Bệnh viện Lê Văn Thịnh, TP.HCM: Từ những ngày đầu gian khó đến Bệnh viện hạng I

Hành trình ấy không chỉ là sự phát triển về quy mô, mà còn là quá trình bền bỉ vun đắp niềm tin, bằng tâm huyết của nhiều thế hệ cán bộ, nhân viên y tế.

Nhìn lại chặng đường ấy, Giám đốc bệnh viện - Thầy thuốc Ưu tú, BS.CKII Trần Văn Khanh - người gắn bó với quá trình xây dựng bệnh viện từ những ngày đầu khó khăn đã chia sẻ với phóng viên Tạp chí Khoa học phổ thông - Thời sự Y học về những quyết định mang tính bước ngoặt. Từ cách “gỡ” từng nút thắt về nhân lực, chuyên môn cũng như hành trình khôi phục niềm tin của người bệnh để đưa nơi đây phát triển như hôm nay.

Nơi tôi đã đến và kỷ niệm khó phai

Phóng viên: Thưa bác sĩ, thời điểm mới về nhận nhiệm vụ giám đốc Bệnh viện Quận 2, nay là Bệnh viện Lê Văn Thịnh, ấn tượng đầu tiên của ông về nơi này là gì?

BS.CKII Trần Văn Khanh: Những ngày đầu về nhận nhiệm vụ, nơi đây vẫn còn khá lặng lẽ, xung quanh thưa thớt nhà cửa, người qua lại không nhiều. Bệnh viện khi ấy như nép mình giữa một vùng đất còn hoang sơ, đến mức có lúc đi ngang qua mà chưa kịp nhận ra. Thậm chí, có lần tôi phải chạy xe tìm khá lâu mới thấy được cổng bệnh viện.

Thời điểm đó, bệnh viện rất khó khăn. Các bệnh viện quận huyện bấy giờ đều thiếu thốn nhân lực cả về số lượng lẫn chất lượng chuyên môn. Cơ sở vật chất xuống cấp, thiết bị thiếu và cũ kỹ.

Bãi giữ xe toàn là cát, chống xe là ngã. Bệnh viện chỉ có một khu lõi ở giữa, một trệt hai lầu, phía trước là khu cấp cứu và một vài khoa cơ bản. Những khu như khu E, F hay khu hành chính bây giờ đều chưa có, sau này mới được đầu tư, bổ sung dần.

Người dân đến bệnh viện chủ yếu để khám bệnh thông thường, xin chuyển tuyến hoặc khám sức khỏe để lấy bằng lái xe, đi làm. Niềm tin của người dân đối với y tế cơ sở lúc đó rất thấp.

Tôi xuất thân từ Đại học Y Dược TP.HCM, điều kiện bên đó rất khang trang nên khi chứng kiến thực tế ở đây, tôi cũng không khỏi chạnh lòng. Nhưng nghĩ lại, chính vì khó khăn nên mình, lúc đó còn trẻ, vừa làm công tác Đoàn xong càng phải xung phong. Lãnh đạo khi đó cũng nói một câu mà tôi nhớ mãi: “Khó khăn mới tới mình, chứ thuận lợi thì chưa tới lượt”.

Một khởi đầu giản dị như vậy nhưng cũng chính là điểm xuất phát cho hành trình hôm nay.

Trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, lãnh đạo bệnh viện đã thực hiện những chiến lược phát triển ra sao để từng bước kiến tạo bệnh viện được như ngày hôm nay?

Trước muôn vàn khó khăn, tập thể lãnh đạo bệnh viện đã ngồi lại để xác định hướng đi căn cơ cho bệnh viện. Đồng thời, chủ động tham mưu với Quận ủy, UBND quận và Sở Y tế để xây dựng những kế hoạch mang tính đột phá.

Trọng tâm đầu tiên là con người. Nếu không có bệnh nhân thì không có nguồn thu, kéo theo thu nhập thấp và không thể thu hút nhân lực. Ngược lại, nếu không có đội ngũ giỏi thì cũng không thể đảm bảo chất lượng điều trị để giữ chân người bệnh. Đây là bài toán “con gà - quả trứng” mà chúng tôi buộc phải tháo gỡ.

Bệnh viện đã chủ động kết nối, mời các giảng viên, bác sĩ đầu ngành về hỗ trợ chuyên môn. Đồng thời, bệnh viện triển khai mô hình vệ tinh với các bệnh viện tuyến trên. Sự hiện diện của các bác sĩ giàu kinh nghiệm ngay từ giai đoạn đầu đã góp phần tạo dựng niềm tin cho người dân.

Song song đó, chúng tôi huy động nguồn lực xã hội hóa và ngân sách để từng bước cải tạo cơ sở vật chất, bổ sung trang thiết bị. Thời điểm ban đầu, bệnh viện chỉ có 128 nhân sự, trong đó 28 bác sĩ, với khoảng 60 giường bệnh nhưng công suất sử dụng rất thấp, mỗi ngày chỉ khoảng 10 bệnh nhân nội trú.

