xương diễn ra mạnh, việc bổ sung đơn thuần sẽ kém hiệu quả. Do đó, phụ nữ trên 50 tuổi, nam giới trên 60 tuổi hoặc những người ít vận động cần chủ động tầm soát mật độ xương định kỳ.

Cùng với đó, BS.CKI Lê Kha Trí - Khoa Bệnh lý Mạch máu não, Bệnh viện Nhân dân 115, cũng mang đến góc nhìn tích cực khi khẳng định khoảng 80% trường hợp đột quỵ hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu người dân kiểm soát tốt huyết áp, đái tháo đường và duy trì lối sống khoa học.

Tiếp nối tinh thần thay đổi thói quen để kiểm soát bệnh lý, chương trình tại xã Nghĩa Thành ngày 1/4/2026 và phường Rạch Dừa ngày 30/9/2025 (đều thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trước sáp nhập) khuyến cáo về những tư thế sinh hoạt sai lầm trong nhịp sống hiện đại.

ThS.BS Nguyễn Văn Huy - Phó khoa Điều trị, Bệnh viện SAIGON-ITO Phú Nhuận chỉ ra thói quen cúi đầu dùng điện thoại đang làm gia tăng bệnh lý cột sống ở người trẻ.

Đồng tình với quan điểm này, BS.CKII Phan Anh Kiệt - Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện SAIGON-ITO Phú Nhuận đưa ra một ví dụ trực quan tại điểm cầu Rạch Dừa: khi cúi cổ ở góc 60 độ, cột sống phải chịu tải trọng tương đương 27kg. Để bảo vệ hệ vận động, các bác sĩ khuyến nghị người dân cần kiểm soát cân nặng, tránh ngồi xổm, quỳ và ưu tiên các môn thể thao như bơi lội, đạp xe.

Cũng tại hai địa phương này, các chuyên gia tim mạch đã hướng dẫn người dân kỹ năng sống còn trong cấp cứu não bộ. BS.CKI Nguyễn Trần Minh Chiến và BS.CKI Chiêm Nguyên Đức - Khoa Bệnh lý mạch máu não, Bệnh viện Nhân dân 115 nhấn mạnh tầm quan trọng của nguyên tắc "Thời gian là não".

Người dân được hướng dẫn ghi nhớ quy tắc nhận biết đột quỵ FAST và đặc biệt được cảnh báo tuyệt đối không áp dụng các mẹo truyền miệng như chích máu đầu ngón tay. Thay vào đó, bệnh nhân cần được nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế chuyên sâu trong "giờ vàng" để cứu lấy hàng triệu tế bào thần kinh đang tổn thương.

Hướng sự quan tâm đến những nhóm đối tượng mang tính đặc thù hơn, nhân dịp Quốc tế Phụ nữ 8/3/2026, chương trình tại phường Dĩ An (thuộc thành phố Dĩ An, tỉnh Bình Dương trước sáp nhập) đã thiết kế các chuyên đề dành riêng cho phụ nữ lao động. Đây là những người thường mang "gánh nặng kép" giữa áp lực công việc và trách nhiệm gia đình nhưng lại ít có thời gian chăm lo cho bản thân.

BS.CKI Bùi Đức Lượng - Bệnh viện Quốc tế Chấn thương chỉnh hình Sài Gòn, thuộc Hệ thống Bệnh viện SAIGON-ITO đã cảnh báo về hội chứng ống cổ tay - một bệnh lý rất phổ biến do thao tác lặp lại hoặc sai tư thế, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất lao động và giấc ngủ.

Về mặt sức khỏe tinh thần, BS.CKII Chu Thị Dung - Trưởng khoa Tâm lý Y học, Bệnh viện Tâm thần TP.HCM và ThS Cao Minh Hải - Phó Trưởng khoa Tâm lý Y học, Bệnh viện Tâm thần TP.HCM đều cho biết tỷ lệ phụ nữ đến khám vì lo âu, căng thẳng kéo dài đang có xu hướng trẻ hóa.

Các chuyên gia nhắn nhủ rằng, muốn chăm lo tốt cho gia đình, mỗi người phụ nữ trước hết cần học cách chăm sóc chính mình từ những thói quen nhỏ nhất như ngủ đủ giấc, ăn uống điều độ và hạn chế dùng thiết bị điện tử trước giờ ngủ.

