Khi báo chí và công tác tuyên giáo – dân vận cùng hướng đến con người

Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 – 21/6/2026), nhiều cán bộ phụ trách công tác tuyên giáo, dân vận tại các trường đại học ở TP.HCM đã chia sẻ những cảm nhận sâu sắc về mối quan hệ giữa nghề báo và công tác tư tưởng. Dù đảm nhận những vị trí khác nhau, họ đều nhìn thấy ở hai lĩnh vực này một điểm gặp gỡ đặc biệt: cùng hướng đến con người, cùng xây dựng niềm tin và cùng góp phần tạo nên sự đồng thuận xã hội.

Những người cùng đứng trên mặt trận tư tưởng

Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, báo chí và công tác tuyên giáo luôn có mối quan hệ gắn bó mật thiết. Nếu báo chí là kênh truyền tải thông tin, phản ánh thực tiễn đời sống xã hội thì công tác tuyên giáo lại là hoạt động định hướng nhận thức, xây dựng niềm tin và tạo sự thống nhất trong tư tưởng.

Ngày nay, khi xã hội bước vào thời đại số với tốc độ lan truyền thông tin chưa từng có, sự gắn kết ấy càng trở nên rõ nét hơn. Theo ThS. Hoàng Thị Mỹ Hương, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM, nếu nghề báo đi tìm và lan tỏa sự thật thì công tác tuyên giáo – dân vận lại đi tìm sự đồng thuận, sự sẻ chia và niềm tin của tổ chức cũng như cộng đồng. Nhưng dù xuất phát từ những nhiệm vụ khác nhau, cả hai đều cùng hướng đến mục tiêu cao nhất là phục vụ con người.

Từ trải nghiệm nhiều năm gắn bó với công tác đoàn thể và tuyên giáo trong môi trường đại học, bà cho rằng người làm báo và người làm công tác tư tưởng đều phải biết lắng nghe, quan sát và thấu hiểu. Bởi chỉ khi hiểu được tâm tư, kỳ vọng và những trăn trở của con người thì mới có thể truyền tải những thông điệp có ý nghĩa, tạo nên sự đồng thuận và khơi dậy động lực phát triển.

Đó cũng là lý do khiến bà tâm niệm rằng giá trị lớn nhất của người làm báo cũng như người làm công tác tuyên giáo không nằm ở số lượng thông tin được truyền đi mà ở khả năng chạm tới trái tim con người.

“

Giá trị lớn nhất của người làm báo cũng như người làm công tác tuyên giáo – dân vận không nằm ở số lượng thông tin được truyền đi, mà ở khả năng chạm tới trái tim con người. Khi có niềm tin sẽ có sự đồng thuận; khi có sự đồng thuận, mọi đổi mới đều có thể trở thành động lực phát triển”

- ThS. Hoàng Thị Mỹ Hương, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM

Khi thông tin phải đi cùng cảm xúc

Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, con người tiếp nhận hàng nghìn thông tin mỗi ngày. Tuy nhiên, không phải thông tin nào cũng để lại dấu ấn trong nhận thức và hành động của người tiếp nhận. ThS. Nguyễn Dạ Thu, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Trường Đại học Hoa Sen, cho rằng điểm giao thoa sâu sắc nhất giữa nghề báo và công tác tuyên giáo chính là khả năng chạm đến trái tim con người.

Theo ông, một bản tin có thể cung cấp thông tin, nhưng một bài báo hay còn có thể truyền cảm hứng. Người làm báo chân chính không chỉ kể lại những gì đã xảy ra mà còn giúp người đọc cảm nhận được ý nghĩa của những điều đang diễn ra. Nhiều khi sức mạnh của một bài viết không nằm ở những con số hay dữ kiện mà nằm ở khả năng khơi dậy lòng trắc ẩn, niềm tin và khát vọng sống đẹp trong mỗi người.

Công tác tuyên giáo trong môi trường đại học cũng mang tinh thần tương tự. Đó không phải là những bài giảng lý luận khô cứng hay những khẩu hiệu mang tính áp đặt, mà trước hết là nghệ thuật của sự lắng nghe và thấu hiểu.

