“Áo xanh” Bệnh viện Chợ Rẫy - “Mắt xích” của lòng nhân ái và hy vọng hồi sinh
Giữa hành lang đông đúc bệnh viện tuyến cuối, hình ảnh “Áo Xanh” của đội ngũ Công tác xã hội Bệnh viện Chợ Rẫy đã trở thành điểm tựa tinh thần. Không chỉ là nhịp cầu thiện nguyện, họ là những người thắp lại niềm tin, đồng hành cùng người bệnh vượt qua lằn ranh sinh tử bằng sự thấu cảm tận cùng.
8 giờ sáng một ngày giữa tháng 3, trong không khí tất bật chuẩn bị cho “Ngày Công tác xã hội Việt Nam” (25/3), ThS Lê Minh Hiển - Trưởng phòng Công tác xã hội (CTXH), Bệnh viện Chợ Rẫy mở đầu câu chuyện không bằng những con số hay thành tích, mà bằng những “chiến binh K” kiên cường, quả cảm. Đây không đơn thuần là một hoạt động phong trào, mà là một cuộc chiến giành giật lại niềm tin cho những người đang đứng trước ngưỡng cửa tuyệt vọng của căn bệnh ung thư.
Ra đời vào tháng 3/2023, chương trình "Đồng hành cùng chiến binh K" là lời đáp trả trước làn sóng thông tin sai lệch trên mạng xã hội. "Thời điểm đó, nhiều người bệnh xao động vì những lời quảng cáo thực phẩm chức năng là 'thần dược', dẫn đến việc bỏ lỡ 'thời gian vàng' điều trị. Đó là một tội lỗi!" - ông Hiển xót xa chia sẻ những người bệnh tốn kém hàng trăm triệu đồng nhưng lại đi “sai đường”.
Để kịp thời giúp họ, Phòng CTXH đã mời những "Chiến binh K" - những người đã điều trị ổn định quay lại để truyền lửa qua câu chuyện của chính mình. Những buổi đọc chuyện truyền cảm hứng từ các MC, biên tập viên đài truyền hình, hay những tủ sách nâng cao nhận thức đã trở thành liều thuốc tinh thần vô giá.
Thông điệp mà ông Hiển và các cộng sự muốn lan tỏa rất rõ ràng: "Ung thư không phải là điểm cuối cùng". Với sự tiến bộ của y học hiện đại tại Chợ Rẫy, chỉ cần người bệnh vững tin đi hết phác đồ, cuộc sống sẽ lại trọn vẹn.
Ít ai biết rằng, để có được vị thế như hiện nay, Phòng CTXH Bệnh viện Chợ Rẫy đã trải qua những bước đi đầu tiên đầy gian nan từ năm 2008. Khi ấy, khái niệm "công tác xã hội trong bệnh viện" vẫn còn là một điều gì đó quá mơ hồ, không quy trình, không quy chế. Từ một đơn vị sơ khai chỉ có 3 nhân sự, dưới sự dẫn dắt của Thầy Nguyễn Văn Khôi, họ đã phải tự "vừa làm vừa học" từ chính những nhu cầu thực tế của bệnh nhân.
Triết lý xuyên suốt của đơn vị suốt gần hai thập kỷ qua chính là: "Bệnh nhân có bế tắc về tài chính, nhưng không bế tắc về y khoa thì đơn vị y xã hội phải lo". Là bệnh viện tuyến cuối, Chợ Rẫy tiếp nhận những ca bệnh nặng nhất, nhiều gia đình đã “đuối” sau hành trình dài điều trị tại địa phương. Với phương châm "không để người bệnh còn điều trị được nhưng không có tiền phải mang về", Phòng CTXH đã trở thành "bà đỡ" tài chính cho hàng ngàn hoàn cảnh.
Đến nay, đội ngũ đã phát triển lên 42 con người với hơn 20 đầu việc chuyên nghiệp. Hai hoạt động cốt lõi được duy trì xuyên suốt là hỗ trợ viện phí và hỗ trợ quy trình khám bệnh ngoại trú. Họ ứng dụng công nghệ, hướng dẫn người dân từ những việc nhỏ nhất như đi đâu, làm gì cho nhanh chóng, tiện lợi, giúp giảm bớt gánh nặng tâm lý cho những người lần đầu đặt chân đến bệnh viện đông đúc này.
