Nhiều chính sách mới liên quan dân sinh có hiệu lực từ tháng 3/2026
Từ ngày 1/3/2026, hàng loạt luật, nghị định và quy định mới chính thức có hiệu lực, tập trung vào các lĩnh vực bất động sản, đầu tư, giao thông, giáo dục, ngân hàng và an sinh xã hội.
Các chính sách này được đánh giá sẽ góp phần hoàn thiện khung pháp lý, thúc đẩy chuyển đổi số và tăng cường quản lý nhà nước trong nhiều lĩnh vực đời sống.
Minh bạch thị trường: Mỗi bất động sản có một mã định danh điện tử
Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc gắn mã định danh điện tử cho từng sản phẩm bất động sản theo Nghị định 357/2025/NĐ-CP.
Theo quy định, mỗi nhà ở hoặc sản phẩm bất động sản sẽ được tạo lập mã số riêng trong hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà ở và thị trường bất động sản. Mã này do Sở Xây dựng cấp, được tích hợp ngay khi dự án đủ điều kiện đưa vào kinh doanh.
Cụ thể, từ Điều 8 đến Điều 12 của Nghị định quy định các loại mã định danh điện tử, gồm: mã định danh điện tử sản phẩm bất động sản là nhà ở; mã định danh điện tử đối với phần diện tích sàn xây dựng trong công trình; mã định danh điện tử của đơn vị quản lý, vận hành nhà chung cư; mã định danh điện tử của chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản; mã định danh điện tử của cá nhân được thụ hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở.
Mã định danh điện tử sản phẩm bất động sản là nhà ở được cấu thành từ các nhóm trường thông tin như: mã định danh thửa đất; mã số thông tin dự án, công trình xây dựng; mã định danh địa điểm (nếu có) và dãy ký tự tự nhiên. Mã này được tạo lập tự động trên hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.
Chính sách nhằm chuẩn hóa dữ liệu thị trường, tăng minh bạch giao dịch, hạn chế tranh chấp và gian lận, thúc đẩy quản lý bất động sản theo hướng số hóa. Các chuyên gia nhận định đây là bước tiến quan trọng trong xây dựng thị trường bất động sản hiện đại.
Luật Đầu tư 2025 chính thức áp dụng từ ngày 1/3
Từ ngày 1/3/2026, Luật Đầu tư 2025 (Luật số 143/2025/QH15) chính thức có hiệu lực, thay thế Luật Đầu tư 2020, đánh dấu bước điều chỉnh quan trọng trong khung pháp lý về hoạt động đầu tư kinh doanh tại Việt Nam. Luật được Quốc hội thông qua ngày 11/12/2025 và áp dụng đối với cả hoạt động đầu tư trong nước và đầu tư ra nước ngoài.
Một điểm thay đổi cốt lõi của Luật Đầu tư 2025 là chuyển từ cơ chế xin – cho trước khi đầu tư sang giám sát sau khi hoạt động. Theo quy định mới, nhiều ngành nghề được cắt giảm điều kiện kinh doanh, nhà đầu tư được tự quyết định hoạt động kinh doanh nhiều hơn và cơ quan quản lý tăng kiểm tra trong quá trình vận hành thay vì cấp phép nhiều tầng nấc ban đầu.
Các chuyên gia nhận định đây là lần sửa đổi mang tính cải cách thủ tục và tái cấu trúc quản lý đầu tư, thay vì chỉ mở rộng ưu đãi như các giai đoạn trước.
Tăng mức xử phạt vi phạm giao thông đường bộ
Từ tháng 3/2026, nghị định mới về xử phạt hành chính trong lĩnh vực đường bộ nâng mức phạt tối đa lên đến 75 triệu đồng đối với cá nhân, 150 triệu đồng đối với tổ chức.
Nghị định quy định chi tiết các nhóm hành vi vi phạm liên quan đến sử dụng, khai thác đất dành cho kết cấu hạ tầng đường bộ; quản lý, vận hành, bảo trì công trình hạ tầng kỹ thuật sử dụng chung; thi công trong phạm vi bảo vệ kết cấu hạ tầng; quản lý, khai thác và bảo vệ công trình đường bộ.
Trong đó, mức phạt đối với hành vi vi phạm quy định về sử dụng, khai thác đất dành cho kết cấu hạ tầng đường bộ dao động từ 500.000 đồng đến 20 triệu đồng; vi phạm quy định về quản lý, vận hành, khai thác, bảo trì công trình hạ tầng kỹ thuật sử dụng chung với đường bộ bị phạt từ 6 đến 15 triệu đồng; vi phạm quy định về thi công trong phạm vi bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ bị phạt từ 1 đến 20 triệu đồng.
Quy định được kỳ vọng tăng tính răn đe, góp phần lập lại trật tự an toàn giao thông.
Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lưu trữ lên đến 30 triệu đồng
Tại Nghị định số 31/2026/NĐ-CP, Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lưu trữ, có hiệu lực từ ngày 8/3/2026.
Nghị định gồm 4 chương, 22 điều, quy định cụ thể về hành vi vi phạm; hình thức xử phạt; mức xử phạt; biện pháp khắc phục hậu quả; thẩm quyền xử phạt và thi hành quyết định xử phạt.
Trong đó, hành vi truy cập, sao chép, chia sẻ trái phép tài liệu lưu trữ; cung cấp, chuyển giao, hủy tài liệu trái phép; mua bán, chiếm đoạt tài liệu; làm hỏng hoặc làm mất tài liệu lưu trữ; sử dụng tài liệu vào mục đích bịa đặt, bôi nhọ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm… mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ bị phạt tiền từ 20 đến 30 triệu đồng.
Ngoài ra, nhiều chính sách khác cũng có hiệu lực từ tháng 3/2026, có thể kể đến dưới đây.
Sửa đổi quy định bồi hoàn học bổng và chi phí đào tạo: Nghị định 51/2026/NĐ-CP bổ sung cơ chế xóa hoặc miễn bồi hoàn chi phí đào tạo trong một số trường hợp. Áp dụng với người học được ngân sách hoặc nước ngoài tài trợ nhưng không thực hiện điều động công tác sau tốt nghiệp.
Rút ngắn thời gian cấp phép lập Văn phòng đại diện của tổ chức nước ngoài: Theo Nghị định số 62/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, thời hạn xem xét cấp hoặc từ chối cấp Giấy phép được rút xuống còn không quá 14 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, thay vì 30 ngày như trước đây. Trường hợp từ chối, Bộ Ngoại giao phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Siết chặt bảo mật ngân hàng số: Từ 1/3/2026, các ngân hàng phải tăng tiêu chuẩn an toàn giao dịch online banking, tăng xác thực và bảo vệ tài khoản người dùng. Động thái này nhằm bảo vệ người dùng trước tình trạng tội phạm công nghệ cao gia tăng.
Chính sách mới về lao động, bảo hiểm xã hội: Một số quy định liên quan người lao động cũng bắt đầu áp dụng trong tháng 3/2026. Doanh nghiệp đang thực hiện thủ tục phục hồi có thể được tạm dừng đóng bảo hiểm xã hội theo quy định mới; Điều chỉnh một số chính sách đối với cán bộ, công chức và người lao động.
Nhìn chung, các chính sách có hiệu lực từ tháng 3/2026 cho thấy ba xu hướng lớn: Chuyển đổi số quản lý nhà nước (mã định danh bất động sản, dữ liệu điện tử); cải thiện môi trường đầu tư – kinh doanh; tăng bảo vệ người dân trong môi trường số và tài chính. Những thay đổi này được kỳ vọng tạo nền tảng pháp lý đồng bộ cho giai đoạn phát triển kinh tế – xã hội mới.
