Y học

BS.CKII Trương Quang Anh Vũ: “Mặc áo blouse trắng là để giúp đỡ người đang bệnh”

Bài: Hoàng Quỳnh, Ảnh: Ngọc Duy • 22/06/2026 - 15:16

Tốt nghiệp sau đại học, Thầy thuốc ưu tú, BS.CKII Trương Quang Anh Vũ đã gắn bó với Bệnh viện Thống Nhất gần 30 năm và kinh qua rất nhiều nhiệm vụ. Tất cả để lại trong ông những trăn trở rất riêng “mặc áo blouse trắng là để giúp đỡ người đang bệnh”.

Giữa guồng công việc gần như không có khoảng nghỉ, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Thống Nhất trao đổi công việc nhanh với đồng nghiệp, sau đó hướng dẫn cho bệnh nhân lớn tuổi các bước tiếp theo cần thực hiện trong quá trình thăm khám và nhận một cuộc gọi từ điều dưỡng về một trường hợp bệnh nhân khác, trong khi vẫn trò chuyện cùng phóng viên Khoa học phổ thông - Sống Xanh. Mọi thứ diễn ra theo một nhịp điệu rất riêng mà ông đã duy trì suốt nhiều năm làm nghề.

Không vội vã, lúc nào cũng nhẹ giọng, và không khó hình dung rằng sự điềm tĩnh ấy đã được tôi luyện qua nhiều giai đoạn ‘khốc liệt’ - từ những năm làm bác sĩ hồi sức tim mạch, đảm nhiệm vị trí lãnh đạo Phòng Kế hoạch tổng hợp, cho đến thời điểm căng thẳng nhất của đại dịch COVID-19.

Tiếp nối lửa nghề từ người thân

Tình yêu với ngành y đến với bác sĩ Trương Quang Anh Vũ khá tự nhiên, khi ông sinh ra và lớn lên trong gia đình trí thức gốc Huế.

“Từ nhỏ ba mẹ đã dạy dỗ rất nghiêm khắc, luôn chú trọng chuyện học hành”, bác sĩ Vũ kể. Năm lên 7 tuổi, ông theo cha mẹ từ Huế vào Vũng Tàu sinh sống. Cùng với giấc mơ trở thành bác sĩ vì thần tượng người ông là bác sĩ nội khoa làm việc tại Bệnh viện Thống Nhất và người cậu là bác sĩ răng hàm mặt, cậu học sinh khi ấy quyết tâm phải thi đậu Đại học Y Dược TP.HCM.

“

Từ lúc còn là học sinh, tôi chỉ đơn giản nghĩ rằng làm bác sĩ, khoác chiếc áo trắng này là để điều trị cho bệnh nhân, giúp họ khỏi bệnh hoặc ít nhất là giảm bớt đau đớn. Đến bây giờ, điều đó vẫn là nguyên tắc lớn nhất trong công việc của tôi.

BS.CKII Trương Quang Anh Vũ,
Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Thống Nhất

Những năm đó, thi vào trường y là mục tiêu không dễ chạm tới. “Khóa đó tỉnh tôi chỉ có ba người đậu Đại học Y Dược TP.HCM”, ông nhớ lại. Bước vào giảng đường y khoa, giữa nhiều chuyên ngành khác nhau, ông dần nhận ra điều mình muốn theo đuổi chính là giúp chữa bệnh và chăm sóc người bệnh bằng những điều tốt nhất.

Cũng chính trong quãng đời sinh viên ấy, hai người thầy ảnh hưởng sâu sắc nhất đến ông là GS.TS.BS Nguyễn Huy Dung và GS.TS.BS Trương Công Trung - những tên tuổi lớn của nền y học Việt Nam.

Sự ngưỡng mộ dành cho GS.TS.BS Nguyễn Huy Dung đã khiến ông quyết định theo đuổi nội khoa và đi sâu vào lĩnh vực tim mạch. Nhưng điều đọng lại không chỉ là kiến thức chuyên môn được thầy truyền đạt, mà còn là phong cách làm nghề: luôn thận trọng, khách quan và tỉ mỉ trong từng bước thăm khám.

Bác sĩ Vũ vẫn nhớ những buổi bình bệnh án, nơi sinh viên không chỉ học cách đọc triệu chứng mà còn học tư duy biện luận lâm sàng. Người thầy luôn yêu cầu phải nhìn bệnh nhân một cách toàn diện, không bỏ sót bất kỳ chi tiết nhỏ nào có thể liên quan đến bệnh lý.

