Start-up nông nghiệp công nghệ cao tăng tốc nhờ 'bệ phóng' khởi nghiệp
Từ nước dưỡng và nhuộm màu hoa xuất khẩu sang nước ngoài đến mô hình nuôi cua ứng dụng AI, IoT, nhiều dự án khởi nghiệp đang cho thấy sức bật mạnh mẽ sau khi bước ra từ sân chơi khởi nghiệp của Khu Nông nghiệp Công nghệ cao TP.HCM.
Cuộc thi "Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao" không chỉ dừng ở một sân chơi tìm kiếm ý tưởng mà đang trở thành "bệ phóng" giúp nhiều dự án bước ra thị trường, gọi vốn, hoàn thiện công nghệ và mở rộng quy mô sản xuất.
Từ phòng thí nghiệm bước ra thị trường
Một trong những dự án tiêu biểu là nước dưỡng và công nghệ nhuộm màu hoa của ông Lê Trung Hiếu - dự án từng giành giải Nhất cuộc thi năm 2022. Điểm nổi bật của sản phẩm nằm ở việc ứng dụng nước từ trường chứa ion đồng giúp làm sạch nguồn nước, tăng khả năng hấp thụ dinh dưỡng của hoa, kéo dài thời gian tươi từ một đến hai tuần.
Từ nền tảng đó, nhóm tiếp tục phát triển công nghệ nhuộm màu hoa, tạo thêm nhiều gam màu mới cho các loại hoa trắng, góp phần gia tăng giá trị kinh tế cho nhà vườn.
Theo ông Hiếu, trước đây hoa cúc trắng chủ yếu phục vụ thị trường hoa chia buồn với giá khoảng 30.000 đồng/bó. Sau khi được nhuộm màu, giá bán có thể tăng lên 35.000 - 40.000 đồng/bó, đồng thời mở rộng thêm nhóm khách hàng và mục đích sử dụng.
"Các hạt màu hữu cơ được hòa trộn với nước từ trường sẽ giúp cây hấp thụ nhanh hơn, từ đó đổi màu trong thời gian ngắn", ông Hiếu chia sẻ. Hiện doanh nghiệp đã phát triển khoảng 130 màu nhuộm khác nhau cho hoa.
Ít ai biết rằng khi tham gia cuộc thi năm 2022, dự án vẫn chỉ ở giai đoạn thử nghiệm ban đầu. Nhóm khi ấy mới hoàn thiện nghiên cứu sản phẩm, chưa thành lập doanh nghiệp và chưa đăng ký thương hiệu.
Sau khi đoạt giải Nhất, dự án nhận được nhiều hỗ trợ từ Khu Nông nghiệp Công nghệ cao TP.HCM như kinh phí, tư vấn pháp lý thành lập doanh nghiệp, kết nối thương mại và truyền thông. Thông qua các hội thảo, sự kiện chuyên ngành, sản phẩm từng bước tiếp cận thêm nhiều đại lý và đối tác mới.
Đặc biệt, doanh nghiệp còn được hỗ trợ đăng ký sở hữu trí tuệ và hiện đã sở hữu bằng độc quyền giải pháp hữu ích. Sau bốn năm phát triển, Công ty TNHH Bambi Hana mỗi năm đều cho ra mắt ít nhất một sản phẩm mới liên quan đến bảo quản sau thu hoạch cho ngành hoa. Doanh thu tăng trưởng khoảng 20% mỗi năm, sản phẩm cũng đã mở rộng sang các thị trường như Australia và Malaysia.
Công nghệ giải bài toán khó của nông nghiệp
Nếu Bambi Hana tập trung vào bài toán sau thu hoạch, thì TS Lê Mai Tùng - nhà sáng lập Công ty TNHH Seamorny Việt Nam - lại hướng đến lĩnh vực nuôi trồng thủy sản. Dự án “Phát triển mô hình nông nghiệp bền vững kết hợp tự động hóa trong nuôi cua tại Đồng bằng sông Cửu Long” của ông Tùng đã giành giải Nhất bảng B năm 2025.
