Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11: Người lao động có thêm ngày nghỉ lễ mới
Trong Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa Việt Nam, ban hành ngày 7/1, Bộ Chính trị đã chính thức thống nhất chọn ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam.
Việc đưa ngày 24/11 trở thành một ngày nghỉ lễ chính thức, cho phép người lao động được nghỉ việc và hưởng nguyên lương. Quyết định này không chỉ hướng tới tạo thêm một kỳ nghỉ đơn thuần mà còn nhằm tạo điều kiện cho nhân dân nâng cao khả năng hưởng thụ văn hóa, đồng thời khuyến khích đội ngũ nghệ sĩ sáng tạo và lan tỏa lối sống văn minh trong toàn xã hội.
Bộ Chính trị đánh giá văn hóa chính là nguồn lực nội sinh quan trọng nhất, kết tinh khí phách và bản lĩnh người Việt qua hàng nghìn năm, nhưng đồng thời cũng thừa nhận những hạn chế đang tồn tại trước những thách thức của thời đại mới. Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh chóng, việc xác lập một ngày lễ văn hóa riêng biệt là bước đi chiến lược để định vị quốc gia, khẳng định quan điểm văn hóa phải đi trước soi đường và thấm sâu vào từng quyết sách phát triển bền vững của đất nước.
Biến di sản thành động lực: Đưa công nghiệp văn hóa trở thành trụ cột kinh tế mới
Tầm nhìn của Đảng không chỉ dừng lại ở các giá trị tinh thần mà còn hướng tới việc chuyển hóa văn hóa thành một ngành kinh tế mũi nhọn với những mục tiêu định lượng đầy tham vọng. Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu xây dựng một nền văn hóa tiên tiến, mang đậm bản sắc nhưng vẫn đảm bảo tính khoa học và hiện đại, nơi mà các di sản được bảo tồn gắn liền với phát triển kinh tế. Nghị quyết đặt mục tiêu cụ thể là các ngành công nghiệp văn hóa sẽ đóng góp 7% vào tổng sản phẩm quốc nội (GDP) vào năm 2030 và tăng lên 9% vào năm 2045.
Để đạt được con số này, Nhà nước sẽ hình thành từ 5 đến 10 thương hiệu quốc gia trong các lĩnh vực giàu tiềm năng như điện ảnh, du lịch văn hóa, thiết kế và thời trang. Ngân sách nhà nước cũng cam kết dành tối thiểu 2% tổng chi hằng năm cho văn hóa, ưu tiên cho ba lĩnh vực đột phá là đào tạo nhân tài, đặt hàng các công trình nghệ thuật giá trị cao và đặc biệt là ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực văn hóa.
Sự chuyển dịch này còn gắn liền với việc tái cấu trúc ngành du lịch để nâng cao sức cạnh tranh, hình thành các mô hình "di sản dẫn dắt phát triển kinh tế" tại các khu di sản thế giới và đô thị di sản. Việt Nam đặt mục tiêu trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện nghệ thuật quy mô thế giới, xây dựng thành công các liên hoan phim, âm nhạc và mỹ thuật tầm cỡ quốc tế.
Việc lập thêm các trung tâm văn hóa tại nước ngoài, đặc biệt là tại các địa bàn đối tác chiến lược, cũng là một phần trong kế hoạch đưa ít nhất 5 đến 10 di sản nữa được UNESCO ghi danh trong hai thập kỷ tới, khẳng định sự hiện diện mạnh mẽ của văn hóa Việt Nam trên trường quốc tế.
Hệ sinh thái sáng tạo trên nền tảng công nghệ cao và chuyển đổi số toàn diện
Một điểm mới đầy đột phá trong Nghị quyết 80 chính là việc gắn kết chặt chẽ văn hóa với khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Bộ Chính trị chủ trương xây dựng các tổ hợp sáng tạo văn hóa tầm cỡ quốc tế dựa trên nền tảng công nghệ cao, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp ứng dụng những công nghệ tiên tiến nhất vào sản xuất nội dung số và bảo vệ bản quyền.
Nhà nước không chỉ khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào dịch vụ văn hóa số mà còn tạo ra cơ chế để người dân có thể tham gia vào toàn bộ chuỗi giá trị, từ sáng tạo đến tiêu dùng và chia sẻ lợi ích. Các mô hình thí điểm ứng dụng công nghệ cao sẽ được triển khai trong mọi khâu của công nghiệp văn hóa, giúp quảng bá thương hiệu quốc gia gắn liền với bản sắc con người Việt Nam trên không gian số.
Các ngành như trò chơi điện tử, phần mềm, thiết kế và nội dung số sẽ được đặc biệt chú trọng để hình thành nên một hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo năng động. Việc xây dựng các trung tâm đổi mới sáng tạo văn hóa sẽ giúp khơi thông nguồn lực, thúc đẩy sự gắn kết giữa văn hóa với thương mại và công nghệ để tạo ra các chuỗi giá trị mới. Điều này không chỉ giúp bảo tồn các nghệ thuật truyền thống có nguy cơ mai một thông qua việc số hóa, mà còn tạo ra những sản phẩm văn hóa giàu trải nghiệm, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ ngày càng cao của nhân dân trong kỷ nguyên 4.0.
Xây dựng sức mạnh mềm và nhân cách con người Việt Nam trong thế giới mới
Ở mục tiêu dài hạn đến năm 2045, Việt Nam khát vọng trở thành một trong những trung tâm công nghiệp văn hóa năng động nhất khu vực, lọt vào top 3 ASEAN và top 30 thế giới về Chỉ số Sức mạnh mềm (Soft Power Index). Để đạt được điều đó, cốt lõi của mọi hoạt động văn hóa, giáo dục và khoa học đều phải lấy việc xây dựng nhân cách con người làm trọng tâm định hướng.
Nghị quyết nhấn mạnh việc giáo dục đạo đức và văn hóa phải được đặt lên hàng đầu ngay từ bậc học mầm non, tạo nền tảng vững chắc cho các thế hệ tương lai. Bên cạnh đó, các chính sách đãi ngộ xứng đáng dành cho nghệ nhân, nghệ sĩ và cơ chế đưa các bảo vật quốc gia từ nước ngoài về nước cũng được đặc biệt quan tâm để củng cố niềm tự hào dân tộc.
Hệ thống giải pháp của Bộ Chính trị tập trung vào việc hoàn thiện thể chế để tạo ra đột phá chiến lược, khơi thông mọi nguồn lực xã hội cho văn hóa. Môi trường văn hóa lành mạnh sẽ được xây dựng đồng bộ từ gia đình, nhà trường đến xã hội và cả trên không gian mạng, đảm bảo văn học nghệ thuật phát triển tương xứng với tầm vóc lịch sử của dân tộc.
Với những bước đi quyết liệt và bài bản này, văn hóa Việt Nam đang đứng trước vận hội mới để thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, góp phần đưa đất nước vững bước hướng tới các mục tiêu trăm năm, khẳng định vị thế một dân tộc văn hiến, dân chủ và nhân văn trên bản đồ thế giới.

