Thay kết cấu lò, vẫn dùng nguyên liệu trấu
Ông Ngô Doãn Luật, giám đốc Công ty TNHH gạch gốm Tân Mai, thị xã Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp, chủ dự án “Xây dựng mô hình lò nung gạch gốm liên tục bốn buồng sử dụng công nghệ khí hóa trấu”, cho biết dự án do Trung tâm nghiên cứu và phát triển về tiết kiệm năng lượng (Enerteam) tư vấn và tài trợ cho doanh nghiệp từ đầu năm 2009.
Nhiên liệu vẫn là trấu, một phụ phẩm dồi dào, trữ lượng lớn của ngành lúa gạo của đồng bằng sông Cửu Long. Lâu nay trấu dùng để đốt lấy nhiệt nung gạch trong hàng ngàn lò gạch thủ công. Điều khác thường của công nghệ lò nung gạch khí hóa trấu là không còn gây ô nhiễm như các lò truyền thống và còn vượt trội về kinh tế.
Trước đó, quá trình nghiên cứu cải tiến cấu trúc và vận hành lò nung gạch bằng trấu theo hướng tiết kiệm nhiên liệu (trấu) tại lò nung gạch gốm của Công ty TNHH gốm Tân Mai đã đạt được những kết quả quan trọng về tiết kiệm năng lượng và giảm ô nhiễm do khói lò. Từ khi nhận được tư vấn và tài trợ dự án của Quỹ Việt Nam - SIDA do Bộ khoa học và công nghệ chủ trì, thông qua Văn phòng Chương trình hợp tác Việt Nam - Thụy Điển, công ty đã mạnh dạn chuyển đổi công nghệ sản xuất theo dây chuyền và tăng cường cơ khí hóa.
Hiệu quả kinh tế, môi trường cao
Do ưu việt của hệ thống lò bốn buồng, tận dụng nhiệt tối đa, những mẻ sản phẩm (gạch ống, vật dụng trang trí bằng đất nung) của dây chuyền ra lò chỉ trong 8 giờ, thay cho công nghệ truyền thống nung một mẻ (một lò) gạch ống mất 40 ngày, một mẻ gạch tàu mất 3 - 4 tháng. Năng suất của dây chuyền công nghệ mới (tính theo năm) gấp 10 lần công nghệ truyền thống. Áp dụng công nghệ mới còn tiết kiệm mặt bằng chứa nguyên liệu thô. Trước đây với công nghệ truyền thống cần mặt bằng có mái che vài ngàn m2 mới chứa đủ gạch mộc cho một lò, nay chỉ cần một phần tư diện tích; trước đây cần mặt bằng chứa gạch thành phẩm của một lò vài trăm m2, nay cần phân nửa. Áp dụng công nghệ mới còn chủ động nguyên liệu thô do sấy khô chủ động, đặc biệt là vào mùa mưa.
Theo tính toán của ông Luật, áp dụng công nghệ mới tiết kiệm đến 62,96% nhiên liệu (trấu) đốt lò. Ngoài việc tăng chi phí khá lớn mua sắm thiết bị tạo khí gas (nhưng sử dụng lâu dài nên khấu hao vào sản phẩm không lớn), tất cả các khâu, các công đoạn trong dây chuyền sản xuất đều tiết kiệm chi phí và tăng cơ giới hóa dẫn đến năng suất lao động cao, từ đó thu nhập của người lao động được cải thiện. Ông Luật cho biết khí thải của lò sử dụng công nghệ khí hóa trấu liên tục bốn buồng được các chuyên gia khẳng định không còn gây ô nhiễm môi trường.
Ước mong “xã hội hóa” công nghệ
Thành công của dự án “Xây dựng mô hình lò nung gạch gốm liên tục bốn buồng sử dụng công nghệ khí hóa trấu” cho thấy không chỉ Công ty TNHH Tân Mai được cải thiện môi trường hoạt động, tạo ra hiệu quả kinh tế cao và bảo vệ môi trường mà hàng ngàn doanh nghiệp nhỏ và vừa sản xuất vật liệu xây dựng dùng nhiên liệu trấu từ “mỏ” lúa ĐBSCL có cơ may tồn tại nếu chuyển đổi sang công nghệ khí hóa trấu. Hiện nay, một số cơ quan quản lý khoa học các tỉnh và thành phố đang đặt vấn đề với ông về chương trình ươm gieo công nghệ; một số doanh nghiệp và cá nhân đã gợi ý hợp tác phát triển các hệ thống sản xuất gạch gốm theo công nghệ mới này.