Theo TS Lê Mai Tùng, mô hình nuôi cua công nghệ cao được xây dựng nhằm giải quyết các “điểm nghẽn” của ngành thông qua ứng dụng tự động hóa, AI và IoT. Hệ thống có khả năng phát hiện cua lột xác, tự động cho ăn bằng robot, đồng thời quản lý toàn bộ trang trại và cảnh báo thời điểm thu hoạch qua điện thoại.
Nhờ đó, người nuôi có thể kiểm soát chính xác "thời điểm vàng" kéo dài khoảng 4 giờ sau khi cua lột để thu hoạch, bảo đảm giá trị cao nhất. Mô hình nuôi tách biệt kết hợp tự động hóa cũng giúp hạn chế tình trạng cua ăn thịt lẫn nhau, nâng tỉ lệ sống lên 90 - 95%, cao hơn rất nhiều so với mức khoảng 10% của phương thức truyền thống. Hiện mô hình đã được triển khai tại một số địa phương như Cà Mau, Đồng Nai.
"Các đội đoạt giải hoặc sâu trong cuộc thi đều được tham gia vào mạng lưới kết nối với doanh nghiệp nhà đầu tư và khách hàng tiềm năng. Thông qua sự giới thiệu của trung tâm, nhiều đơn vị đã tìm đến tham quan, tìm hiểu cơ hội hợp tác hoặc đầu tư".
TS Lê Mai Tùng - nhà sáng lập Công ty TNHH Seamorny Việt Nam
Sau cuộc thi, Seamorny ghi nhận số lượng đối tác đến tham quan, tìm hiểu mô hình ngày càng nhiều hơn. Doanh nghiệp hiện đã bước đầu làm việc với một số UBND tỉnh và Sở Nông nghiệp và Môi trường khu vực miền Tây, Đồng bằng sông Cửu Long để tìm kiếm cơ hội triển khai trong thời gian tới.
Nhìn xa hơn, TS Lê Mai Tùng kỳ vọng TP.HCM sẽ có thêm chính sách hỗ trợ cho lĩnh vực nuôi trồng thủy sản công nghệ cao, đặc biệt trong bối cảnh mở rộng không gian phát triển đô thị về các khu vực ven biển. Theo ông, những địa phương như Cần Giờ hay khu vực giáp biển của Bà Rịa - Vũng Tàu có nhiều lợi thế để phát triển các mô hình nuôi trồng thủy sản công nghệ cao nhờ điều kiện nguồn nước biển sạch phục vụ thực nghiệm.
Đồng hành cùng các dự án khởi nghiệp
TS Phạm Đình Dũng - Trưởng Ban Quản lý Khu Nông nghiệp Công nghệ cao TP.HCM - cho biết chất lượng các dự án tham gia cuộc thi trong những năm gần đây có sự chuyển biến rõ nét, cả về tư duy đổi mới sáng tạo, khả năng ứng dụng công nghệ lẫn tính thực tiễn. Đáng chú ý, các dự án không chỉ đến từ các trung tâm lớn mà còn xuất hiện ngày càng nhiều ở các địa phương, trường đại học và nhóm startup trẻ trên cả nước.
Theo TS Dũng, cuộc thi không dừng ở việc trao giải mà hướng tới xây dựng một quá trình đồng hành dài hạn cùng các dự án khởi nghiệp. Các đội thi được tiếp cận nhiều chương trình đào tạo chuyên sâu về khởi nghiệp, xây dựng mô hình kinh doanh, sở hữu trí tuệ, kỹ năng gọi vốn và phát triển thị trường.
Bên cạnh đó, các nhóm dự án còn có cơ hội kết nối với chuyên gia, doanh nghiệp, quỹ đầu tư trong và ngoài nước, đồng thời được hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ pháp lý, mô hình kinh doanh và chiến lược thương mại hóa sản phẩm. Đặc biệt, các dự án còn có thể tham gia chương trình hỗ trợ đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết số 20 của HĐND TP.HCM với mức hỗ trợ lên đến 400 triệu đồng/dự án.
