Cần nhiều giải pháp quyết tâm và sáng tạo hơn trong khám sức khỏe toàn dân 2026

Từ việc củng cố mạng lưới cung ứng dịch vụ khám sức khỏe trên toàn địa bàn, đẩy mạnh chuyển đổi số, hình thành hệ thống quản trị theo thời gian thực đến việc chuẩn bị đưa vào vận hành Hồ sơ sức khỏe điện tử cho mỗi người dân, ngành y tế Thành phố đã tạo dựng được nền tảng quan trọng để bước vào giai đoạn tăng tốc trong sáu tháng cuối năm.

Tuy nhiên, phía trước vẫn còn một nhiệm vụ hết sức nặng nề: làm thế nào để gần 14 triệu người dân đang sinh sống trên địa bàn Thành phố đều được khám sức khỏe trong năm 2026. Đây là mục tiêu chưa từng có tiền lệ, đòi hỏi sự quyết tâm rất lớn của ngành y tế, đồng thời cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, các sở, ban, ngành, chính quyền địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và sự hưởng ứng tích cực của mỗi người dân.

Những kết quả bước đầu tạo nền tảng cho giai đoạn tăng tốc

Ngay từ khi triển khai chương trình, Sở Y tế xác định mục tiêu không chỉ là tổ chức các đợt khám sức khỏe mà phải xây dựng được một hệ thống cung ứng dịch vụ đủ năng lực để mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận dịch vụ khám sức khỏe thuận tiện, công bằng và chất lượng.

Tại tuyến y tế cơ sở, hoạt động khám sức khỏe đã được triển khai đồng bộ tại tất cả các trạm y tế với sự hỗ trợ trực tiếp của các bệnh viện đa khoa và chuyên khoa. Điều đáng ghi nhận là sự vào cuộc rất quyết liệt của nhiều địa phương, trong đó nhiều đồng chí Bí thư Đảng ủy xã, phường trực tiếp chỉ đạo công tác vận động người dân, phối hợp với các bệnh viện tổ chức các đoàn khám lưu động ngay tại địa bàn. Thực tiễn cho thấy, chính những địa phương có sự lãnh đạo quyết liệt của người đứng đầu đều đạt kết quả cao về số lượng người dân được khám sức khỏe.

Tại các bệnh viện, khu vực khám sức khỏe được tổ chức riêng biệt với khu khám chữa bệnh, quy trình tiếp nhận, khám và trả kết quả được bố trí độc lập nhằm giảm thời gian chờ đợi nhưng vẫn bảo đảm không ảnh hưởng đến hoạt động khám chữa bệnh thường quy. Nhiều bệnh viện đã chủ động thành lập các đội khám lưu động, sẵn sàng đến địa phương ngay khi có đề nghị phối hợp của chính quyền cơ sở.

Đối với người lao động, Sở Y tế đã phối hợp với Liên đoàn Lao động Thành phố triển khai chương trình khám sức khỏe cho khoảng một triệu công nhân tại các khu công nghiệp, khu chế xuất và doanh nghiệp. Đây là giải pháp quan trọng giúp người lao động được khám ngay tại nơi làm việc, hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và tạo điều kiện để doanh nghiệp thực hiện tốt trách nhiệm chăm lo sức khỏe người lao động.

Song song với hoạt động khám sức khỏe, ngành y tế cũng đẩy mạnh chuyển đổi số. Dashboard quản lý khám sức khỏe toàn dân được đưa vào vận hành theo thời gian thực trên toàn Thành phố và tiếp tục phân quyền đến từng xã, phường, đặc khu, giúp chính quyền địa phương chủ động theo dõi tiến độ, điều hành và xử lý các khó khăn ngay tại cơ sở.

Đặc biệt, Hồ sơ sức khỏe điện tử của mỗi người dân đã hoàn tất các bước chuẩn bị và sẽ chính thức ra mắt vào ngày 1/7/2026. Đây là sản phẩm chuyển đổi số có ý nghĩa đặc biệt của ngành y tế chào mừng kỷ niệm 50 năm Thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Khi đi vào vận hành, mỗi người dân sẽ có một hồ sơ sức khỏe điện tử thống nhất, lưu giữ toàn bộ thông tin khám sức khỏe, khám chữa bệnh và theo dõi sức khỏe theo vòng đời.

Bảy nhóm giải pháp để hoàn thành mục tiêu 100% người dân được khám sức khỏe

Những kết quả bước đầu mới chỉ là nền tảng. Để hoàn thành mục tiêu rất lớn trong sáu tháng còn lại, Thành phố cần triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp sau.

Thứ nhất, tiếp tục đưa dịch vụ khám sức khỏe đến gần người dân hơn.

Toàn bộ hệ thống y tế, từ các bệnh viện chuyên sâu đến các cơ sở khám chữa bệnh cấp cơ bản, sẽ tiếp tục huy động nhân lực tham gia chương trình. Bên cạnh hoạt động khám tại trạm y tế và bệnh viện, các hình thức khám lưu động tại doanh nghiệp, trường học, khu dân cư, cơ sở bảo trợ xã hội, viện dưỡng lão sẽ tiếp tục được mở rộng. Đối với người cao tuổi, người khuyết tật hoặc những người không có khả năng đi lại, mô hình Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư sẽ tiếp tục tổ chức khám sức khỏe tại nhà, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau.

Thứ hai, triển khai mô hình khám sức khỏe phi địa giới hành chính.