Sau khi tốt nghiệp chuyên khoa I, chính người ông từng công tác tại Bệnh viện Thống Nhất đã khuyên ông thử nộp hồ sơ vào đây làm việc. Cuộc gặp với lãnh đạo bệnh viện - Giám đốc, GS.TS Nguyễn Mạnh Phan và Phó Giám đốc, BS.CKII Nguyễn Ngọc Quế khi ấy đã trở thành bước ngoặt lớn trong sự nghiệp.

Điều thuyết phục bác sĩ trẻ Trương Quang Anh Vũ không chỉ là môi trường chuyên môn mà còn là phong thái nhân hậu và tâm huyết của những người lãnh đạo.

“

Thầy thuốc ưu tú, BS.CKII Trương Quang Anh Vũ hiện là Trưởng khoa Khám bệnh Bệnh viện Thống Nhất, là thành viên Hội Tim mạch và Hội Lão khoa Việt Nam. Ngoài công tác khám chữa bệnh, ông tham gia nhiều nghiên cứu chuyên môn liên quan đến hồi sức, phẫu thuật và tim mạch.

“Hiểu được tâm tư của các thầy, tôi liền biết đây là môi trường phù hợp với mình, và thật may mắn là nhờ cơ hội phỏng vấn đó mà tôi đã được vào đây làm việc và cống hiến hơn hai thập kỷ”, bác sĩ Vũ cười.

Điều khiến ông yêu và gắn bó với bệnh viện đến tận bây giờ gói gọn trong hai chữ “nghĩa tình”. “Các anh, các thầy thế hệ đi trước luôn dìu dắt và hỗ trợ thế hệ đàn em đi sau. Những cán bộ hưu trí vẫn thường xuyên quay lại thăm bệnh viện, còn tôi bây giờ vẫn tiếp xúc, khám chữa bệnh cho nhiều bậc tiền bối từng công tác tại đây! Nghĩa tình giữa những con người nơi đây đối xử với nhau là điều đã giữ chân tôi gắn bó lâu dài như vậy với bệnh viện”, bác sĩ Vũ chia sẻ.

Mang kiến thức từ Pháp về phục vụ người bệnh

Hai năm đầu công tác, ông được phân công về Khoa Nội tim mạch. Đến thời điểm năm 2003 - 2004, khi GS.TS Nguyễn Mạnh Phan tập trung xây dựng ê-kíp mổ tim hở, ông được đưa vào bộ phận hồi sức tim sau mổ và được Đảng ủy, Ban Giám đốc bệnh viện cử sang Pháp tu nghiệp tại bệnh viện Claude Bernard - Metz.

Đó là lần đầu tiên người bác sĩ trẻ được tiếp cận một môi trường y khoa hiện đại của châu Âu. Ông được chứng kiến hệ thống hồi sức tim mạch chuyên nghiệp, những kỹ thuật mới như bóng đối xung động mạch chủ (dụng cụ cơ học hỗ trợ tuần hoàn tạm thời nhằm duy trì tưới máu cơ tim) và đặc biệt là sự phối hợp nhịp nhàng của cả ê-kíp phẫu thuật.

“

Đó là một trải nghiệm vô cùng ấn tượng, giúp mình học tập và mở mang kiến thức rất nhiều. Lúc đó tôi quyết tâm đem những điều tốt nhất mà mình học được đem về phục vụ bệnh nhân tại Bệnh viện Thống Nhất.

Thầy thuốc ưu tú, BS.CKII Trương Quang Anh Vũ chia sẻ

Về nước, ông tham gia ê-kíp hồi sức tim sau mổ của bệnh viện và sau đó công tác tại Khoa Phẫu thuật gây mê hồi sức 10 năm. Công việc thời điểm 2008 - 2009 vô cùng áp lực, vì thiếu nguồn nhân lực chuyên môn trong mọi lĩnh vực như gây mê, hồi sức, phẫu thuật tim mạch, can thiệp tim mạch… các bác sĩ phải đảm nhiệm cùng lúc nhiều công việc để duy trì hoạt động của ê-kíp.

