Cảm ơn bạn N. đã gởi mẫu hột và mô tả cây dại để xác định tên cây, chúng tôi đã gieo hột và cây mọc, chờ ra hoa mới định danh được là cây Sư nhĩ (vì hoa nó giống lỗ tai con Sư tử), tên khoa học là Leonotis nepetifolia (L.) R.Br., cùng họ Hoa môi (Labiatae = Lamiaceae) với Ích mẫu, có nơi còn gọi là cây Ích mẫu nam vì có thể dùng thay cây Ích mẫu.
Sư nhĩ là cỏ nhất niên cao 1 - 2 mét, thân vuông, có rãnh, ít phân nhánh. Lá bầu dục, 3 - 4 x 7 - 9 cm, bìa có răng cưa rõ, có ít lông. Hoa chụm quanh mắt thân thành chùm to 5 - 6 cm. Lá hoa như gai, hoa màu cam đậm, vành hoa có 8 răng tạo thành 2 môi: môi trên hình nón, như nhung, môi dưới nhỏ, có 3 thùy. Bế quả nhỏ, hột đen. Mọc ở đất hoang nhiều nơi từ miền Trung vào Nam, có lẽ hột lẫn trong phân hay đất trồng hoa của bạn, nên mọc lên cây.
Rễ, thân, lá trị sốt, chống dị ứng, trị đau nhức khớp xương. Sư nhĩ có tác dụng chống co thắt cơ trơn nên thường được dùng trong các chứng nóng sốt khó hạ để ngừa co giật (kinh phong). Liều dùng 12 - 20 g dược liệu khô sắc uống trong ngày. Dùng 2 - 3 ngày liền.
Cũng dùng làm thuốc bổ đắng cho phụ nữ sau sinh hoặc dùng thay Ích mẫu trong đau bụng kinh, rối loạn kinh nguyệt: toàn cây Sư nhĩ 20 g; cành, lá Dủ dẻ (Rauwenhoffia siamensis) 20 g; cành, lá Bông trang đỏ (Ixora coccinea) 20 g; cành, lá Mâm xôi (Rubus alceaefolius) 20 g. Dược liệu khô, rửa sạch, chặt nhỏ, thêm 2 lít nước, nấu sôi 30 phút kể từ khi sôi. Chiết nước sắc ra chai để uống thay trà trong ngày. Uống liên tục 1 tháng làm tăng sức đề kháng, giúp mau lại sức.
Điều hòa kinh nguyệt: Sư nhĩ 30 g; thân, cành cây Mua 20 g; thân, cành cây Lá gai 20 g; lá Ngải cứu 12 g: dược liệu khô thêm 1 lít nước sắc còn phân nửa uống trong ngày. Dùng 5 - 7 ngày liền (kinh nghiệm của LY. Đinh Bá Luyện). Rễ Sư nhĩ phơi khô, tán bột, trộn với dầu dừa thoa trị sưng vú vì tắc tia sữa.
