Y học

TS.BS Tăng Hà Nam Anh:Ngành chấn thương chỉnh hình Việt Nam đang bước song hành cùng thế giới

Võ Liên - Thanh Vy - An Quý • 04/02/2026 - 17:14

Ngành chấn thương chỉnh hình Việt Nam đang bắt đầu phát triển song song với các nước trong khu vực và trên thế giới về các kỹ thuật mổ, các phương án điều trị bảo tồn cũng như điều trị phục hồi cho người bệnh.

“

Trước kia, người bệnh sau phẫu thuật thay khớp gối, khớp háng… thường gặp nhiều khó khăn trong vận động, phải nằm bất động đến hai tuần và đối mặt nguy cơ trật khớp. Đến nay, nhờ sự phát triển của công nghệ thay khớp hiện đại, người bệnh có thể phục hồi nhanh chóng, thậm chí đi lại chỉ sau một ngày phẫu thuật"

TS.BS Tăng Hà Nam Anh - Chủ tịch Hội Thay khớp Đông Nam Á, Chủ tịch Hội Y học Thể thao và Nội soi khớp Đông Nam Á (ASSA), Cố vấn chuyên môn Khoa Chấn thương chỉnh hình - Bệnh viện Sante - chia sẻ.

Phát triển kỹ thuật thay khớp nội soi, giảm thiểu xâm lấn

Chính thức bước vào ngành chấn thương chỉnh hình từ năm 1998, đến nay TS.BS Tăng Hà Nam Anh đã có gần 3 thập niên gắn bó với chuyên ngành này. “Giấc mơ nghề nghiệp của tôi, nói thật gần như đã đạt được”, bác sĩ Nam Anh bộc bạch.

Ở thời điểm hiện tại, ông hoàn toàn có thể an tâm nghỉ hưu, nhưng ông vẫn dành thời gian thăm khám, tư vấn, học các kỹ thuật mới mong muốn dành cho bệnh nhân các phương cách điều trị hiệu quả nhất, truyền lại kinh nghiệm cho thế hệ sau với nguyên vẹn tất cả nhiệt huyết dành cho nghề.

“Tham khảo ý kiến lớp trẻ, các em bảo: anh cứ cầm cờ đi trước, bọn em đi sau. Hơn thế nữa, tôi vẫn cảm thấy mình còn có ích vì bệnh nhân có lẽ vẫn cần tôi”, ông cười.

Theo ông, chấn thương chỉnh hình là lĩnh vực luôn vận động và thay đổi bởi bản chất của xương khớp là “duy trì vận động mới đảm bảo sự mềm dẻo và sức khỏe xương khớp, gân, cơ”.

Nhìn lại con đường nghề nghiệp của mình, TS.BS Tăng Hà Nam Anh thừa nhận, ông đến với ngành chấn thương chỉnh hình không phải từ một “cú sét đánh của mối tình đầu”. “Khi mới bước vào y khoa, hai năm đầu tôi rất thích tim mạch; có lúc lại chuyển sang thích khoa nhi. Học nội trú chuyên ngành chấn thương chỉnh hình cũng khá tình cờ, tôi nghĩ đơn giản, chuyên ngành này làm việc với xương, gân nhiều chắc khó thất nghiệp”, ông kể.

Tuy nhiên, càng đi sâu vào chuyên ngành, ông càng gắn bó lúc nào không hay, cả một hành trình vun đắp âm thầm qua từng ca bệnh, từng năm tháng làm nghề. “Tôi yêu ngành chấn thương chỉnh hình từ lúc nào cũng không rõ nữa”, BS Nam Anh nói.

Giai đoạn từ 2006 - 2010, TS.BS Tăng Hà Nam Anh cùng đồng nghiệp xây dựng một trung tâm nội soi khớp mạnh tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM. Sau đó, ông tiếp tục xây dựng Khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, trở thành một trong các trung tâm mạnh về nội soi và thay khớp ở khu vực phía Nam.

Đến nay, ông xây dựng cho riêng mình một nhóm bác sĩ chuyên ngành chấn thương chỉnh hình hoạt động độc lập; phối hợp với Bệnh viện Sante phát triển Khoa Chấn thương chỉnh hình. TS.BS Nam Anh chia sẻ: “Với sự hợp tác này, nhiều kỹ thuật mới đã được triển khai như thay khớp trong ngày, “sáng mổ, chiều về” hoặc xuất viện sau 24 giờ, cũng như điều trị chuyên sâu các chấn thương thể thao”.

Cuối năm 2025, tại Bệnh viện Sante, trong khuôn khổ sự kiện hợp tác Việt - Nhật này, TS.BS Tăng Hà Nam Anh đã cùng GS.BS Takafumi Hiranaka (Nhật Bản) thực hiện các ca phẫu thuật thay khớp hiện đại, không cắt cơ, mang lại khả năng phục hồi nhanh chóng cho bệnh nhân thoái hóa khớp nặng, đau dai dẳng. Những ca thay khớp không cắt cơ thực hiện gần đây cùng các chuyên gia Nhật Bản là những bước tiến dài trong phẫu thuật thay khớp.

Theo bác sĩ Nam Anh, trước đây từng có quan niệm rằng bác sĩ càng giỏi thì đường mổ càng lớn nhưng hiện nay xu hướng hoàn toàn ngược lại: đường mổ ngày càng ngắn và không cắt cơ. Khi bảo tồn được gân cơ, sự cân bằng phần mềm nâng đỡ khớp cũng được bảo tồn, từ đó trả lại chức năng khớp tốt nhất cho bệnh nhân.

“Từ những hợp tác này, các bác sĩ trẻ của Khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Sante, được quan sát trực tiếp thao tác phẫu thuật và quy trình phục hồi của chuyên gia Nhật, đồng thời trao đổi chuyên môn về các phương pháp giảm đau, rút ngắn thời gian hồi phục, nhằm nâng cao hiệu quả điều trị. Ngoài ra, các bác sĩ còn tiếp cận các kỹ thuật giữ cơ, giảm xâm lấn, góp phần cải thiện chất lượng phục hồi và mang lại trải nghiệm tốt hơn cho bệnh nhân”, TS.BS Tăng Hà Nam Anh cho biết thêm.

Nâng tầm nội soi khớp Việt Nam ngang thế giới

Việt Nam đã trở thành thành viên của hai tổ chức quan trọng Hội Thay khớp Đông Nam Á (AAA), Hội Y học Thể thao và Nội soi khớp Đông Nam Á (ASSA). Hiện nay, TS.BS Tăng Hà Nam Anh đang giữ vai trò Chủ tịch luân phiên của cả hai hội này.

Những hội nghị quốc tế được tổ chức bởi AAA và ASSA không chỉ đưa tri thức y học quốc tế chảy về Việt Nam đem lại nhiều cơ hội giúp các bác sĩ Việt Nam báo cáo những ca khó, những ca thành công cũng như giới thiệu nhiều kỹ thuật điều trị tiên tiến ra diễn đàn khu vực và thế giới: phẫu thuật thay khớp và cho bệnh nhân xuất viện trong vòng 24 giờ.

“Tại Bệnh viện Sante, quy trình này đã được thực hiện thành công, mang lại hiệu quả rõ rệt. Theo đó, người bệnh có thể được phẫu thuật vào buổi sáng, tập đi ngay trong ngày và xuất viện vào hôm sau, nhanh chóng trở lại sinh hoạt, đi lại gần như bình thường. Đây thật sự là một thế mạnh của Khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Sante, đặc biệt vào những dịp lễ, Tết như thế này”, ông nhấn mạnh.

Trong thời gian tới, Hội Nội soi khớp và thay khớp Việt Nam (VAAS) phối hợp với Hội Thay khớp Đông Nam Á (AAA) tổ chức hội nghị khoa học. Trong đó, nhiều ca bệnh nặng đã được phẫu thuật tại Việt Nam sẽ được báo cáo. Đồng thời, hội nghị cũng chia sẻ kinh nghiệm làm sao thay khớp mà bệnh nhân có thể xuất viện trong vòng 24 giờ, chi phí không tăng và tận dụng các trang thiết bị hiện có tại Việt Nam, không cần những điều quá phức tạp hay tốn kém.

