Cuộc bàn giao giữa BIOS & hệ điều hành

Chương trình BIOS được ghi vào trong một bộ nhớ “chỉ đọc” (ROM) nghĩa là không ghi hay xóa được, để bảo đảm là nó luôn tồn tại, sẵn sàng hoạt động mỗi khi mở máy. Người ta gọi BIOS ghi trên ROM là ROM BIOS. Ngày nay, công nghệ cho phép chế tạo ra bộ nhớ flash, vừa có thể ghi xóa, lại vừa giữ được dữ liệu tồn tại dù không có điện nên hầu hết các máy đời mới đều có BIOS ghi trên bộ nhớ flash, gọi là flash BIOS. Ưu điểm của flash BIOS là người ta có thể thực hiện được việc cập nhật, nâng cấp.

Khi còn dùng ROM BIOS thì có một vấn đề nảy sinh: nếu không ghi hay xóa được thì khi cần điều chỉnh các thông số phải làm sao? Vấn đề này được giải quyết bằng một bộ nhớ bổ sung gọi là CMOS (Complementary Metal Oxide Semiconductor), dùng để chứa những thông số cần thiết cho việc khởi động máy. Chúng ta có thể thay đổi những thông số này trong một chương trình gọi là BIOS Setup. Để vào chương trình BIOS Setup, bạn bấm Del khi vừa mở máy (hoặc một phím khác tùy theo thông báo). Dữ liệu trong CMOS vẫn tồn tại cho dù tắt máy là nhờ có nguồn điện từ viên pin gắn trên mainboard. Ngày nay cho dù dùng flash BIOS, người ta cũng điều chỉnh thông số thông qua CMOS để bảo đảm an toàn cho BIOS.

Khi BIOS tìm thấy hệ điều hành trên ổ cứng, ví dụ Windows 98, nó sẽ để cho Windows 98 khởi động và nắm quyền điều khiển. Khi hệ điều hành trên dĩa cứng bị hỏng hoặc bị virus, hẳn là ta sẽ muốn BIOS trao quyền cho hệ điều hành khác, còn nguyên vẹn và sạch sẽ, nằm trên dĩa mềm hay dĩa CD-ROM để từ đó có biện pháp sửa chữa hệ điều hành nằm trên ổ cứng. Muốn vậy, ta phải báo cho BIOS biết là phải ưu tiên tìm hệ điều hành trong ổ A hoặc trong ổ CD-ROM bằng cách vào BIOS Setup để chọn thứ tự này. Lựa chọn này thường nằm trong phần mang tên “Advanced BIOS Setup” hoặc “BIOS Features Setup”, ở mục “Boot Sequence”. Dùng phím PageUp / PageDown để lựa chọn, xong nhấn F10 để Save và thoát ra. Máy sẽ tiếp tục việc khởi động và trao quyền cho hệ điều hành nằm ở ổ A hay CD-ROM.