Không chỉ đồng hành cùng lực lượng lao động, "Vui khỏe mỗi ngày" còn thể hiện sự cam kết dài hơi khi hai lần trở lại xã Long Điền (ngày 4/10/2025 và 14/12/2025) nhằm đưa tri thức y khoa đến gần hơn với hội viên cựu chiến binh và người cao tuổi.

Tại đây, BS.CKII Phan Văn Ngọc - Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Sài Gòn ITO Phú Nhuận giải thích quá trình giảm mật độ xương và suy yếu sức cơ là quy luật tất yếu của tuổi già. Tuy nhiên, người cao tuổi hoàn toàn có thể giảm thiểu nguy cơ tàn phế, duy trì sinh hoạt độc lập nếu duy trì vận động vừa sức và đảm bảo dinh dưỡng.

Đối với nguy cơ tai biến, ThS.BS.CKI Huỳnh Quốc Huy - bác sĩ điều trị Khoa Bệnh lý mạch máu não, Bệnh viện Nhân dân 115 lưu ý người cao tuổi chính là nhóm dễ tổn thương nhất. Việc bản thân người bệnh và gia đình hiểu đúng các dấu hiệu cảnh báo sớm sẽ là chìa khóa then chốt để xử trí đúng đắn, từ đó giảm tối đa các di chứng nặng nề về sau.

Chương trình ngày 25/10/2025 tại Trường THCS Hùng Vương, xã Long Hải đã mở ra một hướng tiếp cận mang tính nền tảng: bảo vệ sức khỏe phải được xây dựng ngay từ tuổi học trò. BS.CKII Nguyễn Thị Kim Ngọc - Bệnh viện Răng Hàm Mặt TP.HCM đã hướng dẫn các em học sinh cách duy trì nụ cười tự tin thông qua thói quen chải răng đúng cách và hạn chế đồ ngọt.

Bàn về những áp lực vô hình, BS.CKII Nguyễn Thị Kiều Tiên - Trưởng khoa Tâm lý tâm thần trẻ em, Bệnh viện Tâm thần TP.HCM khuyên các em nên cởi mở chia sẻ khó khăn tâm lý với thầy cô, gia đình thay vì tìm đến các hình thức giải trí kém lành mạnh để tránh rơi vào trạng thái trầm cảm học đường.

Đặc biệt, ở góc độ phát triển thể chất, BS.CKII Trần Chí Khôi - Khoa Chi dưới, Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình TP.HCM nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ngủ đủ 8-9 giờ mỗi ngày và cảnh báo các em tuyệt đối tránh xa thuốc lá, thuốc lá điện tử để hệ cơ xương có thể phát triển tối ưu nhất.

Từ các điểm trường, hội cựu chiến binh cho đến những nhà văn hóa khu dân cư, mỗi điểm dừng chân của hành trình "Vui khỏe mỗi ngày" không chỉ đơn thuần là một buổi tư vấn y khoa. Vượt lên trên hết, chương trình đã gieo những hạt mầm nhận thức, giúp mỗi người dân hiểu sâu sắc rằng việc trang bị kiến thức và chủ động phòng bệnh chính là khoản đầu tư sinh lời nhất cho cuộc sống của chính mình và những người thân yêu.

Hành trình nhân văn vượt ra ngoài khuôn khổ một chương trình sức khỏe

Song song với các địa bàn mở rộng, chương trình còn đi qua nhiều điểm kết nối của TP.HCM cũ: HCMUTE (12/7/2025), Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch (19/7/2025), Bình Hưng (30/8/2025), HUFLIT (29/11/2025), Cầu Ông Lãnh, Cầu Kiệu, Tân Sơn Hòa, Hạnh Thông…

Mỗi chương trình có một chủ đề khác nhau nhưng cùng chung một mục tiêu: giúp người dân hiểu đúng hơn về sức khỏe để chủ động bảo vệ bản thân.

Không dừng lại ở việc phổ biến kiến thức y khoa, "Vui khỏe mỗi ngày" còn mang theo nhiều hoạt động an sinh xã hội. Tại xã Hòa Hội, chương trình trao tặng các phần quà cho hội viên phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn. Ở phường Bình Hưng, những phần quà tiếp sức đến trường được gửi tới học sinh nghèo. Tại phường Cầu Ông Lãnh, các hội viên khó khăn nhận được những phần hỗ trợ thiết thực. Long Điền và nhiều địa phương khác cũng là nơi những món quà nghĩa tình được trao tận tay người dân…

Những phần quà không lớn về vật chất nhưng chứa đựng sự sẻ chia, góp phần lan tỏa tinh thần tương thân tương ái trong cộng đồng. Đó cũng là lý do chương trình nhận được sự đồng hành bền bỉ của nhiều đơn vị y tế, doanh nghiệp và các mạnh thường quân trong suốt thời gian qua.