Công nghệ hiện đại không thể thay thế đôi tay bác sĩ

Sau hơn 10.000 ca phẫu thuật thay khớp háng, khớp gối…, TS.BS Tăng Hà Nam Anh cho biết điều ông tâm đắc nhất là sự cải tiến liên tục trong điều trị. Với phương pháp thay khớp truyền thống, bệnh nhân thường phải nằm viện khoảng hai tuần, sử dụng đường mổ lớn phía sau và vẫn còn nguy cơ trật khớp. Từ năm 2018, khi ông áp dụng phương pháp Superpath trong thay khớp háng ít xâm lấn tiên tiến, không cắt cơ/gân và bảo tồn bao khớp, bệnh nhân có thể xuất viện chỉ sau 24 giờ.

“Kỹ thuật này giúp giảm đau tối đa, hạn chế biến chứng trật khớp, phục hồi nhanh và bệnh nhân có thể vận động sớm chỉ vài giờ sau mổ. Bệnh nhân hiện nay có thể sáng mổ, chiều đi lại bình thường. Điều đó cho thấy các phương pháp điều trị được cải tiến liên tục, cho đến nay, chúng ta đang dần đưa robot vào phục vụ các ca mổ, trong đó có chấn thương chỉnh hình”, TS.BS Tăng Hà Nam Anh nói.

Tuy nhiên, theo ông, người bệnh muốn đi lại bình thường, đòi hỏi sự cân bằng của cơ, gân bám quanh khớp, bên cạnh đó, kết quả điều trị còn tùy thuộc tình trạng bệnh lý xương khớp mắc phải của mỗi người bệnh, như thoái hóa khớp khác gout, khác cả viêm khớp dạng thấp, khác giữa bệnh nhân có thể trạng bình thường và thừa cân - béo phì… Mà cho đến nay, robot chưa thể tự xử lý, phân tích các yếu tố này.

“Trang thiết bị hiện đại là cần thiết, nhưng bác sĩ phải có đủ kiến thức để hiểu mình đang làm gì và biết đánh giá xem những gợi ý từ thiết bị có thực sự phù hợp hay không. Bác sĩ chấn thương chỉnh hình vẫn phải là người điều khiển công nghệ, chứ không để công nghệ điều khiển mình”, TS.BS Tăng Hà Nam Anh chia sẻ.

Theo TS.BS Tăng Hà Nam Anh, triết lý xuyên suốt trong thực hành y khoa của ông đến nay vẫn không thay đổi: con người là quan trọng nhất.

“

Bác sĩ phải khám từng người, lắng nghe câu chuyện của họ và điều trị dựa trên chính hoàn cảnh, điều kiện sống của họ.

TS.BS Tăng Hà Nam Anh

Với ông, khái niệm “cá thể hóa điều trị” là sự kết hợp giữa việc đánh giá đầy đủ bệnh lý, mức độ tổn thương, điều kiện kinh tế - xã hội, khả năng tuân thủ điều trị của người bệnh, từ đó đưa ra phương án phù hợp nhất. “Không phải người bệnh nào cũng phải mổ. Có những trường hợp điều trị bảo tồn đúng cách vẫn mang lại hiệu quả rất tốt”, bác sĩ Nam Anh chia sẻ.

Bệnh viện Sante đầu tư cơ sở vật chất khang trang, trang thiết bị hiện đại; hệ thống phòng mổ đạt tiêu chuẩn class 1000 (ISO 6). Nơi đây hướng tới mô hình điều trị an toàn - chuẩn mực - lấy bệnh nhân làm trung tâm. Giám đốc Chuyên môn, Bệnh viện Ngoại khoa Sante là ThS.BS.CKI Trịnh Đức Thọ.

Trong đó, Khoa Chấn thương chỉnh hình của Bệnh viện Sante có đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, chuyên môn cao với thế mạnh phẫu thuật chuyên sâu, điều trị bảo tồn và phục hồi chức năng. Các nhóm bệnh lý và dịch vụ điều trị nổi bật: khớp gối, khớp háng. Hiện nay, ThS.BS Nguyễn Quốc Sáng - Bác sĩ Nội trú đang là Phó Trưởng khoa Chấn thương Chỉnh hình - Ngoại Phẫu thuật Thẩm mỹ.