Từ đam mê lĩnh vực sinh hóa rồi trở thành Tiến sĩ ngành Khoa học vật liệu tại Nhật Bản, PGS.TS Vòng Bính Long đã có một hành trình thú vị trong lĩnh vực giáo dục và nghiên cứu mang tính liên ngành kỹ thuật y sinh.
PGS.TS Vòng Bính Long là gương mặt quen thuộc trong cộng đồng các nhà khoa học Việt, một trong những nhà khoa học đạt Giải thưởng Quả cầu vàng năm 2019. Ông tốt nghiệp Cử nhân ngành Sinh học (năm 2006), Thạc sĩ ngành Hóa sinh (năm 2010) Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP.HCM, Tiến sĩ ngành Khoa học vật liệu (Nanomedicine - Biomaterials) Trường Đại học Tsukuba, Nhật Bản (năm 2015). Sau đó được mời về Khoa Kỹ thuật y sinh của Trường Đại học Quốc tế.
Vật vã vì cảm thấy rất khó tiếp thu những kiến thức mới
Có cơ hội tiếp cận lĩnh vực mang tính liên ngành nên sau khi tốt nghiệp trở về nước, dù công tác tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên nhưng ông vẫn mong muốn tìm được môi trường làm việc trong lĩnh vực giáo dục và nghiên cứu mang tính liên ngành để phát huy thế mạnh của mình. “Thật may mắn, tôi đã được Giáo sư Võ Văn Tới (khi đó đang là Trưởng bộ môn Kỹ thuật Y sinh, Trường Đại học Quốc tế), liên hệ và giới thiệu một ngành học thật thú vị: ngành Kỹ thuật y sinh. Khi tiếp cận, tôi từ từ tìm hiểu và biết đây là ngành học gồm các định hướng chuyên ngành về thiết bị y tế, kỹ thuật mô và y học Tái tạo, xử lý tín hiệu hình ảnh y sinh bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo và kỹ thuật dược”, PGS.TS Vòng Bính Long chia sẻ.
Từ đó, ông quyết định đến với ngành này, trở thành một giảng viên say mê với công việc giảng dạy và nghiên cứu tại Khoa Kỹ thuật y sinh của Trường Đại học Quốc tế. Đến nay, ông đảm nhiệm vị trí Phó trưởng khoa này.
Nhớ lại quãng thời gian đầu chuyển công tác, PGS.TS Vòng Bính Long cho biết, khi đó ông rất vật vã vì cảm thấy rất khó tiếp thu những kiến thức mới về polymer, khoa học vật liệu vì chỉ có nền tảng kiến thức về y sinh học. Tuy nhiên, ông quyết định mình phải cố gắng từng chút một, nỗ lực học hỏi mỗi ngày, tiếp nhận tất cả sự hỗ trợ của các giáo sư và cộng sự mà không ngại ngần hay e dè, mắc cỡ.
“Tôi biết bản thân mình lúc đó cần có kiến thức nền cơ bản vững vàng để tiếp thu các kiến thức khác nhau được thuận lợi hơn. Từ từ, tôi cũng có thêm nhiều cơ hội tiếp xúc trao đổi với các giáo sư đầu ngành trong và ngoài nước ở những lĩnh vực chuyên môn khác nhau. Quá trình này không chỉ giúp tôi học hỏi thêm nhiều điều, có nhiều mối quan hệ mà còn tự tin và vững bước trên ngành mà mình đã và đang theo đuổi”, ông cho biết.
Nhiều cơ hội cho các ngành nghề mang tính liên ngành
Trong thời gian học tập tại Nhật Bản, ông đã thu được nhiều kết quả nghiên cứu thú vị và có cơ hội được trình bày tại hội thảo quốc tế tại Hoa Kỳ. Sau đó, ông đã công bố nghiên cứu của mình trên tạp chí chuyên ngành uy tín và nhận được sự đánh giá cao của các giáo sư, đồng nghiệp. “Nhìn lại chặng đường đã qua, tôi nghĩ với sự phát triển của khoa học công nghệ nghiên cứu và ứng dụng trên nhiều lĩnh vực khác nhau, các ngành nghề mang tính liên ngành như kỹ thuật y sinh sẽ tạo thêm nhiều cơ hội học tập và việc làm cho những người học về lĩnh vực này trong tương lai”, ông nói.
