Sở Y tế TP.HCM: Triển khai cụm “y tế chuyên sâu” tại Côn Đảo

Cùng tại Hội nghị, đồng chí Phan Trọng Hiền, Phó Bí thư, Chủ tịch UBND Đặc khu Côn Đảo khẳng định: dấu ấn rõ nét nhất kể từ khi Côn Đảo trở thành một phần của TP.HCM chính là sự chuyển biến mạnh mẽ trong lĩnh vực y tế. Người dân Côn Đảo hôm nay đã thực sự an tâm khi được chăm sóc sức khỏe ngay tại nơi sinh sống và làm việc, bởi bên cạnh họ là đội ngũ bác sĩ giỏi, giàu kinh nghiệm của Thành phố.

Từ những giới hạn kéo dài nhiều năm…

Trong nhiều năm trước đây, Trung tâm Y tế Quân dân y Đặc khu Côn Đảo phải đối mặt với không ít khó khăn. Nguồn nhân lực y tế còn mỏng, đặc biệt là bác sĩ chuyên khoa, chính sách thu hút chưa đủ sức hấp dẫn để nhân lực y tế yên tâm gắn bó lâu dài với đảo xa.

Việc vận chuyển bệnh nhân cấp cứu chủ yếu dựa vào tàu cao tốc và máy bay thương mại – những phương tiện phụ thuộc lớn vào thời tiết và lịch trình cố định. Không ít trường hợp khẩn cấp, đặc biệt là các ca bệnh nặng cần xử trí nhanh, gặp nhiều khó khăn trong chuyển tuyến; chi phí vận chuyển cao, rủi ro lớn, thậm chí đã có trường hợp không thể đưa người bệnh vào đất liền kịp thời do biển động hoặc không có chuyến bay.

Thực tiễn ấy đã đặt ra một yêu cầu cấp thiết cho Ngành y tế TP.HCM ngay sau khi hợp nhất, phải nâng cao năng lực điều trị tại chỗ, để người dân ở đảo xa không còn chịu thiệt thòi trong việc tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng, kịp thời và an toàn.

…đến quyết sách hành động sớm và quyết liệt

Ngay sau khi hợp nhất ba Sở Y tế (TP.HCM, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu), ngày 16/7/2025, Đồng chí Nguyễn Phước Lộc, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM đã chủ trì buổi họp bàn giải pháp phát triển y tế tại đảo.

Buổi họp diễn ra ngay tại Trung tâm Quân dân Y Côn Đảo, với sự tham dự của Giám đốc Sở Y tế TP.HCM cùng các Giám đốc các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa đầu ngành của Thành phố và đại diện lãnh đạo các trường đại học khối ngành sức khoẻ trên địa bàn Thành phố.

Thay vì chờ đầu tư hạ tầng lớn và chờ bổ sung đủ nhân lực cho Trung tâm – những việc cần rất nhiều thời gian – Ngành Y tế Thành phố chọn cách làm khả thi hơn: tận dụng được thế mạnh của hệ thống bệnh viện tuyến cuối đưa nguồn nhân lực chất lượng cao đến nơi cần nhất, theo hình thức luân phiên có kế thừa và liên tục.

Trên cơ sở khảo sát, Sở Y tế đã báo cáo và đề xuất UBND Thành phố triển khai giải pháp trọng tâm: luân phiên bác sĩ chuyên khoa tay nghề cao từ các bệnh viện hàng đầu của Thành phố ra công tác ngắn hạn tại Trung tâm Y tế Quân dân y Đặc khu Côn Đảo, mỗi đợt luân phiên kéo dài trong 1 tháng.

Sau khi được sự chấp thuận của lãnh đạo Thành phố, Sở Y tế đã kêu gọi tinh thần xung kích, tình nguyện của đội ngũ bác sĩ trẻ, giỏi chuyên môn của các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa tuýen cuối trên địa bàn Thành phố sẵn sàng vượt qua khó khăn, chấp nhận xa gia đình để ra đảo phục vụ người dân. Thành công của chương trình không đến từ sự ngẫu nhiên, mà là kết quả của một kế hoạch triển khai bài bản, khoa học và đầy trách nhiệm.

Ngày 3/9/2025, một “chương mới” của y tế Côn Đảo mở ra khi 07 bác sĩ chuyên khoa thuộc các lĩnh vực nội, ngoại, sản, nhi, chấn thương chỉnh hình, gây mê hồi sức, thận – lọc máu từ các bệnh viện lớn của Thành phố có mặt tại Côn Đảo. Mỗi đợt luân phiên kéo dài trong một tháng và liên tục với sự tham gia của nhiều bệnh viện đầu ngành khác nhau.

Một điểm đặc biệt của chương trình là tính liên tục, giữa hai đợt luân phiên luôn có thời gian chuyển giao để các bác sĩ cùng phối hợp khám chữa bệnh, bàn giao ca bệnh, nhất là các trường hợp nặng, điều trị kéo dài. Nhờ đó, hoạt động chuyên môn tại Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo luôn được duy trì thông suốt, năng lực điều trị tại chỗ được nâng lên từng bước.

Gắn với đó là một “nét đẹp nghề nghiệp” rất riêng của chương trình: “Nhật ký Côn Đảo”. Sau mỗi ngày làm việc, các bác sĩ luân phiên ghi lại số ca khám, ca bệnh đặc biệt, bài học chuyên môn và cả những cảm xúc rất đời nơi đảo xa. Cuốn nhật ký được bàn giao giữa các đợt, trở thành “sợi chỉ đỏ” nối tiếp tri thức, kinh nghiệm và trách nhiệm của những người thầy thuốc.

Niềm tin của người dân là thước đo rõ nhất

Sau thời gian triển khai, chương trình đã mang lại những kết quả rất cụ thể. Lượt khám, chữa bệnh tại Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo tăng mạnh, từ trung bình khoảng 80 lượt/ngày lên hơn 150 lượt/ngày, có ngày vượt 200 lượt. Con số ấy phản ánh rõ niềm tin ngày càng lớn của người dân và du khách đối với y tế tại đảo.

Hàng chục ca phẫu thuật đã được thực hiện, trong đó có nhiều ca cấp cứu nặng, phức tạp – điều mà trước đây gần như chỉ có thể chuyển khẩn vào đất liền. Nhiều kỹ thuật chuyên sâu lần đầu tiên được triển khai tại Côn Đảo, với sự hỗ trợ hội chẩn từ xa và những chuyến bay khẩn cấp của các chuyên gia từ đất liền ra đảo.

Trong lĩnh vực nhi khoa, hàng nghìn lượt trẻ em được khám và điều trị ngay tại đảo, giúp nhiều gia đình không còn phải đối mặt với nỗi lo “vượt biển” mỗi khi con ốm nặng. Ở sản khoa, những ca sinh thường, sinh mổ được xử trí an toàn, mang lại sự yên tâm rất lớn cho các sản phụ. Nhiều bệnh nhân cao tuổi mắc bệnh kéo dài nhiều năm cũng lần đầu tiên được điều trị triệt để ngay tại đảo.

Những dấu mốc không thể quên

Hơn 04 tháng trôi qua, nhưng nhiều dấu mốc vẫn còn nguyên trong ký ức của người thầy thuốc và người dân Côn Đảo: ca nội soi ruột thừa cấp cứu đầu tiên tại đảo; ca đa chấn thương nguy kịch được phẫu thuật thành công ngay tại chỗ; ca sinh nguy cơ cao vẫn “mẹ tròn con vuông”; hay trường hợp đột quỵ được tiêu sợi huyết kịp thời, giành lại sự sống trong gang tấc.

Bên cạnh đó là vô số khoảnh khắc thầm lặng: những đêm trực sáng đèn, những cuộc hội chẩn lúc nửa đêm, những chuyến thăm khám tận nhà cho người bệnh mạn tính, phụ nữ mang thai, người già đi lại khó khăn. Ở Côn Đảo, ranh giới giữa các chuyên khoa nội – ngoại – sản – nhi dường như không còn, các bác sĩ phối hợp, hỗ trợ lẫn nhau với một mục tiêu chung: giữ sự sống cho người bệnh ngay tại đảo.

Hướng tới y tế bền vững cho đảo xa

Chương trình luân phiên bác sĩ chuyên khoa tại Côn Đảo ngày càng khẳng định ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần hiện thực hóa chủ trương bảo đảm công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế – không để khoảng cách địa lý trở thành rào cản của quyền được chăm sóc sức khỏe.

Trong năm 2026, Ngành Y tế TP.HCM sẽ tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được, đồng thời mở rộng thêm các chuyên khoa mới như phục hồi chức năng, ngoại thần kinh; triển khai khám sức khỏe định kỳ, lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho toàn bộ người dân Côn Đảo. Song song đó là việc tham mưu UBND Thành phố xây dựng các chính sách đặc thù nhằm thu hút, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực y tế lâu dài cho đảo, cũng như các cơ chế hỗ trợ phù hợp để đội ngũ bác sĩ luân phiên yên tâm công tác.

Từ những việc làm cụ thể, Ngành Y tế TP.HCM đang từng bước đưa “cực y tế chuyên sâu” vươn ra biển đảo – để ở nơi xa nhất của Thành phố, người dân vẫn được bảo vệ bằng một hệ thống y tế kịp thời, chất lượng và đầy nhân văn.

Côn Đảo, ngày 16 tháng 01 năm 2025

PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng