Làm giàu từ nghề nuôi cá biển

Làm giàu từ biển

Kiên Giang là tỉnh có diện tích ngư trường khá lớn trên 63.000 km² với gần 200 km bờ biển là điều kiện thuận lợi để phát triển nghề đánh bắt và nuôi trồng thủy sản. Tính đến cuối năm 2016, toàn tỉnh đã có 2.737 lồng bè nuôi cá trên biển thu hoạch đạt sản lượng trên 1.300 tấn, chủ yếu thả nuôi các loại cá mú và cá bớp, tập trung chủ yếu trên vùng biển Phú Quốc và đảo Nam Du thuộc huyện Kiên Hải. Tuy nhiên, nghề nuôi cá lồng bè thương phẩm hiện nay ở Kiên Giang vẫn còn quy mô nhỏ, lẻ. Bè nuôi có kết cấu thô sơ, chủ yếu tự chế bằng gỗ, luôn phải di dời tránh gió bão theo mùa, bên cạnh dịch bệnh khó kiểm soát, đầu ra sản phẩm thiếu ổn định. Vì vậy phát triển mô hình nuôi cá biển công nghiệp sẽ tạo điều kiện để Kiên Giang khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế trong phát triển kinh tế biển.

Tại hội thảo lần này, Viện nghiên cứu nuôi trồng thủy sản 1 tỉnh Bắc Ninh đã giới thiệu mô hình nuôi cá lồng bè trên biển bằng công nghệ tiên tiến nhập từ Vương quốc Na Uy, đây là loại lồng nuôi chịu được sóng gió mạnh và thả nuôi được xa bờ. Loại lồng bè này đã được đưa vào nuôi thử nghiệm thành công trên vùng biển Phú Quốc. Bà Phan Thị Vân, giám đốc Viện nghiên cứu nuôi trồng thủy sản 1 cho biết: “Ngoài yếu tố điều kiện tự nhiên, nguồn thức ăn và nguồn cá giống thả nuôi phải đa dạng, thì việc phát triển nghề nuôi này cần được tổ chức lại sản xuất theo chuỗi liên kết từ lồng nuôi đến thị trường tiêu thụ. Sản lượng cá nuôi thương phẩm cần đảm bảo chữ tín, không chỉ tự cung phục vụ thị trường nội địa mà còn hướng đến xuất khẩu vào thị trường quốc tế”.

Ông Nguyễn Hữu Dũng, chủ tịch Hiệp hội nuôi biển Việt Nam cho rằng: “Nuôi cá biển công nghiệp là nghề nuôi theo công nghệ lồng bè tiên tiến, lại thả nuôi xa bờ, giảm được ô nhiễm nguồn nước so với nuôi lồng bè thô sơ như hiện nay, năng suất lại đạt cao. Tuy nhiên, để mô hình nuôi cá biển công nghiệp phát triển bền vững thì vấn đề đặt ra đó là tỉnh Kiên Giang cần phải tính đến việc quy hoạch vùng nuôi ổn định để doanh nghiệp yên tâm đầu tư. Đặc biệt phát triển nuôi trồng thủy sản không chỉ giúp người dân Kiên Giang làm giàu từ biển, tạo ra nguồn thực phẩm tại chỗ bổ trợ cho ngành du lịch phát triển mà điều quan trọng vẫn không làm ảnh hưởng đến môi trường phát triển du lịch của tỉnh nhà”.

Nhiều mô hình tốt

Tại xã đảo Hòn Nghệ, huyện Kiên Lương mấy năm gần đây ngư dân nơi đây khá giả lên, đa số bà con đều sống bằng nghề nuôi cá mú để xuất khẩu, một số ít nuôi cá tạp để tiêu thụ nội địa. Ông Trần Văn Nung, ở xã Hòn Nghệ có hơn 7 năm trong nghề cho biết: “Trước đây sống bằng nghề đánh bắt hay đi đánh cá mướn cho các chủ tàu khác, được ít vốn về đầu tư 5 lồng bè nuôi cá bớp. Bình quân mỗi lồng bè, nuôi sau hơn một năm trừ hết các chi phí thức ăn, con giống còn lời khoảng 60 triệu đồng. Tuy nhiên, nếu không gặp tình trạng con giống kém chất lượng, nuôi ít hao hụt thì tiền lời sẽ nhiều hơn”.

Còn ông Nguyễn Văn Năm, ở xã Lại Sơn, huyện Kiên Hải nuôi 8 lồng bè với các loài cá như bóng cọp, bóng mú và bóng sao cho biết: “Người có lồng bè sẵn, đầu tư con giống khoảng 30 triệu đồng, sau 18 tháng, trừ hết các chi phí còn lời trên 50 triệu đồng/bè (10 - 20 m²). Nếu nuôi đúng kỹ thuật, con giống tốt, bảo đảm vốn 1 lời 1. Hiện nay, giá cá mú sao 500.000 đ/kg, mú cọp 320.000 đ/kg…”.

Ngoài các giống cá mú, bà con ngư dân tại huyện Phú Quốc phát triển nuôi cá bớp rất mạnh, vì đây là loài cá thịt ngon, rất được nhiều người ưa chuộng. Để không bị động nguồn con giống, nhất là cá bớp, người dân đã sử dụng con giống sinh sản nhân tạo, bước đầu đem lại hiệu quả cao. Từ năm 2011 đến nay, Trạm khuyến nông - khuyến ngư huyện Phú Quốc đã triển khai thực hiện nhiều mô hình thực tế sử dụng con cá bớp sinh sản nhân tạo cho nông dân nuôi bè trên biển đã mang lại hiệu quả cao.

Anh Trương Văn Tuấn, ở xã Hòn Thơm, là người có thâm niên nuôi cá lồng bè trên 3 năm chia sẻ: “Trước đây đa phần ngư dân muốn nuôi cá lồng bè phụ thuộc vào nguồn cá giống đánh bắt ngoài thiên nhiên, khi mang về nuôi tỷ lệ sống và năng suất rất thấp. Trong khi đó người nuôi phải bỏ ra số tiền lớn để đầu tư, nhưng ít ai nuôi có lãi. Mấy năm gần đây do tiến bộ khoa học kỹ thuật và thành công trong sản xuất cá giống nhân tạo như cá bóng mú, bớp… giúp người nuôi thuận lợi và có lời”.

Vụ cá vừa rồi, gia đình anh Tuấn thả nuôi 150 con cá bớp và 100 cá mú đen và áp dụng kỹ thuật nuôi mới. Qua 10 tháng nuôi, đàn cá bớp khỏe mạnh, tốc độ tăng trưởng nhanh, trọng lượng bình quân 6 - 8 kg/con, tỷ lệ sống đạt 81%. Thấy được hiệu quả ban đầu, anh sẽ đầu tư tiếp vụ sau thả nuôi khoảng 300 - 400 con/vụ.