Chia sẻ về lý do chọn lĩnh vực công nghệ nano trong phân phối thuốc nói riêng và kỹ thuật y sinh nói chung, PGS.TS Vòng Bính Long cho biết, đây đều là lĩnh vực sử dụng công nghệ tiên tiến trong việc tìm ra cơ chế và phương pháp trong chăm sóc sức khoẻ, chẩn đoán, điều trị các bệnh lý của con người. Ông vừa thích kỹ thuật và công nghệ, đồng thời cũng từng mong muốn trở thành bác sĩ để chăm sóc và điều trị bệnh. Chính vì sự “tham lam” này mà hiện nay các công trình và đề tài nghiên cứu của ông đều tập trung sử dụng công nghệ nano, micro dùng để phân phối thuốc trong điều trị các bệnh lý về viêm và ung thư.
Việc tạo ra hệ mang thuốc thông minh nano giúp tăng sinh khả dụng và khả năng phân bố tại vị trí mục tiêu của thuốc, cải thiện hiệu quả điều trị và giảm tác dụng phụ của thuốc truyền thống. Những công trình và đề tài nghiên cứu của PGS.TS Vòng Bính Long được công bố trên các tạp chí quốc tế uy tín đầu ngành có hệ số ảnh hưởng cao như Gastroenterology - tạp chí đầu ngành về y học trong đường tiêu hoá, Biomaterials - tạp chí đầu ngành về vật liệu y sinh, Journal of Controlled Release - tạp chí đầu ngành về khoa học dược, tạp chí Nano Today đầu ngành về công nghệ nano,… Một số nghiên cứu của ông và đồng nghiệp đã được cấp bằng sáng chế quốc tế.
“Những công trình mà tôi tập trung sức lực nghiên cứu với mong muốn sẽ cùng với đồng nghiệp, sinh viên đem lại giá trị khoa học cao, đóng góp cho sự phát triển khoa học công nghệ trong lĩnh vực còn tương đối mới mẻ ở Việt Nam”, ông bộc bạch.
Nhìn lại hành trình gần một thập kỷ của mình, PGS.TS Vòng Bính Long nhận định, việc kết hợp kiến thức nền tảng chuyên môn với các ngành khoa học khác sẽ mang lại nhiều giá trị khoa học lẫn các giá trị để tạo sản phẩm ứng dụng vào đời sống. “Thực tế, định hướng của nhiều ngành cũng như xu hướng đào tạo tại Đại học Quốc gia TP.HCM và một số trường đại học khác tại Việt Nam hiện nay đã phát triển theo hướng liên ngành. Đây cũng là xu hướng đào tạo và nghiên cứu của nhiều trường Đại học trên thế giới trong nhiều năm qua. Việc định hướng phát triển liên ngành là rất quan trọng nhưng cũng cần phải có những nghiên cứu mang tính chuyên sâu về lĩnh vực mà mình có nền tảng nhất. Có như vậy, các nhà khoa học mới có thể vừa phát triển chuyên môn, vừa kết nối các lĩnh vực khác nhau, nâng tầm đóng góp lĩnh vực của mình cho khoa học và xã hội”, ông nhận định.
PGS.TS Nguyễn Thị Hiệp - Trưởng Khoa Kỹ thuật Y sinh Trường ĐH Quốc tế - nhận xét: “Theo mình, thầy Long là người có trách nhiệm, quyết liệt và nhiệt tình với công việc. Với tất cả công việc được giao, thầy đều cố gắng hết sức để hoàn thành và hoàn thành rất tốt tất cả các nhiệm vụ được giao. Không chỉ vậy, thầy Long còn luôn hỗ trợ sinh viên trong nhiều năm qua khi gắn bó với Khoa Kỹ thuật Y sinh. Thầy Long cũng là người có tâm huyết trong nghiên cứu khoa học, trong hoạt động hướng dẫn các nghiên cứu sinh và học viên cao học nên mình thấy những bạn theo thầy Long học đều tiếp thu được nhiều kiến thức và có cơ hội nghề nghiệp tốt sau khi tốt nghiệp”.