Những người âm thầm giữ nhịp sống ở Bệnh viện Chợ Rẫy

Không trực tiếp cầm dao mổ, không kê đơn thuốc, những con người ấy vẫn đều đặn “chạy” cùng người bệnh và thân nhân mỗi ngày, để bất kỳ ca bệnh nào còn cơ hội cứu chữa sẽ không bị bỏ lỡ vì thiếu tiền, thiếu bảo hiểm hay thiếu một bàn tay dẫn đường.

Tiền thân là Đơn vị Y xã hội, Phòng Công tác xã hội Bệnh viện Chợ Rẫy chính thức được thành lập năm 2015, phụ trách triển khai toàn diện các hoạt động công tác xã hội y tế. Từ hỗ trợ người bệnh khám chữa bệnh ngoại trú, hỗ trợ viện phí cho bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn, đến chăm sóc sức khỏe tinh thần, đồng hành cùng người bệnh và thân nhân trong suốt quá trình điều trị, Phòng Công tác xã hội trở thành điểm tựa vững chắc, đúng với phương châm “Nối nhịp sống - chở niềm tin”.

Nối dài nhịp sống

Một buổi chiều cuối tháng 1/2026 tại Bệnh viện Chợ Rẫy, Phòng Công tác xã hội tiếp nhận trường hợp cần hỗ trợ bảo hiểm y tế. Anh S.N.P. (40 tuổi, ngụ tỉnh Vĩnh Long) vội vã từ quê lên TP.HCM chăm sóc người dì là bà S.T.M., bị chấn thương sọ não sau tai nạn giao thông.

Chỉ trong ba ngày, chi phí điều trị đã lên tới 10 triệu đồng - con số vượt quá khả năng xoay xở của gia đình. Tiếp nhận trường hợp này, chị Đỗ Thị Thanh Lan, chuyên viên Phòng Công tác xã hội, đã kiên trì tìm nhiều phương án xử lý trong tình huống đặc biệt khi người bệnh không còn giấy tờ tùy thân. Sự chủ động, linh hoạt trong nghiệp vụ giúp bà M. vừa được đóng viện phí, vừa được hưởng bảo hiểm y tế - một “tấm khiên” an sinh để bước vào quá trình điều trị với chi phí được san sẻ.

Đó chỉ là một trong rất nhiều trường hợp mà Phòng Công tác xã hội Bệnh viện Chợ Rẫy đã hỗ trợ cho bệnh nhân được hưởng đầy đủ quyền lợi khi đi khám chữa bệnh, kể từ khi bảo hiểm y tế được tích hợp vào căn cước công dân gắn chip. Riêng trong năm 2025, từ nguồn đóng góp của các nhà hảo tâm, Phòng đã trao tặng 113 thẻ BHYT cho người bệnh khó khăn với tổng kinh phí hơn 137 triệu đồng; đồng thời hỗ trợ mua 54 thẻ BHYT cho thân nhân, tương ứng hơn 68 triệu đồng.

“Dì ở một mình, bán vé số để kiếm sống. Tiền viện phí mỗi ngày khoảng 3 triệu đồng. Nhờ các chị Phòng Công tác xã hội hỗ trợ, tôi thật sự rất biết ơn”, anh P. chia sẻ, ánh mắt ánh lên niềm xúc động khi gánh nặng tài chính được san sẻ phần nào.

Theo ThS Lê Minh Hiển, Trưởng Phòng Công tác xã hội Bệnh viện Chợ Rẫy, Phó Chủ tịch Hội Công tác xã hội ngành Y tế Việt Nam, giá trị lớn nhất của công việc không nằm ở những con số hàng trăm triệu đồng được vận động, mà ở lời cảm ơn và nụ cười của người bệnh, của thân nhân khi vượt qua giai đoạn ngặt nghèo. Bởi phía sau mỗi khoản hỗ trợ không chỉ là chi phí bảo hiểm, phẫu thuật hay ngày nằm viện, mà là sinh mạng con người, là những người già được trở về bên con cháu, là trụ cột gia đình được hồi phục để tiếp tục gánh vác cuộc sống.

“

Khi bác sĩ chỉ định phải can thiệp ECMO để cứu người bệnh, không thể chờ đủ tiền mới làm. Chúng tôi phải chạy, chạy ngày lẫn đêm, bất kể lễ Tết, để kịp thời đồng hành cùng người bệnh.

