Niềm vui giản dị của người làm cấp cứu

Khi mỗi người bệnh được cứu sống, mỗi người bệnh tỉnh dậy sau nguy kịch, trở về với cuộc sống chính là niềm vui giản dị nhưng đủ lớn để tiếp thêm động lực cho những người làm Khoa cấp cứu.

Những lời cảm ơn in trong ký ức

Là một trong số ít bác sĩ gắn bó với Khoa từ những năm đầu thập niên 2000, BS.CKII Trầm Minh Toàn, Trưởng Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Chợ Rẫy cho biết con đường đến với “nghề” cấp cứu không nằm trong dự định ban đầu của ông.

“Ngày mới ra trường, tôi cũng như nhiều sinh viên khác, từng mơ làm bác sĩ tim mạch hay một chuyên ngành ngoại khoa nào đó… Nhưng thực tế khác với những gì mình hình dung”, ông nhớ lại.

Năm 2001, ông bắt đầu học và thực tập tại Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Chợ Rẫy. Ban đầu, đó chỉ là một cơ hội nghề nghiệp nhưng càng gắn bó, ông càng nhận ra đây là công việc phù hợp với tính cách và năng lực của mình.

Theo bác sĩ Toàn, điều đặc biệt của cấp cứu là người thầy thuốc có thể nhìn thấy rất rõ hiệu quả từ những quyết định chuyên môn mình đưa ra.

“Có những người bệnh nhập viện trong tình trạng rất nguy kịch, thở không nổi, không nói được thành tiếng. Nhưng khi xử trí đúng, chỉ sau vài giờ họ đã có thể tỉnh táo, nói chuyện bình thường trở lại. Nhiều người còn kịp cảm ơn mình trước khi được chuyển lên khoa khác điều trị. Đó là niềm vui rất đặc biệt của người làm cấp cứu”, ông chia sẻ.

Hơn hai thập niên làm việc tại Khoa Cấp cứu, BS.CKII Trầm Minh Toàn trải qua nhiều ca bệnh đáng nhớ. Trong đó, giai đoạn dịch COVID-19 bùng phát - từ năm 2020 đến 2021 - là ký ức khiến ông nhớ mãi. Thời điểm ấy, Bệnh viện Chợ Rẫy cùng Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM và Bệnh viện Hồi sức COVID-19 tiếp nhận phần lớn người bệnh COVID-19 nặng, nguy kịch của thành phố.

Áp lực lên Khoa Cấp cứu khi ấy chưa từng có tiền lệ. Ban đầu, Khoa tổ chức hai luồng tiếp nhận riêng biệt cho người bệnh thông thường và bệnh nhân COVID-19. Tuy nhiên, đến giai đoạn đỉnh dịch, số ca nặng tăng quá nhanh khiến gần như toàn bộ khu vực cấp cứu phải dành cho bệnh nhân COVID-19. Khu điều trị của Khoa Chấn thương sọ não bên cạnh cũng được trưng dụng làm nơi lưu bệnh trong lúc chờ chuyển lên các đơn vị hồi sức chuyên sâu.

“Có giai đoạn người bệnh quá đông, việc chuyển người bệnh sang Bệnh viện Hồi sức COVID-19 cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro vì bệnh có thể diễn tiến rất nhanh trên đường vận chuyển. Sau đó, nhiều trường hợp nặng được giữ lại điều trị ngay tại Chợ Rẫy”, ông nhớ lại.

Khi ấy, có một nữ bệnh nhân COVID-19 nặng, từng được chỉ định thở máy, sau đó chuyển sang thở oxy dòng cao (HFNC) trước khi hồi phục và xuất viện. Do luôn phải mặc kín đồ bảo hộ nên người bệnh chỉ nhìn thấy đôi mắt của các bác sĩ và nhân viên y tế. Nhiều tháng sau khi dịch lắng xuống, người phụ nữ quay lại Chợ Rẫy để điều trị một bệnh lý khác. Khi bác sĩ Toàn đến thăm khám, người bệnh bất ngờ nhận ra người bác sĩ đã theo dõi và điều trị cho mình chỉ qua giọng nói.

“Khi tôi nhắc lại câu chuyện cũ thì cô ấy nhận ra ngay. Gia đình cô cũng có người mắc COVID-19 nhưng không may qua đời trong đại dịch. Cuộc gặp lại ấy rất xúc động…”, bác sĩ Toàn bồi hồi nhớ lại.

