Ngày Sức khỏe toàn dân lần thứ nhất tại TP.HCM:Nỗ lực đi tận ngõ, gõ từng nhà, khám từng người

Lần đầu tiên, TP.HCM tổ chức Ngày Sức khỏe toàn dân (7/4) với chủ đề “Chủ động phòng bệnh - vì một Việt Nam khỏe mạnh” để hưởng ứng và triển khai chủ trương chăm sóc sức khỏe nhân dân một cách toàn diện của Đảng và Nhà nước.

Bộ Chính trị đã quyết định lấy ngày 7/4 hằng năm là Ngày Sức khỏe toàn dân. Đây không chỉ là một hoạt động phát động mang tính phong trào mà là một định hướng chiến lược lớn, chuyển mạnh từ tư duy "chữa bệnh là chính" sang phòng bệnh là trọng tâm, căn cơ, lâu dài; đặt sức khỏe nhân dân vào trung tâm của mọi chính sách phát triển. TP.HCM là đô thị đặc biệt với hơn 14 triệu dân đang trở thành một trong những địa phương tiên phong hiện thực hóa cách tiếp cận mới này.

TP.HCM lấy người dân làm trung tâm, lấy dự phòng làm nền tảng

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, Ngày sức khỏe toàn dân không chỉ mang ý nghĩa truyền thông, vận động cộng đồng mà còn khẳng định quan điểm mạnh mẽ của thành phố trong phát triển y tế: lấy người dân làm trung tâm, lấy dự phòng làm nền tảng, lấy y tế cơ sở làm nòng cốt và lấy cộng đồng làm không gian hành động để xây dựng một xã hội khỏe mạnh và bền vững.

Đồng thời, các hoạt động cũng thể hiện cam kết mạnh mẽ của thành phố trong việc thực hiện và hưởng ứng Ngày sức khỏe thế giới năm 2024 của Tổ chức Y tế thế giới là hành động toàn cầu và bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân.

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, sức khỏe là vốn quý nhất của mỗi người, là nền tảng cho sự sống, là điều kiện tiên quyết để học tập, lao động, sáng tạo và cống hiến.

“

Một thành phố muốn phát triển nhanh, bền vững, có chất lượng sống tốt, trước hết phải là một thành phố có những con người mạnh khỏe, có môi trường sống an toàn, có hệ thống y tế đủ năng lực để chăm lo sức khỏe cho nhân dân từ sớm, từ xa và ngay từ cơ sở.

Ông Nguyễn Mạnh Cường - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân TP.HCM.

Nhận thức sâu sắc điều đó, thời gian qua, TP.HCM luôn quan tâm và đầu tư cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe của nhân dân; củng cố mạng lưới y tế cơ sở, mở rộng các hoạt động chăm sóc sức khỏe ban đầu, tăng cường truyền thông giáo dục sức khỏe, chủ động phòng chống dịch bệnh.

Đồng thời đẩy mạnh các chương trình tầm soát và phát hiện sớm bệnh tật, nhất là các bệnh không lây nhiễm, các vấn đề sức khỏe học đường, sức khỏe tâm thần, dinh dưỡng và sức khỏe của người cao tuổi.

Đặc biệt nhân dịp này, ngành y tế cũng đã chủ động triển khai nhiều hoạt động thiết thực như ra mắt mô hình chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư; tổ chức đồng loạt các điểm tư vấn, khám sàng lọc và tầm soát miễn phí tại 61 trạm y tế xã, phường, đặc khu. Đây là những việc làm cụ thể, thiết thực gắn với nhân dân, hướng về cộng đồng và mang ý nghĩa lâu dài, bền vững.

Khám sức khỏe phi địa giới hành chính

PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho biết ngành y tế định hướng triển khai theo mô hình "kiềng ba chân" nhằm bảo đảm bao phủ toàn diện. Thứ nhất, tổ chức khám sức khỏe phi địa giới hành chính. Người dân có thể lựa chọn cơ sở y tế, không phụ thuộc nơi cư trú. Các bệnh viện, phòng khám đủ điều kiện (công lập và tư nhân) được huy động tham gia, kết nối dữ liệu về hệ thống chung.

Thứ hai, lấy y tế cơ sở làm nền tảng để tổ chức khám và quản lý sức khỏe tại cộng đồng, nhất là với người cao tuổi, người khuyết tật và nhóm yếu thế. Hoạt động này không chỉ dừng ở khám 1 lần mà hướng đến theo dõi thường xuyên, quản lý sức khỏe lâu dài.

Thứ ba, thu thập, chuẩn hóa và liên thông dữ liệu sức khỏe từ nhiều nguồn như trường học, doanh nghiệp, bệnh viện. Hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử sẽ giúp tránh trùng lặp, tiết kiệm nguồn lực và nâng cao hiệu quả quản lý.

TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu - Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - chia sẻ, ngành y tế thành phố đang chuyển đổi theo mô hình đa tầng - đa cực - đa trung tâm. Trong đó, y tế cơ sở là nền tảng, y tế chuyên sâu là động lực, chuyển đổi số là trụ cột để quản trị sức khỏe người dân hiện đại, minh bạch và liên tục.

Thời gian tới, ngành y tế TP.HCM tập trung thực hiện 3 nhiệm vụ trọng tâm. Thứ nhất, ra mắt mô hình thí điểm “Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư” thuộc các trạm y tế. Thứ hai, huy động toàn hệ thống điều trị tham gia mạnh mẽ vào khám sàng lọc, tầm soát sức khỏe tại cộng đồng, nhất là ở những khu vực khó tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu. Thứ ba, khẩn trương chuẩn bị các giải pháp để hướng tới mục tiêu khám sức khỏe cho toàn bộ người dân trong năm.

Xóa rào cản thăm khám định kỳ

Từ đầu tháng 4, hàng loạt hoạt động khám, tầm soát đã được triển khai đồng loạt trên địa bàn TP.HCM. Ngay trong ngày 5/4, TP.HCM tổ chức ra quân chương trình khám, tầm soát các bệnh chuyên khoa tại 60 điểm đặt ở trạm y tế xã, phường. Chương trình có sự tham gia của 56 bệnh viện công lập, khám và tầm soát sức khỏe miễn phí cho khoảng 16.000 lượt người dân.

Trong đó, Bệnh viện Từ Dũ đã tổ chức 3 đoàn triển khai chương trình khám khám sàng lọc, tầm soát bệnh lý cấp phát thuốc miễn phí cho người dân tại 3 xã Cần Giờ, Thạnh An và Đất Đỏ.

Sau hơn 4 giờ làm việc tích cực, 3 đoàn đã tổ chức khám tầm soát bệnh lý cho gần 500 lượt phụ nữ và người cao tuổi. Trong đó, các đoàn tập trung khám phụ khoa, sàng lọc ung thư cổ tử cung và tư vấn sức khỏe – cấp phát thuốc. Riêng tại xã Cần Giờ, chương trình được mở rộng thêm danh mục khám nội khoa và cấp phát thuốc cho người cao tuổi. 3 đoàn đã thực hiện hiện hơn 260 ca siêu âm và hơn 270 ca tầm soát ung thư CTC bằng PAP.

Trong khi đó, Bệnh viện Bình Dân tổ chức chương trình khám, tầm soát sức khỏe cho hơn 200 người cao tuổi tại phường Bàn Cờ và xã Bàu Lâm. Chương trình tập trung vào hai nhóm bệnh phổ biến nhưng dễ bị bỏ sót ở người lớn tuổi, gồm ung thư tuyến tiền liệt ở nam giới, bệnh lý có thể điều trị hiệu quả nếu phát hiện sớm và trào ngược dạ dày thực quản (GERD), nguyên nhân gây nhiều khó chịu, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống hằng ngày.

Tham gia chương trình, người dân được thăm khám trực tiếp bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa tiết niệu và tiêu hóa của Bệnh viện Bình Dân thực hiện siêu âm chẩn đoán với trang thiết bị hiện đại, đồng thời, được cấp phát thuốc điều trị miễn phí.

