Người dân ở Huế, Quảng Trị thường chế biến trái vả thành nhiều món. Đơn giản nhất là gọt vỏ ngâm nước muối cho trắng, xắt lát mỏng trộn chung các loại rau thơm, kẹp với thịt heo ba chỉ chấm ruốc hay mắm tôm, tôm chua... Thứ hai là vả kho với thịt heo, bò. Đặc biệt món vả hầm giò heo hay kho với cá lóc, rô, diếc...dành cho sản phụ ăn để có nhiều sữa. Thứ ba là vả ngâm chua ngọt hay vả trộn để làm mồi nhậu.
Ngày thường, bận bịu công việc, các bà mẹ đâu có thời gian bày biện món ăn cầu kỳ. Chỉ việc chạy ù ra vườn, hái vài trái vả, xắt lát mỏng chấm ruốc, mắm ăn cũng xong bữa cơm. Chuẩn bị lễ tết, nhà dù nghèo cũng làm món vả dầm chua ngọt để đãi khách.
Sau tết Đoan ngọ, mùa màng thu hoạch xong, các bà mẹ thảnh thơi làm món vả trộn thật ngon, cả nhà quây quần cùng ăn. Cách chế biến món vả trộn đơn giản, chỉ cần chú ý khâu luộc vả để vả chín mềm, mà không xỉn màu. Đầu tiên phải đun nước thật sôi mới cho nguyên trái vào luộc đến khi mềm, dùng tay miết lớp vỏ xanh bên ngoài đi dễ dàng là được. Cho vả mới luộc vào nước lạnh để nguội rồi đem gọt vỏ. Xắt lát dọc từ cuống đến núm trái vả tạo thành nhiều lát mỏng hình chữ C. Cho vào vải màn vắt cho kiệt nước. Sau đó bóp các miếng vả tơi ra để trộn.
Ngày nay ngoài chợ có bán sẵn vả đã luộc chín, nên việc mua về chế biến cũng nhàn. Song trong món này, thành phần quan trọng nhất là tôm. Phải mua những con tôm đất (nước lợ) to, còn tươi sống về ngắt bỏ đầu, rửa sạch, cho vào nồi rang với muối. Nếu không có tôm sống thay bằng tôm khô cũng được. Lột vỏ tôm và xé nhỏ hoặc xắt làm đôi tùy ý. Phi thơm dầu ăn, rưới lên vả và trộn đều cùng với tôm, nước mắm tỏi ớt. Nêm nếm lại rồi cho vào đậu phộng giã giập, húng quế, húng thơm, bắp chuối xắt mỏng cùng ít tiêu để món ăn thêm thơm ngon. Rắc ớt đỏ đã tỉa thành hình bông hoa trên mặt cho bắt mắt.
Khi ăn không dùng đũa, muỗng mà bẻ bánh tráng đã nướng vàng giòn để xúc. Cái vị bùi bùi của vả, đậu phộng, bánh tráng cùng vị ngọt của tôm làm nên sự ngon miệng của một món ăn bình dị nhất miền Trung. Đã thưởng thức một lần thì khó quên được hương vị mộc mạc của nó.