Hơn 20 chương trình được triển khai trên địa bàn TP.HCM mới, "Vui khỏe mỗi ngày" đã chứng minh vai trò của báo chí là kênh truyền tải thông tin, đồng thời là cầu nối giữa tri thức khoa học với đời sống cộng đồng.

Ở mỗi điểm đến, chương trình đều để lại những câu chuyện đẹp: những người cao tuổi lần đầu được nghe bác sĩ tư vấn trực tiếp; những sinh viên thay đổi thói quen sống sau khi hiểu hơn về bệnh tật; những người dân biết cách nhận diện dấu hiệu đột quỵ để cứu người thân trong "giờ vàng"; những gia đình có thêm động lực chăm sóc sức khỏe chủ động.

Từ trung tâm thành phố đến những địa bàn xa hơn của TP.HCM sau sáp nhập, hành trình ấy đang từng bước góp phần xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh hơn, hiểu biết hơn và chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe.

Một năm nhìn lại, chuỗi chương trình có thể chỉ là một con số. Nhưng phía sau con số ấy là hàng nghìn người dân được tiếp cận kiến thức y khoa chính thống, là sự chung tay của đội ngũ bác sĩ, chuyên gia, chính quyền địa phương và những người làm báo mang trong mình khát vọng phụng sự cộng đồng.

Và có lẽ, đó chính là giá trị lớn nhất mà "Vui khỏe mỗi ngày" đã tạo dựng sau một năm bền bỉ đồng hành cùng người dân trên hành trình sống khỏe, sống vui và sống chủ động hơn mỗi ngày.

Hành trình phụng sự miệt mài này đã minh chứng một chân lý rằng, giải pháp căn cơ cho tình trạng gánh nặng y tế không chỉ nằm ở việc xây thêm những bệnh viện đồ sộ, mà cốt lõi nằm ở việc trang bị tri thức cho mỗi công dân. Khi mỗi người dân tự thấu hiểu cơ thể mình, biết cách kiểm soát căng thẳng và nắm vững các dấu hiệu cảnh báo bệnh tật, họ chính là những viên gạch vững chắc nhất kiến tạo nên một mạng lưới an sinh tự chủ, an toàn và hạnh phúc trong lòng siêu đô thị mới.

“

MỘT NĂM SAU MỞ RỘNG ĐỊA GIỚI - 20 CHƯƠNG TRÌNH -MỘT HÀNH TRÌNH
Hành trình “Vui khỏe mỗi ngày” từ tháng 7/2025 đến tháng 6/2026

Tháng 7/2025
- 16/7/2025: Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM (HCMUTE); Chủ đề: “Chăm sóc cơ xương khớp và phòng tránh bệnh đột quỵ”.
- 20/7/2025: Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch; Chủ đề: “Sức khỏe tâm thần và phòng ngừa thoái hóa cột sống cho sinh viên y khoa”.
Tháng 8/2025
- 07/8/2025: Phường Cầu Ông Lãnh; Chủ đề: “Phòng tránh các bệnh lý thường gặp về cơ xương khớp và hệ hô hấp trong giai đoạn hiện nay”.
- 27/8/2025: Xã Hòa Hội (huyện Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cũ); Chủ đề: “Phòng ngừa bệnh xương khớp-Tim mạch & đột quỵ ở người trưởng thành”.
- 29/8/2025: Xã Bình Hưng; Chủ đề: "Phòng tránh thoái hóa cột sống và những lối sống ảnh hưởng bệnh tim mạch".
Tháng 9/2025
- 30/9/2025: Phường Rạch Dừa; Chủ đề: “Phòng ngừa bệnh cơ xương khớp và đột quỵ ở người trưởng thành”.
Tháng 10/2025
- 4/10/2025: Xã Long Điền (Bà Rịa - Vũng Tàu cũ); Chủ đề: "Nhận biết, xử trí các bệnh lý về Cơ xương khớp và Đột quỵ ở người cao tuổi".
- 20/10/2025: Trường THCS Hùng Vương - Long Hải (Bà Rịa - Vũng Tàu cũ); Chủ đề: Sức khỏe tâm lý học đường - Nụ cười
tươi, dáng vững vàng trong thời đại công nghệ”.
Tháng 11 - 12/2025
- 5/11/2025: Phường Diên Hồng; Chủ đề: "Phòng ngừa các biến chứng cho bệnh nhân đái tháo đường và xử lý các chấn thương khi chơi thể thao ở người cao tuổi".
- 02/12/2025: Trường Đại học Ngoại ngữ - Tin học TP.HCM (HUFLIT); Chủ đề: "Nâng cao sức khỏe tinh thần và phòng tránh hội chứng ống cổ tay".
- 14/12/2025: Xã Long Điền (Bà Rịa – Vũng Tàu cũ); Chủ đề: "Nhận biết, xử trí các bệnh lý về cơ xương khớp và đột quỵ ở người cao tuổi".
Tháng 3 - 4/2026 - 8/3/2026: Phường Dĩ An (Bình Dương cũ);
Chủ đề: "Nâng cao sức khỏe tinh thần và phòng tránh hội chứng ống cổ tay".
- 20/3/2026: Phường Vườn Lài; Chủ đề: “Chủ động phòng ngừa bệnh lý cơ xương khớp và đột quỵ để sống khỏe mỗi ngày”.
- 21/3/2026: Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch; Chủ đề: “Dinh dưỡng lành cho sức sống khỏe; Dự phòng và xử trí sớm các vấn đề về đau, mỏi cột sống”.
- 22/3/2026: Phường Tân Sơn Hòa; Chủ đề: "Chủ động phòng ngừa bệnh lý cơ - xương - khớp và đột quỵ để sống khỏe mỗi
ngày".
- 01/4/2026: Xã Nghĩa Thành (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ); Chủ đề: "Phòng ngừa bệnh lý Cơ - Xương - Khớp và Đột quỵ ở người trưởng thành".
- 5/4/2026: 3 phường Diên Hồng, Hòa Hưng và Vườn Lài; Chủ đề: "Phòng ngừa bệnh lý Thoái hóa đốt sống cổ và Tim mạch
ở người cao tuổi".
- 09/4/2026: Phường Cầu Kiệu; Chủ đề: “Phòng ngừa các bệnh cơ xương khớp và bệnh truyền nhiễm lưu hành tại TP.HCM”
Tháng 5 - 6/2026
- 21/5/2026: Phường Hạnh Thông; Chủ đề "Chủ động phòng ngừa bệnh lý Cơ - Xương - Khớp và Đột quỵ để sống khỏe mỗi ngày".

- 10/6/2026: Phường Phước Thắng (Bà Rịa – Vũng Tàu cũ) - Chủ đề: "Chủ động phòng ngừa bệnh lý Cơ - Xương - Khớp và Đột quỵ ở người trưởng thành".

“

LỜI TRI ÂN ĐỒNG HÀNH - MỘT NĂM CÙNG “VUI KHỎE MỖI NGÀY”

Thay mặt Ban Tổ chức, ThS, Nhà báo Bùi Hương - Phó Tổng Biên tập phụ trách, điều hành Tạp chí Khoa học phổ thông trân trọng gửi lời cảm ơn tới các đơn vị, chuyên gia, doanh nghiệp và cá nhân đã đồng hành cùng chương trình “Vui khỏe mỗi ngày” trong suốt hành trình một năm qua.

Ban Tổ chức ghi nhận và trân trọng sự hỗ trợ chuyên môn của các bệnh viện, cơ sở y tế gồm: Hệ thống Bệnh viện SAIGON-ITO; Bệnh viện Nhân dân 115; Bệnh viện Quân y 175; Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM; Bệnh viện Răng Hàm Mặt TP.HCM; Bệnh viện Tâm thần TP.HCM; Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình TP.HCM; Bệnh viện Phục hồi chức năng – Điều trị bệnh nghề nghiệp TP.HCM…Đồng thời trân trọng cảm ơn đội ngũ chuyên gia, bác sĩ đã trực tiếp tham gia báo cáo, tư vấn và lan tỏa kiến thức y khoa đến cộng đồng.

Ban Tổ chức cũng chân thành cảm ơn sự đồng hành của các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân đã góp phần tạo nên giá trị cộng đồng cho chương trình. Sự đồng hành của các đơn vị, chuyên gia và những tấm lòng cộng đồng đã góp phần tạo nên 20 chương trình trong một năm – để “Vui khỏe mỗi ngày” không chỉ là chuỗi hoạt động truyền thông sức khỏe, mà trở thành hành trình lan tỏa tri thức y khoa, kết nối cộng đồng và phụng sự xã hội.