“Có giai đoạn anh em làm việc theo lịch trực “24 tiếng làm - 24 tiếng nghỉ”. Những ngày có ca mổ tim khó, thời gian làm việc có thể kéo dài từ 7 giờ sáng đến tận chiều tối. Dù rất áp lực nhưng mọi người vẫn động viên nhau cố gắng vì trách nhiệm với bệnh nhân và tâm huyết xây dựng ê-kíp mổ tim của các thầy”, bác sĩ Vũ kể lại.

Xông pha nhiều “phòng tuyến” của nghề y

Năm 2013, GS.TS.BS Nguyễn Đức Công, Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất lúc bấy giờ, điều động ông về Phòng Kế hoạch tổng hợp. Theo bác sĩ Vũ, quãng thời gian công tác tại đây là một dấu mốc giúp ông trưởng thành hơn rất nhiều trong nghề. Nếu trước đó phần lớn công việc gắn với chuyên môn lâm sàng và kiến thức y khoa, khi chuyển sang vị trí mới, ông bắt đầu tiếp cận sâu hơn với hệ thống luật khám chữa bệnh, bảo hiểm y tế, các thông tư, quy định quản lý ngành.

“Môi trường đó giúp tôi học hỏi thêm rất nhiều, từ tư duy quản lý đến các kỹ năng phối hợp, điều hành hoạt động của các khoa phòng với nhau”, ông chia sẻ. Sau một thập niên đảm nhiệm vị trí Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, những năm tháng đại dịch Covid-19 một lần nữa thay đổi góc nhìn về nghề, về đời của vị bác sĩ.

Thời điểm ấy, ông nằm trong Ban thường trực phòng chống dịch Covid-19 của Bệnh viện Thống Nhất. Bên cạnh công tác điều phối tại bệnh viện, ông còn trực tiếp tham gia đội tiêm vắc xin lưu động của đơn vị.

Đó là giai đoạn ngành y tế TP.HCM phải đối mặt với áp lực chưa từng có. Thực tế trước mắt người thầy thuốc hiện lên sự mong manh của ranh giới giữa sự sống và cái chết. Đội tiêm vắc-xin của Bệnh viện Thống Nhất khi ấy không chỉ phục vụ nhân viên y tế và bệnh nhân tại bệnh viện mà còn đến nhiều địa phương triển khai tiêm cho cộng đồng, từ Bình Thuận đến Sóc Trăng, Bạc Liêu (cũ).

"Thời điểm đó sáng đi làm nhưng không biết chiều có về nhà được không, phải chuẩn bị tinh thần có thể bị cách ly bất cứ khi nào! Là nhân viên y tế, mình nghĩ đó là công việc của mình, trách nhiệm của mình: phải làm vì sức khỏe của người dân”, ông hóm hỉnh kể lại.

Trong ký ức của ông, sự đồng lòng, kề vai sát cánh của đội ngũ chống dịch chính là điểm tựa tinh thần cho mỗi bác sĩ, nhân viên y tế. “Anh em động viên nhau cùng làm, chia sớt công việc cho nhau. Qua giai đoạn đó, chúng tôi càng thấm thía trách nhiệm cao quý của nghề y. Và khi chứng kiến ranh giới giữa sự sống và cái chết quá gần, mình cũng nhận ra những tham, sân, si - thật ra nhỏ bé lắm”, bác sĩ Vũ chia sẻ về cách mà giai đoạn đại dịch đã thay đổi cách sống, cách làm việc của ông từ thời điểm đó.

Cột mốc thứ 4 trên con đường sự nghiệp của bác sĩ Trương Quang Anh Vũ đến vào năm 2023, khi ông được PGS.TS.BS Lê Đình Thanh - Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất điều chuyển công tác với mục tiêu phát triển Khoa Khám bệnh - nơi tiếp nhận lượng bệnh nhân rất lớn mỗi ngày.

Năm đó, mỗi ngày khoa chỉ tiếp nhận tối đa khoảng 1.400 lượt khám. Nhận nhiệm vụ Trưởng khoa, bác sĩ Vũ cùng đồng nghiệp triển khai mở rộng khu khám, tăng số bàn khám, cải tiến quy trình kỹ thuật và đa dạng hóa hình thức đăng ký khám bệnh. Ngoài đăng ký trực tiếp, người bệnh có thể đăng ký qua kiosk và hiện nay đã có thể đăng ký hẹn lịch khám bằng mã QR trên đơn thuốc để bệnh nhân có thể thao tác ngay tại nhà bằng điện thoại di động.

