TP.HCM hướng tới trở thành trung tâm công nghiệp bán dẫn hàng đầu

Phiên họp diễn ra tại trụ sở Chính phủ, kết nối trực tuyến đến các tỉnh, thành phố, trường đại học, học viện và khu công nghệ cao trên toàn quốc. Tại điểm cầu TP.HCM, sự kiện do Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường chủ trì cùng lãnh đạo các sở, ngành và doanh nghiệp liên quan.

Đi đúng hướng và bước đầu hình thành nền tảng phát triển công nghiệp bán dẫn

Báo cáo tại phiên họp cho biết, Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn 2050 (Chiến lược 1018) đặt ra 38 đề án. Đến nay, có 13 đề án và nhiệm vụ đã hoàn thành. Trong đó, các nội dung trọng tâm bao gồm việc thành lập quỹ hỗ trợ đầu tư, triển khai đề án phát triển nguồn nhân lực và xây dựng cơ chế ưu đãi đặc biệt để xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn. Các cơ quan chức năng cũng đã hoàn thiện đề án đầu tư xây dựng một nhà máy chế tạo chip bán dẫn quy mô nhỏ công nghệ cao, đồng thời hỗ trợ thành lập các trung tâm và viện nghiên cứu chuyên ngành.

Hiện tại, Việt Nam đã tham gia vào tất cả các công đoạn của chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, thu hút hơn 50 doanh nghiệp thiết kế chip với lực lượng khoảng 7.000 kỹ sư, cùng nhiều dự án quy mô lớn về đóng gói và kiểm thử. Tổng vốn FDI trong lĩnh vực này đạt trên 14,2 tỷ USD với 241 dự án. Khối doanh nghiệp trong nước cũng từng bước nâng cao năng lực thiết kế, sản xuất và dịch vụ, điển hình là việc khởi công một dự án nhà máy sản xuất chip do Tập đoàn Viettel thực hiện.

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai Chiến lược vẫn đối mặt với nhiều vướng mắc. Hệ sinh thái công nghiệp bán dẫn trong nước chưa phát triển đồng bộ, năng lực công nghệ và quy mô thị trường còn hạn chế. Sự thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao, cơ sở hạ tầng chưa hoàn thiện và hạn chế trong hợp tác quốc tế là những rào cản cần được giải quyết. Tại hội nghị, các đại biểu đã trao đổi về cơ hội, thách thức và đề xuất các giải pháp định hướng phát triển ngành công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam.

TP.HCM với kỳ vọng trở thành trung tâm công nghiệp bán dẫn hàng đầu khu vực

Phát biểu tại điểm cầu TP.HCM, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh vai trò đầu tàu đổi mới sáng tạo của Thành phố dựa trên ba trụ cột: chính sách, công nghệ và nhân lực. Thời gian qua, Thành phố đã triển khai chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn và đạt được nhiều kết quả thực tiễn. Về thu hút đầu tư, Tập đoàn Marvell (Hoa Kỳ) đã khai trương hai văn phòng mới, đưa TP.HCM trở thành trung tâm R&D lớn thứ ba toàn cầu của doanh nghiệp này. Tập đoàn BESI (Hà Lan) cũng được phê duyệt tăng vốn thêm 42 triệu USD. Ở khối doanh nghiệp trong nước, Tập đoàn CT Group đã khởi công giai đoạn 2 Nhà máy đóng gói và kiểm định chip với mục tiêu 100 triệu chip mỗi năm, trong khi VNChip khai trương phòng nghiên cứu đạt chuẩn Cadence.

Về quy hoạch hạ tầng, Thành phố đã phê duyệt Đề án “Đô thị Khoa học Công nghệ - Bắc Thành phố Hồ Chí Minh” với quy mô 220 ha tại trung tâm phường Bình Dương, vận hành theo mô hình nghiên cứu, đào tạo và sản xuất. Điểm đột phá là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) dành cho doanh nghiệp thử nghiệm chip AI và vi mạch. Thành phố quy hoạch 12 Khu công nghệ số tập trung với quy mô 1.000 ha đến năm 2030 và xúc tiến mở rộng Khu Công nghệ cao để hoàn thiện hệ sinh thái khép kín. Dự án “Hệ thống phòng thí nghiệm vi mạch, bán dẫn dùng chung cấp quốc gia” quy mô 2.000 tỷ đồng cũng đang được triển khai phối hợp cùng Đại học Quốc gia TP.HCM.