ThS Lê Minh Hiển, Trưởng Phòng Công tác xã hội Bệnh viện Chợ Rẫy, Phó Chủ tịch Hội Công tác xã hội ngành Y tế Việt Nam

Từ cách nhìn ấy, phương châm “Nối nhịp sống - chở niềm tin” được hình thành với mục tiêu trước hết là giữ được “giờ vàng” cho người bệnh ở lằn ranh sinh tử, đồng hành và hỗ trợ tối đa để không ai bỏ lỡ cơ hội điều trị vì vấn đề kinh phí.

Thắp sáng niềm tin

Sau 17 năm hình thành và phát triển, Phòng Công tác xã hội Bệnh viện Chợ Rẫy đã nhận được sự tin tưởng của 15.844 nhà hảo tâm, qua đó hỗ trợ 34.479 lượt người bệnh với tổng nguồn lực huy động hơn 167 tỉ đồng.

Niềm tin ấy được xây dựng trên nguyên tắc công khai, minh bạch trong vận động và điều phối nguồn lực. Những tin nhắn kêu gọi hỗ trợ gửi đi giữa đêm, những khoản viện phí được chuyển chỉ sau vài phút, là kết quả của một quá trình bền bỉ gây dựng uy tín với cộng đồng suốt nhiều năm.

“Không có niềm tin của nhà hảo tâm, Phòng Công tác xã hội sẽ không thể hoàn thành vai trò cầu nối của mình. Rất nhiều tấm lòng đã hướng về Chợ Rẫy, thương người bệnh của Chợ Rẫy. Sự chia sẻ ấy là điều vô cùng quý báu”, ThS Lê Minh Hiển bày tỏ.

Bên cạnh hỗ trợ viện phí, Phòng còn chú trọng cải thiện môi trường điều trị. Tại nhiều khoa phòng, các không gian sinh hoạt và tiện ích được duy trì như khu sinh hoạt người bệnh tại Khoa Tuyến vú với tủ sách, nón len, tóc giả, áo lót chuyên dụng; các khu hóa trị – xạ trị được trang bị hệ thống LCD giải trí, wifi, nhạc nhẹ, sách báo cùng bánh, sữa trao tận ghế truyền thuốc.

Cùng với đó là các chương trình đồng hành dành cho bệnh nhân ung thư có hoàn cảnh khó khăn như “Sữa yêu thương” hỗ trợ dinh dưỡng giữa các đợt hóa trị và “Đồng hành cùng chiến binh K” tổ chức định kỳ hai tháng một lần với các hoạt động âm nhạc, đọc sách, yoga. Đến nay, 15 chương trình đã được triển khai, đồng hành cùng 467 người bệnh trong hành trình điều trị đầy thử thách.

“Bị bệnh này, ngoài nỗi đau thể xác, tôi hiểu thời gian của mình không còn dài. Nhưng khi đến Bệnh viện Chợ Rẫy, được các bạn Phòng Công tác xã hội chăm lo từng miếng bánh, ly nước, chúng tôi như quên đi phần nào nỗi đau và thêm hy vọng vào ngày mai”, một người bệnh chia sẻ.

Xem người bệnh như người thân

Để hỗ trợ tốt nhất cho quá trình điều trị, công tác xã hội trong bệnh viện không thể làm theo giờ hành chính. Nhân viên Phòng Công tác xã hội có mặt tại khu khám ngoại trú từ 4 giờ sáng, hỗ trợ người bệnh từ khâu đăng ký, lấy số, thăm khám đến khi cầm trên tay túi thuốc ra về.

Với các nhân viên Phòng Công tác xã hội, khái niệm “đi làm” từ lâu đã được thay bằng “chạy”. Bằng sự tôn trọng dành cho người bệnh, các chuyên viên công tác xã hội nỗ lực để mọi khâu đều thông suốt, để người bệnh có hoàn cảnh khó khăn được thăm khám, điều trị bình thường, được hỗ trợ tinh thần và vật chất suốt quá trình nằm viện.

“Dù khó khăn, chỉ cần còn phương án khả thi, chúng tôi sẽ cố gắng hết sức hỗ trợ người bệnh”, chị Đỗ Thị Thanh Lan chia sẻ. Gắn bó với Bệnh viện Chợ Rẫy từ năm 2009, khi Phòng còn là Đơn vị Y xã hội, chị xem động lực lớn nhất là niềm vui khi có thể giúp đỡ người bệnh trong khả năng của mình.