Nhiều áp lực nhưng thấy hạnh phúc!

Phía sau sự gắn bó lâu dài là không ít sự cống hiến thầm lặng của đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng, nhân viên y tế… “Có những sự đánh đổi mà nếu mình không nói ra thì người khác cũng khó hình dung được”, vị trưởng khoa bày tỏ.

Chẳng hạn, từng có lần vì quá tập trung cho công việc mà ông quên mất lịch thi tốt nghiệp sau đại học. Chỉ đến khi một đồng nghiệp gọi điện hỏi, ông mới giật mình nhận ra kỳ thi đã bắt đầu.

“Lúc đó đã trễ giờ, không thể dự thi được nữa nên đành phải chờ sang năm sau”, ông nhớ lại.

Áp lực là vậy nhưng bác sĩ Toàn vẫn chọn ở lại với Khoa Cấp cứu không phải vì chức danh hay điều gì khác. Động lực giữ chân ông suốt hơn hai thập niên qua chính là cảm giác được góp phần kéo người bệnh trở về từ lằn ranh sinh tử, đồng thời từng bước thực hiện những định hướng phát triển cho khoa mà bản thân đã ấp ủ từ nhiều năm trước. “Làm cấp cứu, khi có đam mê rồi khổ cực nào cũng qua…”, ông chia sẻ.

Ở một góc khác của Khoa, bác sĩ Nguyễn Trọng Phương - Trưởng tua trực đang xem xét một bệnh nhân mới nhập viện. Anh bước nhanh tới giường bệnh, vừa đi vừa dặn đồng nghiệp kiểm tra lại hồ sơ.

Mười năm làm việc tại Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Chợ Rẫy khiến nhịp sống của anh gần như hòa vào nhịp vận hành của nơi này. Trong mỗi ca trực, anh cùng khoảng 9-10 bác sĩ, gần 30 điều dưỡng và nhiều nhân viên hỗ trợ khác vận hành guồng công việc cường độ cao.

Công việc của trưởng tua không chỉ dừng ở việc khám và điều trị bệnh nhân mà còn phải điều phối toàn bộ hoạt động của kíp trực: phân bổ nhân sự, xử lý các ca nặng và hỗ trợ trong những thời điểm người bệnh tăng đột biến.

“Áp lực công việc thì chắc chắn có”, anh thừa nhận. “Nhưng ngành nào cũng có khó khăn riêng. Quan trọng là mình tập thích nghi với nó”.

Anh nói điều đó bằng giọng bình thản của người đã quen với những ca trực đêm, những ngày lễ tết ở bệnh viện và cả chuyện nhiều lần lỡ hẹn với gia đình vì người bệnh trở nặng bất ngờ. May mắn, vợ anh cũng làm trong ngành y nên hiểu và đồng cảm với đặc thù công việc của chồng.

Điều khiến anh tiếp tục gắn bó với Khoa cấp cứu suốt 10 năm qua chính là việc mỗi ngày có thể giúp thêm nhiều người vượt qua thời khắc nguy hiểm nhất.

“Đó chính là động lực để tôi cùng các đồng nghiệp luôn nỗ lực hết mình”, BS Trọng Phương nói.

"Không có lý do để rời đi"

Di chuyển thoăn thoắt giữa những băng ca, điều dưỡng Cao Thị Đào là hình ảnh của lớp điều dưỡng trẻ chọn ở lại giữa những áp lực bằng sự thích nghi, niềm tin và cảm giác được thuộc về.

Mười năm trước, cô gái quê Thái Bình khi ấy mới 22 tuổi, vừa hoàn thành chương trình cử nhân điều dưỡng tại Đại học Y Hà Nội, quyết định một mình vào Nam lập nghiệp.

“Tuần đầu tiên em tính về Bắc luôn. Em chưa từng thấy khoa nào vừa cấp cứu nội khoa, vừa ngoại khoa đông như vậy!”, điều dưỡng Đào tâm sự.

Với cô, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Chợ Rẫy chưa bao giờ “ngủ”. Ở đó, người bệnh từ khắp nơi đổ về, có người được thân nhân đưa đến, có người chuyển lên từ bệnh viện tuyến dưới. Cũng có cả những người được vào Khoa mà không bất kỳ giấy tờ cá nhân hay người thân đi cùng, nhân viên của Khoa phải đảm nhận tất cả các khâu, từ khám, điều trị đến vệ sinh cá nhân, thay đồ đạc...