Hiện tại, mỗi ngày khoa Khám bệnh tiếp nhận từ 3.500 đến 4.000 lượt người bệnh. Theo bác sĩ Vũ, áp lực lớn nhất ở khoa Khám bệnh không chỉ là số lượng bệnh nhân mà còn là làm sao giảm thời gian chờ đợi và hạn chế tối đa sai sót chuyên môn. Để giảm tải, khoa đã phối hợp chặt chẽ cùng các khoa lâm sàng để tăng cường bác sĩ hỗ trợ khi lượng bệnh tăng cao, đồng thời tăng thời gian hoạt động, tổ chức khám từ 6 giờ sáng và khám thông tầm buổi trưa nhằm hạn chế việc người bệnh phải chờ đợi lâu.

“Giải quyết công việc đến “bù đầu”, nhưng cảm giác rất vui vì mình đã góp phần xây dựng, củng cố và phát triển khoa Khám bệnh để phục vụ cho người dân được tốt hơn”, bác sĩ Vũ chia sẻ.

Giúp các đồng nghiệp yên tâm gắn bó với nghề y

Khối lượng công việc của BS.CKII Trương Quang Anh Vũ không chỉ dừng lại ở điều phối 44 nhân sự trong Khoa Khám bệnh, ông còn đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Công đoàn, chăm lo và bảo vệ quyền lợi chính đáng của hơn 1.300 nhân viên, người lao động đang làm việc tại Bệnh viện Thống Nhất.

Bác sĩ Vũ cho hay, điều khiến ông trăn trở là cuộc sống của nhiều nhân viên y tế vẫn còn vất vả, trong khi áp lực công việc và khối lượng chuyên môn là rất lớn. Dưới sự quan tâm chỉ đạo của Đảng ủy - Ban Giám đốc bệnh viện, Công đoàn luôn nỗ lực bảo vệ quyền lợi chính đáng của Công đoàn viên, đồng thời tận dụng tối đa các chính sách hỗ trợ để chăm lo cho đội ngũ nhân viên y tế.

Theo đó, ông kỳ vọng trong thời gian tới sẽ có thêm nhiều chính sách phù hợp hỗ trợ cho những ai theo đuổi ngành y, có những ghi nhận xứng đáng cho những đóng góp của đội ngũ nhân viên y tế, từ đó tạo thêm động lực để họ tiếp tục gắn bó lâu dài với nghề.

Bởi suy cho cùng, “mặc chiếc áo trắng này là để điều trị, giúp đỡ người đang bệnh” - điều mà ông luôn tự nhủ mỗi khi nhìn về nghề y từ những ngày còn là học sinh. Sau nhiều năm làm nghề, điều ấy vẫn không thay đổi và trở thành nguyên tắc lớn nhất trong công việc của ông: luôn cố gắng làm những điều tốt nhất cho người bệnh bằng kiến thức chuyên môn và trách nhiệm nghề nghiệp của mình, công bằng với mọi bệnh nhân và không phân biệt đối xử.

Theo BS.CKII Trương Quang Anh Vũ, để thực hiện được điều đó, người thầy thuốc bắt buộc phải có chuyên môn vững vàng. Vì vậy, việc học là một hành trình không có điểm dừng. Ngoài quá trình tự học, tự nghiên cứu tài liệu y khoa, người thầy thuốc còn cần thường xuyên tham gia các hội nghị, hội thảo chuyên môn và trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp để cập nhật những kiến thức, phương pháp điều trị mới.

“Phải học thôi, học mãi, học không ngừng. Nghề này nếu không học sẽ lạc hậu”, ông đúc kết.

Không chỉ tận tâm với công việc chuyên môn, BS.CKII Trương Quang Anh Vũ còn dành nhiều tâm huyết cho việc hỗ trợ đồng nghiệp và đào tạo thế hệ trẻ. Với ông, khi những người đi trước sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, tận tình dìu dắt đàn em thì sẽ có thêm nhiều bác sĩ giỏi được trưởng thành, đồng nghĩa với việc ngày càng có nhiều bệnh nhân được chăm sóc tốt hơn.

Đó cũng là cách ông lựa chọn để tiếp nối trách nhiệm và giá trị của nghề y từ những người thầy đi trước và truyền lại cho thế hệ trẻ sau này tinh thần tận tụy với nghề, trách nhiệm với bệnh nhân và sự tử tế trong môi trường bệnh viện.