Về phát triển nhân lực, trong năm học 2025-2026, Thành phố đã tuyển sinh 1.430 sinh viên bậc đại học và 83 học viên sau đại học tại các trường trọng điểm, đồng thời vận động các nguồn học bổng từ Tập đoàn Synopsys và Coherent. Về mặt thể chế, chính quyền Thành phố đã chủ động xây dựng 5 nghị quyết quy phạm pháp luật để cụ thể hóa Luật Công nghiệp công nghệ số, bao quát từ hỗ trợ nhân lực, ưu đãi nhà máy đến thiết kế và sản xuất. Quan hệ đối tác chiến lược cũng được thiết lập sâu rộng với các tập đoàn công nghệ toàn cầu như NVIDIA, AMD và Qualcomm.

Để thúc đẩy phát triển công nghiệp bán dẫn và tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường nêu rõ các nhóm giải pháp chiến lược sẽ được triển khai. Thành phố tập trung hoàn thiện hạ tầng số và không gian chuyên biệt, đẩy nhanh đầu tư các Trung tâm tính toán hiệu năng cao. Đặc biệt, Thành phố dự kiến chuyển đổi công năng Tòa nhà Trung tâm Hành chính tỉnh Bình Dương cũ để kích hoạt các hoạt động R&D và sản xuất thử nghiệm nhằm đón đầu chuỗi cung ứng từ các tập đoàn lớn. Công tác cải cách thủ tục hành chính sẽ được đẩy mạnh thông qua việc thiết lập luồng xanh, thành lập Tổ công tác liên ngành do Sở Khoa học và Công nghệ làm đầu mối.

Về nguồn nhân lực, hướng tới mục tiêu 9.000 nhân sự vào năm 2030, riêng năm 2026 Thành phố đặt chỉ tiêu tuyển mới từ 2.000 đến 3.000 sinh viên. Cơ chế đãi ngộ theo Nghị định số 231 sẽ được áp dụng để thu hút các chuyên gia quốc tế và vận hành Nền tảng Hồ sơ năng lực số nhằm kết nối cung cầu lao động hiệu quả. Để hỗ trợ nguồn vốn, Thành phố đưa vào vận hành Quỹ đầu tư mạo hiểm để ươm tạo doanh nghiệp khởi nghiệp bán dẫn và ủy thác vốn qua Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước nhằm cấp bù lãi suất cho các dự án xây dựng hạ tầng chuyên dụng.

Công tác hợp tác R&D chiến lược được cụ thể hóa thông qua việc xây dựng Trung tâm xuất sắc về AI cùng NVIDIA, phát triển R&D tại Khu Công nghệ cao cùng AMD và hợp tác với các đối tác quốc tế làm chủ chip chuyên dụng. Thành phố cũng sẽ kiến tạo cơ sở dữ liệu số chuỗi cung ứng thông qua việc xây dựng bản đồ số hệ sinh thái bán dẫn để nhận diện các khoảng trống, từ đó tối ưu hóa công tác thu hút FDI có chủ đích.

Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng yêu cầu các thành viên Ban Chỉ đạo cùng các bộ, ngành và địa phương tập trung triển khai các nhiệm vụ của Chiến lược 1018. Trọng tâm công tác là lựa chọn từ 3 đến 5 dòng chip bán dẫn chiến lược, triển khai chương trình phát triển sản phẩm và thí điểm Nhà nước đặt hàng sản phẩm sử dụng chip bán dẫn Việt Nam trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh và chuyển đổi số. Phương hướng sắp tới bao gồm việc lựa chọn và hỗ trợ một số viện, trường, doanh nghiệp theo mô hình ba nhà để hình thành các công ty thiết kế chip Việt Nam, vận hành Trung tâm quốc gia sản xuất thử chip bán dẫn và đẩy mạnh thương mại hóa sản phẩm. Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường liên kết đào tạo nhân lực, thu hút đầu tư nước ngoài, đẩy mạnh chuyển giao công nghệ và hoàn thiện hành lang pháp lý để thúc đẩy ngành công nghiệp bán dẫn phát triển bền vững.