Theo ông Nguyễn Dạ Thu, điều khiến con người thay đổi nhận thức không phải là những mệnh lệnh hành chính, mà là những câu chuyện thật, những tấm gương thật và những cảm xúc chân thành. Đây cũng chính là điều mà báo chí cách mạng Việt Nam đã kiên trì thực hiện trong suốt hơn một thế kỷ đồng hành cùng dân tộc.

“

Người làm báo cần sự nhạy cảm với cuộc sống và khả năng kể những câu chuyện bằng cảm xúc. Người làm công tác tuyên giáo cần sự thấu hiểu và trách nhiệm xã hội. Điểm gặp nhau của hai công việc ấy là cùng gieo những hạt giống tốt đẹp trong tâm hồn con người”

— ThS. Nguyễn Dạ Thu, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Trường Đại học Hoa Sen

Kết nối lý trí với cảm xúc

Nếu báo chí giúp con người tiếp cận sự thật bằng những câu chuyện sinh động thì công tác tuyên giáo lại giúp chuyển hóa những giá trị đúng đắn thành niềm tin và hành động. TS. Phạm Thị Thanh Huyền, Đảng ủy viên, Bí thư Chi bộ, Trưởng Bộ môn Lý luận chính trị Trường Đại học Tôn Đức Thắng, cho rằng trong thời đại số, sinh viên có thể tiếp cận vô số nguồn thông tin chỉ bằng một cú chạm màn hình. Tuy nhiên, điều khiến các em thực sự lắng nghe lại là sự chân thành, tính thuyết phục và những giá trị nhân văn được truyền tải.

Theo TS Thanh Huyền, cả người làm báo và người làm công tác tư tưởng đều có chung một sứ mệnh là kết nối lý trí với cảm xúc. Một bài viết hay hay một hoạt động tuyên truyền hiệu quả không chỉ cung cấp thông tin mà còn đánh thức sự đồng cảm, niềm tin và khát vọng trong mỗi con người.

Trong môi trường đại học, điều này càng có ý nghĩa đặc biệt. Khi một bài viết giúp sinh viên suy nghĩ tích cực hơn về trách nhiệm công dân hay một hoạt động giáo dục tư tưởng khơi dậy tinh thần cống hiến vì cộng đồng, đó cũng là lúc báo chí và công tác tuyên giáo gặp nhau ở giá trị cao nhất của mình.

“

Người làm báo và người làm công tác tư tưởng trong trường đại học đều có chung một sứ mệnh: kết nối lý trí với cảm xúc, biến những giá trị đúng đắn thành niềm tin và động lực hành động”

— TS. Phạm Thị Thanh Huyền, Đảng ủy viên, Bí thư Chi bộ, Trưởng Bộ môn Lý luận chính trị Trường Đại học Tôn Đức Thắng

Để chính sách đi vào cuộc sống

Một khía cạnh khác được nhiều cán bộ tuyên giáo nhấn mạnh là vai trò của báo chí trong việc chuyển tải chủ trương, chính sách đến với người dân bằng ngôn ngữ gần gũi và dễ tiếp cận. Theo ThS. Lê Thị Bé, Phó Bí thư Đảng ủy Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng, báo chí và tuyên giáo đều mang sứ mệnh chuyển tải thông tin, định hướng nhận thức và bồi đắp niềm tin. Nếu tuyên giáo là “xương sống” của hệ thống truyền thông tư tưởng thì báo chí chính là “hơi thở” giúp những chủ trương, chính sách trở nên sống động và gần gũi hơn với công chúng.

Bà Bé cho rằng một chính sách dù đúng đắn và được xây dựng công phu đến đâu cũng khó tạo được sức lan tỏa nếu chỉ tồn tại dưới dạng những văn bản hành chính. Chỉ khi được kể lại bằng những câu chuyện thật, con người thật và những hoàn cảnh cụ thể, chính sách mới thực sự chạm tới người thụ hưởng.

Chính vì vậy, bà đặc biệt trân trọng những nhà báo biết lắng nghe trước khi cầm bút. Họ không chỉ phản ánh sự kiện mà còn tìm kiếm những giá trị nhân văn phía sau sự kiện ấy. Đó là hình ảnh người sinh viên vượt khó được hỗ trợ học phí, một gia đình bớt gánh nặng khi con em được hỗ trợ chỗ ở hay những câu chuyện nhỏ nhưng mang lại ý nghĩa lớn cho cộng đồng.