Những ngày đầu, cô choáng ngợp trước lượng người bệnh dồn dập, những ca nặng nối tiếp nhau và nhịp làm việc gần như không có khoảng nghỉ. Với một điều dưỡng mới ra trường, môi trường ấy giống như “dòng nước xiết”.

Thế nhưng cô đã chọn ở lại, không chỉ là quy mô bệnh viện hay áp lực công việc mà còn là sự gần gũi của những đồng nghiệp đầu tiên trong nghề. Những anh chị trưởng tua trực thường xuyên hỏi han, kiên nhẫn hướng dẫn từng thao tác dù cô còn lóng ngóng.

“Các anh chị tin tưởng cho mình làm, hướng dẫn nhiệt tình lắm. Hồi đó kỹ năng em chỉ mới biết sơ sơ thôi nhưng mọi người không hề la mắng”, điều dưỡng Đào kể lại.

Cũng như các bác sĩ hay các nhân viên y tế khác đã gắn bó với nơi này cả quãng đời thanh xuân, với điều dưỡng Đào, Khoa Cấp cứu không chỉ là nơi làm việc mà còn là nơi chứng kiến nhiều cột mốc quan trọng trong cuộc đời cô: lập nghiệp, lập gia đình và chuẩn bị làm mẹ.

“Chắc kỷ niệm 10 năm làm việc ở khoa là lúc em sinh em bé”, cô cười, tay vô thức chạm nhẹ vào bụng.

Hiện tại, ngoài công việc tại Khoa Cấp cứu, Đào đang hoàn thành chương trình Thạc sĩ Điều dưỡng tại Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch. Cô cho biết rất cảm kích khi lãnh đạo bệnh viện và lãnh đạo khoa luôn tạo điều kiện để nhân viên y tế tiếp tục học tập, nâng cao trình độ chuyên môn.

Với cô, điều quý nhất ở Chợ Rẫy không chỉ là chế độ hay thu nhập ổn định mà còn là môi trường nghề nghiệp nơi người trẻ được trao cơ hội học tập, được tin tưởng và trưởng thành. Vì vậy, với điều dưỡng Đào, “không có lý do gì để rời đi cả”.

Trong số những người gắn bó lâu năm nhất với Khoa phải kể đến ĐD.CKI Trần Thị Thanh - Điều dưỡng trưởng khoa - là người giữ nhịp cho hàng chục điều dưỡng giữa một khoa cấp cứu chưa bao giờ vơi áp lực.

“

Tôi chọn làm cấp cứu ngay từ đầu. Dù công việc rất áp lực, lượng bệnh đông nhưng mỗi lần cùng ê-kíp cấp cứu thành công, giữ được sinh mạng người bệnh, lòng tôi lại thấy vui. Niềm vui đó nhiều khi chỉ bản thân mình cảm nhận thôi, không cần người khác phải biết hay phải phô trương gì cả.

ĐD.CKI Trần Thị Thanh, Điều dưỡng trưởng - Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Chợ Rẫy

Gắn bó với công việc cấp cứu từ năm 2001 đến nay, chuyện ở lại khoa đến 10 tiếng hay hơn mỗi ngày với chị Thanh đã trở thành điều quen thuộc. Ngoài công tác chuyên môn, chị còn phải giải quyết đủ thứ “việc không tên”: sắp xếp lịch trực, điều phối nhân sự, xử lý sai sót giấy tờ, bảo hiểm y tế, hỗ trợ người nhà người bệnh hay động viên những điều dưỡng trẻ kiệt sức sau các ca trực đêm liên tục.

“Ví dụ người ta vô đây ngưng tim ngưng thở, bác sĩ ép tim mà cứu sống được, tự nhiên mình thấy nhẹ lòng, thấy việc mình làm có ý nghĩa”, chị nói. Niềm vui ấy đến rất âm thầm, không ồn ào, không hào nhoáng và “không cần người ta biết để làm gì”!

“Bệnh viện đã tạo điều kiện cho mình học lên từ trung cấp tới chuyên khoa I, giúp mình trưởng thành trong nghề. Mình chưa từng nghĩ đến chuyện rời đi”, chị Thanh chia sẻ. Với chị và những người đồng nghiệp, Khoa Cấp cứu - Bệnh viện Chợ Rẫy đã trở thành ngôi nhà thứ hai.