Còn với Bệnh viện Nhi đồng 2, đoàn do TTƯT, BS.CKII Trịnh Hữu Tùng - Giám đốc bệnh viện làm Trưởng đoàn đã thăm khám, phát thuốc và trao quà đến 500 trẻ em có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn xã Phú Giáo, TP.HCM. Cụ thể, trẻ được đánh giá dinh dưỡng, khám tổng quát toàn diện, siêu âm tầm soát tim và tư vấn tim bẩm sinh, được cấp phát thuốc và trao quà.

TTƯT.BS.CKII Trịnh Hữu Tùng cho biết: “Gần 20 năm trước, Bệnh viện Nhi đồng 2 đã nhiều lần tổ chức khám thiện nguyện, trao nhà tình thương đến huyện Phú Giáo (tỉnh Bình Dương cũ). Cách trung tâm TP.HCM khoảng 70km, sau sát nhập, nơi đây vẫn là địa phương còn nhiều hạn chế để trẻ em được tiếp cận dịch vụ y tế nâng cao. Việc tầm soát dị tật trẻ em, đặc biệt dị tật tim bẩm sinh là vô cùng cần thiết”.

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương đã tổ chức chương trình tầm soát bệnh tăng huyết áp, rối loạn Lipid máu, tiền đái tháo đường và đái tháo đường cho 200 người dân từ 60 tuổi trở lên trên địa bàn phường An Đông, TP.HCM. Tại đây, người dân được khám, tư vấn và tầm soát bệnh tăng huyết áp, bệnh thận mạn, rối loạn Lipid máu và Đái tháo đường. Sau đó được làm các xét nghiệm máu: Cholesterol, LDLC, HDLc, Triglyceride, Glucose máu, HbA1C.

Theo BS.CKII Võ Đức Chiến - Giám đốc Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, việc tầm soát các bệnh mạn tính không lây như tăng huyết áp, rối loạn Lipid máu, tiền đái tháo đường và đái tháo đường ngay tại địa phương giúp tạo điều kiện thuận lợi cho người dân đến khám và tầm soát bệnh, bên cạnh đó là nâng cao uy tín và vai trò chăm sóc sức khỏe của bệnh viện đối với nhân dân trên địa bàn và các vùng lân cận.

Cũng trong đợt này, Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM giữ vai trò nòng cốt, trực tiếp tổ chức các chương trình khám, tầm soát ung thư tại các điểm phường Bà Rịa, Tam Long và Tăng Nhơn Phú, với hơn 700 người dân đã được khám tầm soát.

Các bệnh lý tầm soát bao gồm: ung thư tuyến giáp, ung thư tuyến vú và ung thư phụ khoa, cùng tư vấn và hướng dẫn theo dõi sau khám. Không chỉ là những con số, chương trình tập trung vào nhóm người dễ bị “bỏ sót” trong hệ thống chăm sóc sức khỏe – người có hoàn cảnh khó khăn, ít khám định kỳ và thường phát hiện bệnh muộn.

TS.BS Diệp Bảo Tuấn – Giám đốc Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM chia sẻ: “Chúng tôi không chờ người bệnh đến nữa, mà chủ động đi đến với họ. Tầm soát sớm giúp tăng hiệu quả điều trị, giảm chi phí và cải thiện chất lượng sống”.

Bệnh viện Đa khoa Gò Vấp đã phối hợp cùng Trạm Y tế Thông Tây Hội để trực tiếp mang dịch vụ khám chữa bệnh chuyên khoa đến phục vụ người dân. Chương trình ưu tiên đặc biệt cho đối tượng người cao tuổi, phụ nữ, những trường hợp mang yếu tố nguy cơ cao, hộ nghèo và các nhóm yếu thế ít có cơ hội tiếp cận y tế thường xuyên.

TTƯT.PSG.TS.BS Trần Phủ Mạnh Siêu - Giám đốc Bệnh viện đa khoa Gò Vấp khẳng định: "Mục tiêu cốt lõi của hoạt động là phát hiện sớm, can thiệp sớm và quản lý liên tục sức khỏe của cộng đồng, góp phần hiện thực hóa khát vọng chăm sóc sức khỏe toàn dân. Do vậy, chúng tôi tham gia chương trình với ý thức trách nhiệm cao nhất".

