Gừng: món ăn, vị thuốc hay

Lương y Nguyễn Công Đức, Đại học y dược TP.HCM| 24/10/2010 10:31

Gừng hay còn gọi là khương - Zingiber officinale Roscoe, thuộc họ gừng (Zingiberaceae). Bộ phận dùng là thân rễ (thường gọi là củ). Trong củ gừng có 1 - 3% tinh dầu với thành phần chủ yếu là alpha-camphen, ?-phelandren, một carbur là zingiberen, một alcol sesquiterpen, các phenol như cineol, citral, borneol, geraniol, linalool, zingiberol, các chất cay như zingeron, zingerol và sliogaol

Theo y học cổ truyền gừng tươi có vị cay, tính hơi ấm, có tác dụng chống lạnh, tiêu đàm, chặn nôn, giúp tiêu hóa. Gừng khô vị cay nóng, tính hàn. Gừng nướng có vị cay ấm, chữa đau bụng lạnh dạ đi ngoài. Vỏ gừng tiêu phù thũng. Gừng là hương liệu quen thuộc trong nhân dân ta.

Dùng gừng chữa bệnh

-Gừng tươi băm nhuyễn, đường đen, mỗi thứ lượng vừa, hãm với nước sôi để uống, giải biểu ra mồ hôi, phòng trị cảm mạo phong hàn (do lạnh).

-Gừng tươi lượng vừa (cắt lát), đại táo 10 quả, sắc uống, dùng trị rối loạn ống tiêu hóa do lạnh.

-Gừng tươi 15 g (cắt lát), thêm mật ong 40 ml sắc uống, uống hết một lần, trị ho có đàm loãng do lạnh.

-Gừng tươi 10 g (cắt lát), đương quy 60 g, thịt dê 100 g, nấu canh, trị sản hậu suy nhược, đau bụng lâm râm.

- Gừng tươi cắt lát đặt ngay rốn, thêm ngải cứu ở trên đốt hơ 5 phút, trị đau dạ dày - ruột, đau bụng tiêu chảy do lạnh.

- Gừng tươi lượng vừa, băm nhuyễn trộn với bột mì dạng hồ, thêm rượu trắng, dùng đắp tại chỗ, trị đau chấn thương, té ngã.

- Gừng tươi 1 lát, đặt và cắn ngay tại răng đau, giây lát sẽ giảm đau.

- Hàng ngày ngậm gừng tươi lát 5 g, hay bột gừng phơi khô 1,5 g, dùng trong 3 tháng. Cơn đau và hoạt động của khớp được cải thiện thấy rõ. Hơn nữa, còn giúp khớp bớt sưng đau, kéo căng. Cũng có thể dùng nước gừng tươi thoa tại chỗ, phòng trị đau khớp do phong thấp.

- Gừng tươi rửa sạch cắt lát, ngâm trong giấm một ngày đêm. Khi dùng, lấy gừng tươi lượng vừa thêm đường thẻ, dùng nước sôi hãm, dùng thay trà, trị đau dạ dày do lạnh.

- Vỏ gừng tươi, vỏ bí đao, vỏ rễ cây dâu (tang bạch bì) mỗi thứ với lượng vừa, sắc uống, trị thủy thũng, bế niệu, hiệu quả thấy rõ.

- Trong gừng tươi chứa các hoạt chất (phenol, cay…), có tác dụng lợi mật rất mạnh. Giúp làm giảm hàm lượng đạm dính trong mật, ăn nhiều gừng giúp phòng ngừa sự hình thành của sỏi túi mật.

- Gừng tươi, hành mỗi thứ lượng vừa, băm nhuyễn, xào nóng, dùng vải bọc lại, thoa nóng tại chỗ. Sau khi nguội, thay mẻ khác, một ngày 3 lần, trị đau khớp do phong thấp.

- Ngộ độc do cá, cua… nếu xuất hiện các triệu chứng nôn ói, đau bụng tiêu chảy, dùng gừng tươi 30 g, lá tía tô 30 g, thêm đường thẻ lượng vừa sắc uống, một ngày 2 lần dùng sạch, giúp giải độc; nếu ngộ độc do ăn khoai mì, miệng lưỡi tê rần, lập tức nhai gừng tươi giúp trì hoãn bệnh trạng, rồi đưa đến bệnh viện cấp cứu.

- Dùng gừng tươi chà xát ngay hố nách, ngày 1 - 2 lần, phòng trị chứng hôi nách.

- Ban đầu uống một ít nước gừng, rồi mới uống thuốc viên hay thuốc nước, đối với người mắc chứng nôn ói sẽ giúp phòng ngừa nôn ra thuốc.

- Ban đêm dùng 10 quả táo, 5 lát gừng tươi, sắc uống. Thường dùng, giúp tăng cường sức đề kháng chống lạnh, phòng ngừa bệnh cảm và các bệnh thuộc hệ hô hấp.

- Lê 1 quả, gừng tươi 25 g, cắt lát mỏng, nước 1 chén, sắc uống, trị cảm mạo.

- Gừng tươi 3 lát, hành 100 g, sắc uống, hay hãm với nước sôi để uống, trị cảm do lạnh.

- Đậu hủ 250 g, đường đen 60 g, gừng tươi 60 g, sắc uống. Mỗi tối trước khi ngủ, dùng canh ăn đậu hủ, dùng liền 1 tuần, trị viêm phế quản.

