Bệnh viện Nhân dân Gia Định cứu sống cụ ông 72 tuổi ngừng tim nhờ E-CPR

Chiều 11/6/2026, ông T.V.T (72 tuổi, ngụ phường Xóm Chiếu, TP.HCM) được đưa vào Bệnh viện Đa khoa Khánh Hội trong tình trạng đau thắt ngực dữ dội kéo dài khoảng một giờ. Các bác sĩ nhanh chóng chẩn đoán ông bị nhồi máu cơ tim cấp thành dưới kèm tụt huyết áp. Đây là tình trạng cấp cứu tim mạch xảy ra khi một nhánh mạch máu nuôi tim bị tắc nghẽn đột ngột.

Nhận thấy diễn tiến bệnh nặng, ê-kíp trực đã hội chẩn khẩn với Khoa Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định và chuyển ông đến bệnh viện chỉ trong vòng 20 phút. Tuy nhiên, ngay khi đến nơi, tình trạng người bệnh xấu đi nhanh chóng: lơ mơ, thở ngáp, mạch khó bắt, huyết áp không đo được. Điện tâm đồ cho thấy tim ông rơi vào cơn nhanh thất - một dạng rối loạn nhịp nguy hiểm khiến tim “rung” loạn xạ và mất khả năng bơm máu.

Các bác sĩ lập tức tiến hành ép tim ngoài lồng ngực, sốc điện nhiều lần nhằm đưa nhịp tim trở lại. Tuy nhiên, trái tim ông vẫn không đáp ứng. Đây là tình huống “ngừng tim kháng trị” - khi các biện pháp hồi sức thông thường không còn hiệu quả, mỗi phút trôi qua, não cùng các cơ quan đứng trước nguy cơ tổn thương không hồi phục.

Ngay lập tức, quy trình E-CPR (hồi sinh tim phổi có hỗ trợ tuần hoàn ngoài cơ thể) được kích hoạt. Chỉ trong 5 phút, ê-kíp ECMO đã có mặt. Các bác sĩ Khoa Hồi sức tim mạch, Bệnh viện Nhân dân Gia Định nhanh chóng thiết lập thành công hệ thống VA-ECMO - một dạng máy tim phổi nhân tạo có chức năng bơm và cung cấp oxy cho máu, thay thế tạm thời vai trò của trái tim đang ngừng đập - chỉ trong vòng 20 phút ngay tại phòng thông tim.

Khi dòng máu được tái lập và huyết động tạm thời ổn định, các bác sĩ tiến hành chụp mạch vành, xác định và tái thông nhánh động mạch vành thủ phạm bị tắc. Đây chính là nguyên nhân gốc rễ gây ra cơn nhồi máu cơ tim. Sau khi xử trí “thủ phạm” gây rối loạn nhịp thất kháng trị, nhịp tim của người bệnh dần trở lại bình thường.

Ông T. tiếp tục được hồi sức chuyên sâu với kiểm soát thân nhiệt và lọc máu liên tục nhằm bảo vệ não bộ cũng như các cơ quan quan trọng. Kết quả vượt ngoài mong đợi: sau 3 ngày, chức năng tim hồi phục đủ để ngừng ECMO; sau 7 ngày, ông tỉnh táo hoàn toàn, tự sinh hoạt cá nhân và chuẩn bị xuất viện.

Điều khiến trường hợp này được giới chuyên môn chú ý chính là tuổi của người bệnh. Phần lớn các nghiên cứu lớn trên thế giới về E-CPR chỉ tuyển chọn người bệnh dưới 65 tuổi, trong khi các khuyến cáo hiện hành vẫn còn bỏ ngỏ đối với nhóm trên 70 tuổi.

Theo BS.CKI Đỗ Nhật Huy, bác sĩ điều trị chính cho ông T.V.T tại Khoa Hồi sức tim mạch, E-CPR thường là cơ hội sống còn duy nhất cho những người bệnh ngừng tim không đáp ứng với hồi sức tim phổi chuyên sâu do các nguyên nhân tim mạch như nhồi máu cơ tim, thuyên tắc phổi, viêm cơ tim cấp hay rối loạn nhịp thất nguy kịch.

Hầu hết các thử nghiệm lâm sàng tại các nước phát triển đều giới hạn kỹ thuật này ở người dưới 70 tuổi vì tuổi cao thường đi kèm lão hóa, nhiều bệnh nền và dự trữ sinh lý suy giảm, khiến tiên lượng kém hơn.

Tuy vậy, tuổi tác không phải là giới hạn tuyệt đối - y văn thế giới đã ghi nhận những trường hợp người cao tuổi được cứu sống nhờ E-CPR. Vấn đề mấu chốt không nằm ở con số tuổi, mà là lựa chọn đúng người bệnh: thời gian ngừng tim ngắn, nguyên nhân có thể điều trị được và thể trạng nền còn tốt.

Với cụ ông này, nguyên nhân là một nhánh mạch vành bị tắc nghẽn có thể tái thông; tình trạng ngừng tim được chứng kiến, được hồi sinh tim phổi kịp thời và can thiệp rất sớm. Đây là những yếu tố quyết định thành công.

PGS.TS.BS Nguyễn Hoàng Hải, Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho biết, chương trình E-CPR tại bệnh viện được triển khai thường quy cho cả người bệnh ngừng tim trong và ngoài bệnh viện. Trong 18 tháng qua, quy trình phối hợp liên viện với các bệnh viện lân cận đã vận hành hiệu quả và chuyên nghiệp; chúng tôi đã thực hiện hơn 20 ca E-CPR cho người bệnh ngừng tim kháng trị, đạt tỷ lệ cứu sống 35% và toàn bộ người bệnh được cứu sống đều trở về cuộc sống thường ngày - tỉ lệ sống còn này tương đương các trung tâm hồi sức hàng đầu tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Ý hay Hoa Kỳ.

"Cụ ông 72 tuổi này chưa phải là người cao tuổi nhất được cứu sống bằng E-CPR tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định. Cách đây một tháng, chúng tôi cũng đã cấp cứu thành công cụ ông 78 tuổi với nhanh thất kháng trị và hiện cũng đã có thể sinh hoạt bình thường. Những kết quả này cho thấy người cao tuổi Việt Nam hoàn toàn có cơ hội tiếp cận những kỹ thuật hồi sức tiên tiến nhất”, Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định nói thêm