Thành quả bền bỉ của Phòng CTXH Chợ Rẫy được minh chứng qua những con số biết nói trong suốt giai đoạn 2013 - 2025, tổng số Phòng đã vận động hỗ trợ hơn 144 tỷ đồng người bệnh có hoàn cảnh khó khăn; vận động được tổng số 10.702 phần quà; có 14.986 nhà hảo tâm đồng hành; phục vụ trung bình 4.500 suất ăn mỗi ngày miễn phí;.... giúp người bệnh và thân nhân giảm bớt gánh nặng chi phí.
Trong tâm thức của nhiều người, CTXH đôi khi bị nhầm lẫn với việc chỉ đi làm từ thiện đơn thuần. Nhưng với ThS Lê Minh Hiển, đó là một định kiến cần thay đổi. Để làm CTXH giỏi, người nhân viên phải am tường pháp luật y tế, kiến thức chuyên môn và tâm lý học. Ông Hiển nhớ mãi những ca hội chẩn cân não: cứu mẹ hay cứu con khi cái thai đe dọa tính mạng người mẹ. Khi ấy, những người làm CTXH đóng vai trò là cầu nối nhân văn, giải thích và xoa dịu gia đình để đưa ra quyết định phù hợp nhất với bối cảnh y học và tôn giáo.
Hay như chương trình tầm soát tim bẩm sinh cho trẻ em nghèo, Chợ Rẫy không chọn cách "đưa giấy báo chi phí" cho phụ huynh. Thay vào đó, họ mời nhà hảo tâm cùng đi, để các mạnh thường quân tận mắt thấy hoàn cảnh và chung tay đón các em về bệnh viện điều trị miễn phí. Đó là một quy trình khép kín của tình thương, nơi vai trò của CTXH xuất hiện ngay cả trong những cuộc hội chẩn khó nhất bên cạnh bác sĩ.
"Tôi không dám nói CTXH là công tác chính, nhưng nếu bác sĩ chỉ định điều trị, điều dưỡng chăm sóc, thì tất cả những việc còn lại là của chúng tôi" – ông Hiển khẳng định. Từ việc vận động tài chính, hỗ trợ thủ tục, đến việc lo cho thân nhân từng cái giường lưu trú, wifi, bếp ăn miễn phí không ngày nghỉ... tất cả tạo nên một hệ sinh thái chăm sóc toàn diện.
Tại Chợ Rẫy, những người làm công tác xã hội không còn là công tác phụ. Họ xuất hiện trong các buổi hội chẩn ca bệnh khó, lắng nghe phác đồ để biết CTXH cần làm gì để giúp đỡ tốt nhất. Họ là thành viên, là mắt xích góp sức cụ thể vào dây chuyền vận hành của một bệnh viện hai lần nhận danh hiệu Anh hùng Lao động. Sự tin tưởng từ Ban Lãnh đạo và đồng nghiệp đã khẳng định vị thế không thể thay thế của đội ngũ CTXH trong cấu trúc y tế hiện đại.
Giữa màu trắng của áo blouse và những dòng người đông đúc, màu áo xanh của nhân viên CTXH Chợ Rẫy nổi bật lên như một chỉ dấu của sự sống và sự giúp đỡ. "Chúng tôi chọn màu áo này vì đó là hình ảnh của sự sống đang tiếp diễn, và để người bệnh dễ dàng nhận diện tìm đến" - ông Hiển tâm sự. Câu nói "Hãy tìm Áo Xanh"! đã trở thành khẩu hiệu truyền miệng của những gia đình nghèo khi đặt chân đến bệnh viện. Đó chính là phần thưởng lớn nhất cho sự tận tụy của 42 con người nơi đây.
“Áo Xanh” Chợ Rẫy có mặt ở khắp nơi: Ở quầy hướng dẫn, giúp người bệnh không lạc lối trong thủ tục; Ở phòng bệnh, lắng nghe những tâm sự không biết nói cùng ai; Ở những cuộc hội chẩn, góp tiếng nói trong các ca bệnh khó; Ở những khu lưu trú, nơi thân nhân được ngủ trên một chiếc giường sạch sẽ, có bữa ăn miễn phí mỗi ngày;...
Nhân kỷ niệm “Ngày Công tác xã hội Việt Nam” 25/3, nhìn lại hành trình của những người làm công tác xã hội tại Bệnh viện Chợ Rẫy, chúng ta thấy một minh chứng sống động cho lòng nhân ái được tổ chức một cách chuyên nghiệp. Họ không chỉ làm từ thiện, họ đang dệt nên một mạng lưới an sinh xã hội ngay trong lòng bệnh viện, để không một người bệnh nào phải từ bỏ sự sống chỉ vì nghèo khó.
"Áo Xanh" Chợ Rẫy - màu của sự sống, màu của niềm tin và là nhịp cầu nối những bờ vui cho hàng triệu gia đình.