Trong bối cảnh thông tin bùng nổ hiện nay, sự phối hợp giữa báo chí và công tác tuyên giáo càng trở nên cần thiết để cùng nhau xây dựng những không gian thông tin trung thực, có trách nhiệm và giàu tính nhân văn.

“

Báo chí và tuyên giáo đều là những người chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng. Nếu tuyên giáo là xương sống của công tác định hướng nhận thức thì báo chí chính là hơi thở, là nhịp đập làm cho những chủ trương, chính sách trở nên sống động và gần gũi với cuộc sống”

— ThS. Lê Thị Bé, Phó Bí thư Đảng ủy Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng

Gieo những hạt giống tốt đẹp

Bên cạnh đó, hình ảnh đẹp nhất về mối quan hệ giữa báo chí và công tác tuyên giáo được ThS. Đoàn Thị Phương Huyền, phụ trách công tác Đảng Trường Dự bị Đại học TP.HCM, ví von bằng hình ảnh một hạt giống. Theo bà Huyền, một bài báo hay giống như một hạt giống được gieo vào cảm xúc của con người. Trong khi đó, công tác tuyên giáo – dân vận là quá trình chăm sóc để hạt giống ấy nảy mầm thành nhận thức, hành động và những giá trị sống đẹp.

Trong môi trường giáo dục đại học, mỗi câu chuyện đẹp được lan tỏa có thể trở thành một bài học sống động. Mỗi tấm gương được giới thiệu có thể trở thành nguồn động lực cho người trẻ. Và mỗi cuộc đối thoại chân thành có thể giúp sinh viên thêm niềm tin vào bản thân, vào cộng đồng và vào những giá trị tốt đẹp của xã hội.

Đó cũng là lý do bà Phương Huyền cho rằng báo chí và công tác tuyên giáo gặp nhau ở một sứ mệnh chung: không chỉ phản ánh cuộc sống mà còn góp phần làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn; không chỉ truyền tải thông tin mà còn truyền cảm hứng và kết nối trái tim con người.

“

Một bài báo hay giống như một hạt giống được gieo vào cảm xúc; còn công tác tuyên giáo – dân vận là quá trình chăm sóc để hạt giống ấy nảy mầm thành nhận thức, thành hành động và thành những giá trị sống đẹp”

— ThS. Đoàn Thị Phương Huyền, Phụ trách công tác Đảng, Trường Dự bị Đại học TP.HCM

Giữ ngọn lửa niềm tin

Nhìn từ những chia sẻ của các cán bộ tuyên giáo trong môi trường đại học, có thể thấy rằng báo chí và công tác tuyên giáo – dân vận tuy khác nhau về phương thức hoạt động nhưng lại thống nhất ở mục tiêu phục vụ con người.

Cả hai đều cần lắng nghe để thấu hiểu, cần sự thật để thuyết phục và cần trách nhiệm để xây dựng niềm tin. Trong một thời đại mà thông tin có thể lan truyền chỉ trong vài giây nhưng niềm tin lại cần nhiều năm để vun đắp, vai trò của những người làm báo và những người làm công tác tư tưởng càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Nhà báo không chỉ đưa tin. Người làm tuyên giáo không chỉ truyền đạt chủ trương. Họ đều là những người góp phần tạo nên sự đồng thuận xã hội, nuôi dưỡng những giá trị tốt đẹp và truyền cảm hứng cho cộng đồng.

Hơn một thế kỷ qua, báo chí cách mạng Việt Nam đã đồng hành cùng dân tộc trong mọi chặng đường phát triển. Và hôm nay, trong hành trình xây dựng xã hội số, xã hội tri thức và nền giáo dục hiện đại, ngòi bút của người làm báo vẫn đang tiếp tục song hành với công tác tuyên giáo – dân vận để giữ gìn điều quý giá nhất: niềm tin của con người vào những giá trị chân, thiện, mỹ. Bởi suy cho cùng, dù là một bài báo hay một hoạt động tuyên truyền, điều đọng lại lâu nhất vẫn là khả năng chạm đến trái tim con người. Và đó cũng chính là nơi báo chí và công tác tuyên giáo gặp nhau.