Tiếp đó, ngày 6/4, tại đặc khu Côn Đảo, Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương TP.HCM tổ chức chương trình chăm sóc sức khỏe răng miệng miễn phí cho học sinh và người cao tuổi trên địa bàn đặc khu.

Tại chương trình, các y, bác sĩ Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương TP.HCM tiến hành thăm khám nhằm kịp thời phát hiện và xử lý các bệnh lý về răng miệng thường gặp ở lứa tuổi học đường cho hơn 1000 em học sinh tại Trường Tiểu học Cao Văn Ngọc, đặc khu Côn Đảo. Ngoài việc thăm khám, các y, bác sĩ cũng tư vấn, hướng dẫn các em học sinh kỹ năng vệ sinh và chăm sóc răng miệng đúng cách.

Ngoài đối tượng là các em học sinh, các bác sĩ đã tổ chức chương trình khám, điều trị chuyên sâu, thực hiện cấy ghép Implant nha khoa cho 10 cụ người cao tuổi tại đặc khu Côn Đảo.

Người dân đã có "bác sĩ gia đình"

Từ ngày 7/4/2026, tại Hiệp Phước, Đất Đỏ và Bắc Tân Uyên (TP.HCM) người dân đã thực sự có "Bác sĩ gia đình" của riêng mình. Ở đó, các nhân viên y tế mang túi dụng cụ đến từng nhà dân, đo huyết áp cho người cao tuổi, tư vấn cho người bệnh mạn tính, rà soát nhóm nguy cơ, cập nhật hồ sơ sức khỏe…

Những hình ảnh giản dị nhưng đầy ý nghĩa. Thay vì để người dân phải tìm đến trạm y tế, trạm y tế đã chủ động đến với người dân bằng những hành động thiết thực, gần gũi và đầy trách nhiệm.

Theo chân đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư của Trạm Y tế xã Đất Đỏ, chúng tôi đến nhà cụ Dương Ngọc Nữ (96 tuổi, xã Đất Đỏ) để thăm, khám sức khỏe. Sau lời chào hỏi, bác sĩ Nguyễn Thị Thảo Ngân - Trạm Y tế xã Đất Đỏ - trực tiếp kiểm tra cân nặng, thăm, khám sức khỏe ban đầu cho cụ. Tiếp đó, thành viên khác của đội tiến hành đo huyết áp, kiểm tra mẫu máu, lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho cụ Nữ.

Cụ Dương Ngọc Nữ vui mừng chia sẻ: “Tuổi đã cao, đi lại trạm khá vất vả nhưng nay có đội khám sức khỏe đến tận nhà rất tiện ích, thoải mái. Cảm ơn các bác sĩ, nhân viên y tế đã dành thời gian đến kiểm tra bệnh cho chúng tôi”.

Tương tự, đến nhà ông Nguyễn Văn Mười (ấp Hiệp Hòa, xã Đất Đỏ), đội thực hiện đầy đủ các quy trình khám bệnh cho ông. Sau khi kiểm tra, bác sĩ Thảo Ngân lưu ý ông tình trạng mỡ máu cao và đưa ra lời khuyên để bảo vệ sức khỏe. “Chúng tôi được thăm khám, thử máu lại được biết kết quả ngay để tư vấn sức khỏe nên rất phấn khởi. Mong rằng đội ngũ y tế tiếp tục quan tâm nhiều hơn đồng thời nhân rộng mô hình này ra để khám bệnh cho người dân” - ông Mười bày tỏ.

Bác sĩ Nguyễn Thị Thảo Ngân chia sẻ: “Chúng tôi nhận thức sâu sắc rằng, công tác CSSK ban đầu cho người dân là nhiệm vụ quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, phòng bệnh hơn chữa bệnh, góp phần giảm tải cho tuyến trên. Việc triển khai đội chăm sóc sức khỏe gắn với địa bàn dân cư là một bước đi thiết thực, nhằm đưa dịch vụ y tế đến gần với người dân hơn.