- Gừng tươi cắt lát, nhai nuốt trong miệng, làm cho các bọng nước nhỏ trên niêm mạc hầu họng dần dần biến mất.

- Người bệnh đau khớp, dùng bột gừng tươi nửa muỗng, dùng kèm một ít rượu, khớp đau giảm dần.

- Bột xuyên bối mẫu 15 g, mật ong 300 ml, nước gừng tươi 1 ly nhỏ (30 ml). Tất cả trộn đều trong ấm, đem chưng cách thủy 1 giờ, lấy ra sử dụng dần. Khi uống kèm với nước ấm, ngày 3 lần, trẻ dưới 2 tuổi, mỗi lần dùng 1 muỗng canh, giúp trị ho trăm ngày (ho gà).

- Gừng khô 3 g, lá ngải cứu 3 g, hạt cải 3 g, sắc uống ấm, ngày uống 3 lần, dùng trị lỵ do lạnh, đại tiện kèm mủ, lâu ngày chưa khỏi.

- Gừng tươi 120 g, lá bưởi 180 g, hành 3 cọng, cùng băm nhuyễn, hấp chín đặt trên đỉnh đầu, giúp hạ cơn sốt cao, hoảng sợ không nói năng.

- Gừng tươi 9 g, tro bếp 30 g, nước lượng vừa, sắc uống, trị nôn ói.

- Gừng tươi 120 g, đường đen 120 g, đại táo 7 quả, sắc uống, mỗi ngày 1 thang, sắc 2 lần uống, dùng liền 3 ngày, trị đau dạ dày do lạnh.

- Bao tử heo 1 cái rửa sạch, nhét gừng tươi băm nhuyễn (250 g) vào, nước lượng vừa, hầm chín với lửa nhỏ, dùng canh ăn thịt, ngày 1 lần, dùng liền 3 ngày, dùng trị viêm loét dạ dày - tá tràng, kèm các chứng suy nhược, gầy ốm, ăn ít.

- Gừng tươi 60 g, hành già 120 g, giấm 120 g, nấu nước xông rửa tại chỗ, trị tay chân tê rần.

- Hạnh nhân 15 g, đào nhân 30 g, nước gừng tươi lượng vừa, nấu chung cho chín nhừ, thêm mật ong lượng vừa, tiềm ăn, dùng trị ho suyễn lâu ngày, cơ thể suy nhược.

- Gừng tươi 10 g, vỏ bưởi 20 g, nước 1 chén, sắc còn 1/2 chén, dùng trị nôn mửa khi thai nghén.

- Đại táo 30 g, đường đen 30 g, gừng khô 30 g, sắc nước uống ấm, ngày 2 lần, phòng trị kinh nguyệt không đều.

- Gừng tươi 15 g, phèn chua 15 g, nấu nước rửa chân, dùng liền vài ngày, trị mồ hôi chân.

- Gừng tươi 4 lát nấu nước, dùng nước gừng xào với đại hoàng 4 lát. Chờ khi đại hoàng mềm, lấy đắp tại chỗ, dùng trị các ung nhọt.

- Gừng tươi cả vỏ, rửa sạch, thêm ít đường cát trắng giã nhuyễn đắp bó vào vết chấn thương bị bầm giập, tụ máu bầm, móng tay chân bị tróc. Ngày 1 lần, bó liền 3 ngày.

Gừng có tác dụng chống ung thư?

Theo kết quả một cuộc nghiên cứu mới đây của các nhà khoa học thuộc Đại học Michigan (Mỹ), các hợp chất trong củ gừng có tác dụng tiêu diệt tế bào ung thư buồng trứng và ngăn ngừa các tế bào ung thư trở nên đề kháng với các phương pháp trị liệu. Nhóm nghiên cứu đã lấy bột gừng (loại có bán trên thị trường) cho tiếp xúc với tế bào ung thư buồng trứng.

Bột gừng đã khiến cho các tế bào ung thư tự hủy diệt bằng cách tự ăn chính chúng - một cách làm mất đi khả năng đề kháng của chúng mỗi khi bệnh nhân tái phát bệnh. Tính năng này của củ gừng hứa hẹn sẽ trở thành một liệu pháp trị ung thư buồng trứng tận gốc, vì không để cho các tế bào ung thư có cơ hội “tái xuất” và trở nên “bất khả xâm phạm” đối với liệu pháp hóa trị vẫn đang được ứng dụng hiện nay.

Trong một cuộc nghiên cứu khác, các nhà khoa học thuộc Trường đại học Minnesota (Mỹ) tiến hành thử nghiệm trên 2 nhóm chuột có các tế bào gây ung thư ruột, nhóm 1 được tiêm 3 lần/tuần một lượng 1,5 mg 6 - gingerol - hợp chất chiết xuất từ gừng, trong khi nhóm 2 không được tiêm thuốc. Sau một thời gian, chất 6 - gingerol có trong chuột ở nhóm 1 có tác dụng gây ức chế các khối u tăng trưởng, còn nhóm chuột thứ 2 các khối u vẫn phát triển. Nghiên cứu còn cho thấy, các loại cây họ bạc hà cũng có công dụng trị bệnh ung thư ruột và tuyến tiền liệt.

(0) Bình luận
Nổi bật
Đừng bỏ lỡ
Gừng: món ăn, vị thuốc hay
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO