5 nhà khoa học Việt Nam vào Asian Scientist 100: Dấu ấn mới của khoa học Việt trên bản đồ châu Á

Kết quả này không chỉ mang ý nghĩa tôn vinh cá nhân, mà còn phản ánh quá trình chuyển mình của hệ sinh thái nghiên cứu trong nước theo hướng hội nhập sâu hơn với khoa học quốc tế.

Những gương mặt đại diện của khoa học Việt Nam

Danh sách Asian Scientist 100 năm 2026 ghi nhận 5 nhà khoa học Việt Nam gồm: GS.TSKH Nguyễn Đình Đức - Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội, lĩnh vực khoa học vật liệu; GS.TS Trần Xuân Bách - Trường Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội, lĩnh vực y tế công cộng; PGS.TS Nguyễn Minh Tân - Đại học Bách khoa Hà Nội, lĩnh vực công nghệ hóa học; PGS.TS Đặng Thị Mỹ Dung – Viện Công nghệ Nano, Đại học Quốc gia TP.HCM, lĩnh vực công nghệ nano. TS. Trương Hải Bằng - nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đại học Văn Lang

Điểm đáng chú ý là các lĩnh vực nghiên cứu được vinh danh năm nay đều mang tính ứng dụng cao và có khả năng tạo tác động xã hội rộng lớn. Từ vật liệu tiên tiến, công nghệ sinh học, sức khỏe cộng đồng cho đến môi trường và chuyển đổi xanh, đây đều là những hướng nghiên cứu đang được nhiều quốc gia ưu tiên trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt.

Theo giới chuyên môn, sự xuất hiện ngày càng thường xuyên của các nhà khoa học Việt Nam trong những bảng xếp hạng quốc tế phản ánh xu hướng chuyển đổi từ “nghiên cứu nội địa” sang “nghiên cứu hội nhập”. Các nhóm nghiên cứu trong nước hiện công bố ngày càng nhiều trên hệ thống tạp chí ISI/Scopus, tham gia mạng lưới hợp tác xuyên quốc gia và theo đuổi các bài toán khoa học mang tính toàn cầu.

Những dấu ấn nghiên cứu nổi bật

Trong số các nhà khoa học được vinh danh, GS.TSKH Nguyễn Đình Đức được biết đến là một trong những gương mặt có ảnh hưởng lớn trong lĩnh vực kỹ thuật và khoa học vật liệu tại Việt Nam. Ông là chủ nhân Giải thưởng Bảo Sơn 2024 trong lĩnh vực kỹ thuật - công nghệ, sở hữu hơn 400 công trình khoa học, trong đó khoảng 250 bài đăng trên các tạp chí quốc tế uy tín. Nhiều năm liên tiếp, ông nằm trong nhóm 10.000 nhà khoa học có ảnh hưởng nhất thế giới và thuộc top 51 thế giới trong lĩnh vực Engineering and Technology năm 2025.

Trong lĩnh vực y tế công cộng, GS.TS. Trần Xuân Bách được ghi nhận với nhiều công bố quốc tế về sức khỏe cộng đồng và Global Health Innovation Leadership Award 2025.

Ở lĩnh vực công nghệ hóa học, PGS.TS Nguyễn Minh Tân được trao Giải thưởng Kovalevskaya 2024 với các nghiên cứu về hợp chất tự nhiên và hoạt chất sinh học.

Trong khi đó, PGS.TS Đặng Thị Mỹ Dung được ghi nhận nhờ các nghiên cứu về công nghệ nano và nano-inkjet printing, cũng với Giải thưởng Kovalevskaia 2024.

Ở nhóm nghiên cứu trẻ, TS. Trương Hải Bằng gây chú ý với các nghiên cứu môi trường, sở hữu bằng sáng chế tại Việt Nam và Hàn Quốc, đồng thời là chủ nhân Giải thưởng Quả cầu vàng 2024.

Khi khoa học Việt đứng cùng những tên tuổi hàng đầu châu Á

Asian Scientist 100 năm 2026 quy tụ nhiều tên tuổi khoa học hàng đầu thế giới. Trong đó nổi bật có hai chủ nhân giải Nobel năm 2025 là Susumu Kitagawa và Shimon Sakaguchi.

Nhà hóa học người Nhật Susumu Kitagawa được trao Nobel Hóa học nhờ các nghiên cứu tiên phong về vật liệu khung kim loại – hữu cơ (MOFs), còn nhà nghiên cứu miễn dịch người Nhật Shimon Sakaguchi được vinh danh với phát hiện đột phá về tế bào T điều hòa.

Danh sách năm nay cũng có sự hiện diện của Shun-ichi Amari - kỹ sư và nhà thần kinh học người Nhật Bản - một trong những nhà khoa học đặt nền móng lý thuyết cho mạng nơron nhân tạo và học máy hiện đại; cùng S. Somanath - cựu Chủ tịch Tổ chức Nghiên cứu Vũ trụ Ấn Độ, người dẫn dắt thành công sứ mệnh Chandrayaan-3 đưa Ấn Độ trở thành quốc gia thứ tư trên thế giới hạ cánh xuống Mặt Trăng.

Ngoài ra, bảng xếp hạng còn quy tụ nhiều nhà khoa học được bầu làm Viện sĩ Hội Hoàng gia Anh (Royal Society) cùng các chủ nhân của nhiều giải thưởng danh giá như Ho-Am Prize, Tata Transformation Prize, Ramon Magsaysay, Goldman Environmental Prize hay ACM Gordon Bell.

Việc 5 nhà khoa học Việt Nam cùng lúc xuất hiện trong Asian Scientist 100 vì thế được xem là tín hiệu tích cực cho năng lực cạnh tranh học thuật của Việt Nam trong khu vực. Đây không còn đơn thuần là sự “tham gia” vào cộng đồng nghiên cứu quốc tế, mà là bước chuyển sang giai đoạn tạo dựng dấu ấn riêng trên bản đồ khoa học châu Á.

Trong bối cảnh khoa học - công nghệ ngày càng trở thành nền tảng cho tăng trưởng kinh tế và năng lực cạnh tranh quốc gia, những gương mặt được vinh danh năm nay cũng cho thấy một xu hướng đáng chú ý: khoa học Việt Nam đang dần tiến gần hơn tới các chuẩn mực nghiên cứu toàn cầu, cả về chất lượng công bố, tính ứng dụng lẫn khả năng tạo ảnh hưởng xã hội.