Bác sĩ CKII Phan Thị Tuyết Xuân - Giám đốc Trạm Y tế xã Đất Đỏ cho biết, việc triển khai thí điểm mô hình “Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư” góp phần nâng cao hiệu quả quản lý sức khỏe cộng đồng, phát hiện sớm bệnh không lây nhiễm, tăng cường truyền thông giáo dục sức khỏe và từng bước khẳng định vai trò “gác cổng” của y tế cơ sở trong hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn dân. “Trong trường hợp các ca bệnh vượt khả năng, chúng tôi sẽ tư vấn trực tuyến với Bệnh viện Bà Rịa hoặc các bệnh viện tuyến Trung ương để được tư vấn, hỗ trợ cho bệnh nhân”, bà nói thêm.

Người dân được tiếp cận dịch vụ y tế đa chuyên khoa ngay tại nơi cư trú

Ngày 17/4, TP.HCM tổ chức đợt khám sức khỏe đồng loạt quy mô lớn tại 168 trạm y tế cấp phường, xã và đặc khu. Đợt ra quân huy động lực lượng y bác sĩ từ 101 cơ sở y tế công lập và tư nhân.

Đợt này có sự tham gia của 6 bệnh viện bộ, ngành; 69 bệnh viện đa khoa, chuyên khoa của thành phố; 26 bệnh viện tư nhân. Đây là đợt khám tiếp nối đợt khám tầm soát hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân được ngành y tế thành phố tổ chức vừa qua.

Theo sự phân công từ Sở Y tế TP.HCM, các bệnh viện trực thuộc trung ương và bộ ngành chịu trách nhiệm tầm soát nhóm bệnh lý trọng yếu về tim mạch, nội tiết, ung bướu, cơ xương khớp, răng hàm mặt và bệnh nghề nghiệp. Mạng lưới bệnh viện chuyên khoa cấp thành phố sẽ triển khai tầm soát theo từng lĩnh vực chuyên môn như sản phụ khoa, mắt, tai mũi họng và tâm thần. Đối với hệ thống bệnh viện đa khoa thành phố và khu vực, trọng tâm được đặt vào việc phát hiện và quản lý các bệnh mãn tính không lây nhiễm.

“

Trong thời gian tới, các bệnh viện cần bổ sung phòng tư vấn và khám sức khỏe, đặc biệt là khám tầm soát. Ở giai đoạn đầu, số ca phát hiện bệnh có thể tăng, nhưng về lâu dài sẽ giảm nhờ phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Việc điều trị cũng không nhất thiết phải tập trung tại bệnh viện, mà có thể thực hiện tại các cơ sở y tế cộng đồng, góp phần giảm tải cho tuyến trên.

PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM

Sự tham gia của khối bệnh viện tư nhân và các trung tâm y tế khu vực đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng độ bao phủ dịch vụ. Một điểm nhấn trong đợt khám này là chương trình ưu tiên tầm soát ung thư cổ tử cung dành riêng cho nữ lao động tự do và nữ công nhân tại 16 khu vực dân cư.

PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho biết đợt ra quân lần này là một hoạt động mới, thể hiện sự quyết liệt của ngành y tế Thành phố. Bên cạnh công tác khám chữa bệnh, ngành sẽ đẩy mạnh tư vấn sức khỏe và khám tầm soát trong cộng đồng. Khi phát hiện bệnh qua tầm soát, người dân sẽ được hướng dẫn theo quy trình cụ thể để đến các cơ sở y tế phù hợp khám và điều trị. Đáng chú ý, chi phí điều trị sẽ được bảo hiểm y tế chi trả, giúp người dân giảm bớt gánh nặng tài chính.

“Chúng tôi kỳ vọng thông qua hoạt động này, sức khỏe người dân sẽ được cải thiện theo thời gian, đồng thời về lâu dài chi phí y tế cũng sẽ giảm. Bởi khi bệnh được phát hiện sớm, việc điều trị sẽ dễ dàng, thuận lợi và hiệu quả hơn”, PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng chia sẻ.