Ngành y tế sẽ kiến nghị UBND Thành phố cho phép người dân được lựa chọn bất kỳ cơ sở y tế nào tham gia chương trình để khám sức khỏe, không phụ thuộc nơi đăng ký cư trú. Kết quả khám sẽ được cập nhật ngay lên Nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng và đồng bộ vào Hồ sơ sức khỏe điện tử. Đây là giải pháp vừa tạo thuận lợi cho người dân, vừa giúp điều hòa lưu lượng người khám giữa các địa phương và phát huy tối đa năng lực của toàn bộ hệ thống y tế công lập và ngoài công lập. Điều kiện tiên quyết để triển khai là hoàn thiện cơ chế phân bổ ngân sách phù hợp với mô hình mới.

Thứ ba, tận dụng mọi lần người dân tiếp xúc với hệ thống y tế để hoàn thành mục tiêu khám sức khỏe toàn dân.

Mỗi lần người dân đến khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, tái khám bệnh mạn tính, khám thai, tiêm chủng hoặc sử dụng bất kỳ dịch vụ y tế nào cũng sẽ trở thành cơ hội để hoàn thành việc khám sức khỏe năm 2026 nếu người đó chưa được khám. Đây là giải pháp mang tính đột phá, vừa thuận tiện cho người dân vừa tận dụng hiệu quả nguồn lực sẵn có của hệ thống y tế.

Thứ tư, nâng cấp Dashboard từ công cụ thống kê thành công cụ quản trị dân số khám sức khoẻ theo thời gian thực.

Dashboard không chỉ phản ánh số lượng người đã khám mà còn giúp xác định chính xác những người chưa được khám theo từng địa bàn, từng nhóm đối tượng. Trên cơ sở đó, chính quyền địa phương và các Đội chăm sóc sức khỏe liên tục sẽ chủ động rà soát từng hộ dân, tổ chức mời khám, đặt lịch hoặc khám tại nhà đối với những trường hợp đặc biệt. Đây sẽ là công cụ quản trị rất quan trọng trong điều hành chương trình.

Thứ năm, tăng cường kiểm tra việc thực hiện khám sức khỏe định kỳ cho người lao động.

Các cơ quan chức năng cần đẩy mạnh kiểm tra việc thực hiện trách nhiệm của người sử dụng lao động theo quy định của pháp luật về khám sức khỏe định kỳ. Đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp phối hợp với các cơ sở y tế tổ chức khám ngay tại nơi làm việc và cập nhật đầy đủ kết quả lên Nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng.

Thứ sáu, tiếp tục đẩy mạnh truyền thông và huy động sự tham gia của toàn xã hội.

Truyền thông phải trở thành một trong những giải pháp trọng tâm để tạo sự đồng thuận và lan tỏa mạnh mẽ phong trào khám sức khỏe toàn dân. Các hoạt động truyền thông cần được triển khai thường xuyên, đa dạng, gần gũi với từng nhóm đối tượng nhằm giúp người dân hiểu rõ ý nghĩa của việc khám sức khỏe định kỳ đối với bản thân, gia đình và cộng đồng.

Các thông điệp như "Hưởng ứng khám sức khỏe toàn dân – Vì một cộng đồng khỏe mạnh, một Thành phố đáng sống", "Khám sức khỏe định kỳ là quyền lợi và trách nhiệm của mỗi người dân đối với bản thân, gia đình và cộng đồng", "Khám sức khỏe để phát hiện bệnh sớm hôm nay, phòng bệnh nặng ngày mai" cần được lan tỏa rộng rãi trên mọi nền tảng truyền thông.

Để công tác truyền thông đạt hiệu quả cao, cần có sự tham gia đồng bộ của các sở, ban, ngành, chính quyền địa phương, các cơ quan báo chí, phát thanh, truyền hình, hệ thống truyền thanh cơ sở, nền tảng số, mạng xã hội, ứng dụng Công dân số, tin nhắn SMS, Zalo,… cùng mạng lưới cộng tác viên y tế và các tổ chức đoàn thể. Quan trọng hơn, truyền thông không chỉ nhằm vận động người dân tham gia khám sức khỏe trong năm 2026 mà còn từng bước hình thành văn hóa khám sức khỏe định kỳ như một thói quen chăm sóc sức khỏe suốt đời.

Thứ bảy, phát huy vai trò quyết định của chính quyền địa phương.

Thực tiễn sau một tháng triển khai cho thấy, ở đâu người đứng đầu cấp ủy và chính quyền trực tiếp quan tâm chỉ đạo, ở đó tiến độ khám sức khỏe được cải thiện rõ rệt. Ngược lại, những địa phương chưa chủ động phối hợp với ngành y tế hoặc chưa huy động tốt các nguồn lực tại chỗ đều đạt kết quả thấp. Điều đó khẳng định khám sức khỏe toàn dân không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế mà là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị ở cơ sở.

Từ mục tiêu trước mắt đến một mô hình chăm sóc sức khỏe mới

Với sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị, sự chủ động của ngành y tế, sự phối hợp hiệu quả của các sở, ban, ngành, chính quyền địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và sự hưởng ứng của mỗi người dân, mục tiêu 100% người dân Thành phố được khám sức khỏe trong năm 2026 hoàn toàn có thể đạt được.

Quan trọng hơn, chương trình này không chỉ nhằm hoàn thành một chỉ tiêu trong năm 2026 mà còn đặt nền móng cho một mô hình chăm sóc sức khỏe mới của Thành phố: mỗi người dân có một hồ sơ sức khỏe điện tử, được khám sức khỏe định kỳ, được quản lý sức khỏe liên tục theo vòng đời và được can thiệp sớm ngay từ tuyến y tế cơ sở. Đây chính là bước chuyển quan trọng từ nền y tế chủ yếu chữa bệnh sang nền y tế chăm sóc sức khỏe chủ động, lấy người dân làm trung tâm, góp phần xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh và một Thành phố đáng sống trong giai đoạn phát triển mới.