Những “người lái đò mặc áo blouse” và hành trình âm ngữ trị liệu cùng trẻ đặc biệt
Giữa hành trình lớn lên của mỗi đứa trẻ, tiếng gọi đầu đời “Ba”, “Mẹ” luôn là khoảnh khắc thiêng liêng. Nhưng với nhiều trẻ có nhu cầu đặc biệt, đặc biệt là trẻ rối loạn phổ tự kỷ hay chậm phát triển ngôn ngữ, hành trình ấy không hề dễ dàng. Đằng sau mỗi âm thanh cất lên là cả một quá trình can thiệp bền bỉ, thầm lặng của đội ngũ y bác sĩ và gia đình.
Tại Khoa Âm ngữ trị liệu – Phòng khám Đa khoa, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, hành trình “đánh thức tiếng lòng” ấy đã và đang được thực hiện mỗi ngày bằng chuyên môn vững vàng và sự tận tâm của những người thầy thuốc.
Nhân Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2, câu chuyện về những “người lái đò mặc áo blouse” nơi đây thêm một lần được nhắc lại như một lời tri ân dành cho những đóng góp thầm lặng nhưng đầy ý nghĩa.
Hơn một thập kỷ gắn bó với Nhi khoa, ThS.BS.CKII Nguyễn Thị Ngọc Diễm - Trưởng khoa Âm ngữ trị liệu, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, thấu hiểu sâu sắc rằng: Can thiệp cho trẻ, đặc biệt là trẻ rối loạn phổ tự kỷ, không phải là một phép màu sau một đêm. Đó là sự bền bỉ của tình thương và tính chuyên nghiệp.
Đối với Bác sĩ Diễm, đích đến của trị liệu không chỉ là “ép trẻ bật âm" một cách vô hồn. Quan trọng hơn hết là giúp trẻ hình thành khả năng giao tiếp, tương tác, từ đó nuôi dưỡng ngôn ngữ hiểu và ngôn ngữ diễn đạt phù hợp với từng ngữ cảnh xã hội.
Mỗi bước tiến bộ dù là nhỏ nhất của các em – một ánh mắt giao tiếp, một cái chỉ tay, hay một âm thanh ngọng nghịu – đều là phần thưởng vô giá cho sự kiên nhẫn to lớn của đội ngũ y bác sĩ. Sự tận tâm ấy không chỉ dừng lại ở phòng khám, mà còn vươn ra quốc tế khi bác sĩ Diễm vinh dự là đại diện hỗ trợ y tế cho đoàn thể thao Việt Nam (Tổ chức Special Olympics) tham dự Special Olympics World Games 2023 tại Berlin, Đức.
Mô hình can thiệp đa chuyên ngành
Một trong những điểm nổi bật của Khoa Âm ngữ trị liệu là mô hình can thiệp đa chuyên ngành. Trẻ không được nhìn nhận đơn lẻ ở khía cạnh ngôn ngữ, mà được đánh giá toàn diện về thể chất, thần kinh, tâm lý và hành vi.
Quy trình phối hợp bao gồm bác sĩ Nhi khoa đánh giá tổng thể sự phát triển và bệnh lý đi kèm; bác sĩ Thần kinh tầm soát các tổn thương thực thể; chuyên viên Âm ngữ trị liệu lượng giá sâu về giao tiếp và phát âm; chuyên viên Vật lý trị liệu hỗ trợ vận động; cùng chuyên viên Tâm lý đánh giá trí tuệ, cảm xúc và hành vi.
Đặc biệt, triết lý “gia đình là trung tâm” được xem là nền tảng trong mọi kế hoạch can thiệp. Người hiểu trẻ nhất, người thầy vĩ đại nhất của trẻ không ai khác chính là cha mẹ. Các y bác sĩ không chỉ can thiệp cho trẻ, mà còn đóng vai trò hướng dẫn, đồng hành để mỗi bậc phụ huynh đều có thể trở thành chuyên gia của chính con mình trong môi trường tự nhiên.
Đào tạo chuyên sâu về âm ngữ trị liệu nhi khoa
Bên cạnh hoạt động chuyên môn, Phòng khám còn đảm nhiệm vai trò đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực âm ngữ trị liệu Nhi khoa. Các chương trình đào tạo liên tục được tổ chức bài bản, kết hợp giữa lý thuyết nền tảng và thực hành lâm sàng.
Chương trình “Ngôn ngữ trị liệu Nhi” kéo dài 10 tháng với hơn 1.100 tiết học, cung cấp kiến thức toàn diện từ Nhi khoa cơ sở đến kỹ năng can thiệp chuyên sâu với sự đồng hành của các chuyên gia hàng đầu như PGS.TS.BS. Nguyễn Thị Ngọc Dung, PGS.TS Nguyễn Thị Ly Kha, cùng đội ngũ Tiến sĩ, Bác sĩ giàu kinh nghiệm.
Ngoài ra, khóa “Ngôn ngữ trị liệu dành cho trẻ tự kỷ” trong 3 tháng tập trung vào lượng giá chức năng và xây dựng chiến lược can thiệp phù hợp, bao gồm các phương pháp giao tiếp thay thế, quản lý hành vi và hỗ trợ kỹ năng sinh hoạt dành riêng cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ.
Thông qua hoạt động đào tạo, đơn vị hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm can thiệp và đào tạo chuyên sâu về âm ngữ trị liệu Nhi khoa tại TP.HCM, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc trẻ có nhu cầu đặc biệt và giảm gánh nặng cho gia đình, xã hội.
Công việc của những người làm âm ngữ trị liệu có thể không ồn ào, nhưng giá trị lại bền bỉ và sâu sắc. Họ không chỉ là thầy thuốc chữa bệnh, mà thực sự là những người lái đò âm thầm, kiên nhẫn đưa những chuyến đò đặc biệt cập bến hòa nhập. Bằng tình yêu thương, bằng kiến thức y khoa hiện đại và tâm huyết với nghề, những thiên thần nhỏ khiếm khuyết ngôn ngữ đã và đang tìm lại được tiếng nói của chính mình, để tự tin cất cao tiếng hát giữa cuộc đời.