Theo ThS Lê Minh Hiển, công tác xã hội trong bệnh viện đang chuyển từ tư duy hành chính sang phục vụ, xem người bệnh như người thân. “Chúng tôi đặt mình vào vị trí của người bệnh để triển khai các hoạt động hỗ trợ. Điều mong mỏi nhất là người bệnh đến đây đều được điều trị kịp thời và xuất viện khỏe mạnh”, ông Hiển nói.

Năm 2026, Phòng Công tác xã hội Bệnh viện Chợ Rẫy tiếp tục duy trì các hoạt động hỗ trợ người bệnh, triển khai công tác xã hội trong chăm sóc giảm nhẹ, phối hợp với các trường đại học trong đào tạo, hướng dẫn thực hành và phát triển nguồn nhân lực chuyên sâu. Những đôi chân bền bỉ ấy sẽ còn tiếp tục “chạy” trên hành trình nối nhịp sống, chở niềm tin cho người bệnh trong những thời khắc mong manh nhất.

“

Với tôi, đó là một sự may mắn - may mắn vì được ‘sắp xếp’ để gắn bó với công việc này: trở thành chỗ dựa cho người bệnh có hoàn cảnh khó khăn, nhận được sự tin tưởng của lãnh đạo bệnh viện và đồng nghiệp, cũng như sự tín nhiệm của những tấm lòng hảo tâm. Đó là một công việc vô cùng ý nghĩa.

Nếu được chọn lại, tôi vẫn sẽ chọn nghề này và chọn Bệnh viện Chợ Rẫy để gắn bó.

ThS Lê Minh Hiển - Trưởng Phòng Công tác xã hội, Bệnh viện Chợ Rẫy, Phó Chủ tịch Hội Công tác xã hội ngành Y tế Việt Nam

ThS Lê Minh Hiển - Trưởng phòng Công tác xã hội, bệnh viện Chợ Rẫy; Phó Chủ tịch Hội Công tác xã hội ngành Y tế Việt Nam, cho biết các góc đọc sách được phòng Công tác xã hội triển khai từ năm 2021, giúp người bệnh trong thời gian chờ khám, điều trị, vừa giải trí, vừa tiếp cận tri thức, góp phần lan tỏa văn hóa đọc tại bệnh viện.

Đến nay Bệnh viện Chợ Rẫy đã bố trí 8 kệ sách, tập trung chủ yếu ở các khu điều trị bệnh nhân ung thư. Sách gồm các tác phẩm y khoa dễ đọc, dễ hiểu về bệnh ung thư do các chuyên gia biên soạn, giúp người bệnh có thêm kiến thức về bệnh lý và tuân thủ phác đồ điều trị. Bên cạnh đó là các sách “chữa lành” tâm hồn, hướng đến sự an yên, tích cực trong quá trình điều trị, góp phần giảm áp lực tâm lý cho bệnh nhân ung thư.

Đặc biệt, các kệ sách đều có những ấn phẩm của Tạp chí Khoa học phổ thông, giúp người dân được tiếp cận với các thông tin hữu ích, chính xác về y khoa, khoa học và đời sống.

“Chúng tôi rất trân quý tấm lòng của Tạp chí Khoa học phổ thông khi gửi tặng các ấn phẩm cho bệnh viện. Việc trao tặng này góp phần bổ sung nguồn tư liệu chính thống và thông tin hữu ích cho các kệ sách tại bệnh viện”, ThS Hiển chia sẻ.

Còn với TS.BS Lê Tuấn Anh - Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Trưởng khoa Hóa xạ trị, Bệnh viện Chợ Rẫy, việc bố trí không gian của khoa ấm áp như ngôi nhà, kết hợp cảnh quan sân vườn, cây cối, tranh phong cảnh tươi sáng và góc đọc sách đã góp phần xóa đi cảm giác lạnh lẽo, khô cứng thường thấy của môi trường y tế. Từ đó tạo cảm giác gần gũi, giúp người bệnh thư giãn tinh thần, giảm áp lực tâm lý và tiếp cận quá trình điều trị như một sự thay đổi tích cực trong không gian sống hằng ngày.