Khi triển khai mô hình bác sĩ gia đình, phối hợp với Đại học Y Dược TP.HCM và nhận được sự hỗ trợ chuyên môn từ các bệnh viện như Nhi Đồng 2, Ung Bướu, Mắt…, lượng bệnh nhân bắt đầu tăng dần qua từng năm.

Sau quá trình tái thiết, bệnh viện đã đạt được những bước chuyển mình như thế nào, thưa ông?

Từ năm 2014, bệnh viện được xếp hạng 2 với 45 bác sĩ, mỗi ngày khám trên 700 ca và công suất giường nội trú đạt gần 100%.

Đến năm 2020, bệnh viện được xếp hạng 1. Thời điểm đó, trên cả nước chỉ có hai bệnh viện tuyến quận, huyện đạt hạng này là Bệnh viện Quận Thủ Đức và Bệnh viện Quận 2.

Năm 2021, sau khi sáp nhập để thành lập TP Thủ Đức, bệnh viện chính thức mang tên Bệnh viện Lê Văn Thịnh, theo tên vị Thái sư, Tiến sĩ đầu tiên của Việt Nam.

Đến năm 2024, bệnh viện tiếp tục giữ vững hạng 1 và được xếp vào cấp chuyên môn chuyên sâu, trở thành một trong khoảng 30 bệnh viện của khu vực (gồm TP.HCM, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu) đạt cấp này.

Hiện nay, bệnh viện có gần 1.000 nhân sự, trong đó có khoảng 300 bác sĩ, hơn 60% có trình độ sau đại học. Quy mô đạt 560 giường bệnh, tăng gấp khoảng 10 lần so với trước đây. Số lượt khám ngoại trú trung bình khoảng 1,4 triệu lượt mỗi năm, với đầy đủ 30 khoa nội, ngoại, sản, nhi và các chuyên khoa lẻ.

Niềm tin không đến từ lời nói

Để đạt được kết quả như ngày hôm nay không thể thiếu niềm tin của người bệnh vào tuyến y tế cơ sở. Vậy theo ông, điều gì chứng minh người dân dần có niềm tin vào bệnh viện mình?

Đó là chất lượng khám và điều trị. Muốn có chất lượng thì đội ngũ là yếu tố tiên quyết: khám phải hết bệnh, chẩn đoán phải trúng với sự hỗ trợ của hệ thống cận lâm sàng, xét nghiệm. Nếu chẩn đoán đúng mà thiếu thuốc, thiếu phương tiện điều trị thì cuối cùng cũng chỉ dừng ở việc giới thiệu bệnh nhân đi nơi khác, như vậy rất khó giữ được người bệnh.

Trước đây, người dân không vào vì nghĩ bệnh viện không có điều kiện. Khi họ đến, trải nghiệm và thấy mình làm được việc, có thêm thiết bị thì niềm tin mới dần hình thành.

Giữ chân người bệnh thực sự không dễ. Khi họ xin chuyển viện, chúng tôi vẫn tư vấn đầy đủ trong khả năng của mình, nếu họ chưa yên tâm thì vẫn hỗ trợ chuyển tuyến và tiếp tục theo dõi.

Nhưng chính sự tận tình đó lại khiến nhiều người quay trở lại. Bên cạnh đó, sự hỗ trợ, giới thiệu từ các bệnh viện tuyến trên và chủ trương nâng cao năng lực tuyến quận, huyện của lãnh đạo ngành y tế cũng góp phần giúp người dân tin tưởng hơn vào bệnh viện.

Bên cạnh bài toán niềm tin ở người bệnh, việc giữ chân đội ngũ y bác sĩ có phải là một thách thức lớn đối với bệnh viện, thưa ông?

Đây cũng là một khó khăn rất lớn. Tuy nhiên, may mắn là chúng tôi có được đội ngũ lãnh đạo các khoa rất tâm huyết, sẵn sàng chuyển giao kỹ thuật, dìu dắt các bác sĩ trẻ. Bên cạnh đó, với sự hỗ trợ của các thầy cô, chuyên gia từ các bệnh viện tuyến trên, các bác sĩ trẻ cảm thấy có người “đứng sau” hướng dẫn, nên họ yên tâm học hỏi và phát triển chuyên môn.

Thực tế cho thấy, nếu một chuyên khoa không có “đầu tàu” thì rất khó giữ người. Bác sĩ trẻ khi về làm việc, nếu cảm thấy mình là người ít kinh nghiệm nhất nhưng lại phải gánh trách nhiệm lớn, họ sẽ dễ nản và xin chuyển đi. Có những trường hợp chỉ xem đây như nơi để tích lũy kinh nghiệm, đủ điều kiện hành nghề là rời đi.

Ngược lại, khi có người dẫn dắt giỏi, chuyên khoa sẽ phát triển rất nhanh. Ví dụ như lĩnh vực Tai Mũi Họng, trước đây nhân lực rất ít, nhưng khi có lãnh đạo có chuyên môn sâu về lĩnh vực này, đội ngũ bắt đầu tập trung về, từ đó chuyên khoa phát triển rõ rệt.

Do đó, chúng tôi xác định phải xây dựng được đội ngũ “đầu tàu” cho từng khoa. Đến nay, đa số các khoa đều đã có những nhân sự nòng cốt, vừa giỏi chuyên môn vừa có khả năng dẫn dắt, qua đó tạo nền tảng để phát triển bền vững.

Áp lực không giảm mà còn tăng

Khi nhìn lại chặng đường phát triển của Bệnh viện Lê Văn Thịnh từ nơi hoang sơ đến hạng 1 tuyến y tế cơ sở, ông đánh giá như thế nào về những khó khăn qua từng giai đoạn?

Thực ra mỗi giai đoạn đều có những khó khăn riêng. Ngay từ đầu, các thế hệ lãnh đạo trước đã rất nỗ lực nhưng điều kiện chưa cho phép nên kết quả chưa như kỳ vọng.

Chúng tôi tiếp nối chặng đường đó với quan điểm đây là thành quả của cả tập thể, chứ không phải của riêng cá nhân nào. Khó khăn và thuận lợi luôn đan xen, vấn đề là mình nhìn nhận đó là thách thức để tìm giải pháp vượt qua.

Như năm 2016 là giai đoạn rất áp lực, vì không còn bao cấp, bệnh viện phải tự cân đối để vừa đảm bảo chất lượng điều trị, vừa lo thu nhập cho cán bộ, nhân viên.

Khi đó, nếu không giữ được người bệnh thì không có nguồn thu, mà không có nguồn thu thì đời sống nhân viên sẽ bị ảnh hưởng. Do đó, chúng tôi phải nỗ lực rất lớn để đảm bảo quyền lợi người bệnh không bị giảm sút, đồng thời duy trì hoạt động ổn định trong bối cảnh cơ chế thị trường, giá cả và nhiều yếu tố khách quan tác động.

Hay khi đạt hạng I, áp lực không giảm mà còn tăng lên. Lúc này, yêu cầu về chất lượng điều trị, về danh mục kỹ thuật phải cao hơn, chuyên sâu hơn. Không chỉ dừng lại ở việc khám chữa bệnh thông thường mà phải triển khai được các kỹ thuật khó, đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của người dân.

Điều đó kéo theo yêu cầu về con người. Đội ngũ bác sĩ, nhân viên y tế không chỉ cần giỏi chuyên môn mà còn phải liên tục học tập, cập nhật kiến thức, nâng cao năng lực để đáp ứng tình hình mới.

Song song đó là yêu cầu về quản trị, về chuyển đổi số, về cách vận hành một bệnh viện hiện đại. Tất cả những yếu tố này hòa quyện lại, tạo thành áp lực không nhỏ đối với ban lãnh đạo cũng như toàn bộ hệ thống.

Hướng tới bệnh viện 1.200 giường

Trong giai đoạn tới, bệnh viện có những kế hoạch phát triển như thế nào để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người dân, thưa ông?

Trong giai đoạn 2026 - 2030, ngành y tế và lãnh đạo thành phố tiếp tục đầu tư cho bệnh viện với ba dự án trọng điểm. Cụ thể, sẽ xây dựng khu kỹ thuật cao quy mô 100 giường; triển khai khu 2 với quy mô 400 giường nội trú; đồng thời cải tạo cơ sở chính, vốn là Trung tâm Y tế cũ đã hoạt động hơn 20 năm để bổ sung thêm 300 giường bệnh.

Với lộ trình này, đến năm 2030, Bệnh viện Lê Văn Thịnh dự kiến đạt quy mô khoảng 1.200 giường, qua đó nâng cao năng lực điều trị, đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân TP Thủ Đức và các khu vực lân cận.

Bên cạnh đó, bệnh viện dự kiến thành lập thêm các khoa mới như Lồng ngực mạch máu, Ngoại niệu, Thần kinh, Tiêu hóa…, nâng tổng số lên 36 khoa và 10 phòng chức năng vào năm 2027.

“

Trong y tế cơ sở, bài toán khó nhất không phải
là thiếu cơ sở vật chất mà là làm sao vừa xây dựng được đội ngũ đủ mạnh để nâng chất lượng điều trị, vừa từng bước tạo dựng niềm tin để người bệnh sẵn sàng ở lại.

TTƯT, BS.CKII Trần Văn Khanh -
Giám đốc Bệnh viện Lê Văn Thịnh, TP.HCM

Khi tiếp tục mở rộng quy mô và phát triển, theo ông, thách thức lớn nhất hiện nay là gì, thưa ông?

Trong thời gian tới, khi bệnh viện tiếp tục được đầu tư mở rộng, có thêm cơ sở vật chất hiện đại, trang thiết bị tốt hơn, thách thức lớn nhất vẫn là con người và năng lực quản trị. Làm sao để vận hành hiệu quả một hệ thống ngày càng lớn, đảm bảo chất lượng điều trị đồng đều, đồng thời đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người dân. Đó là bài toán không đơn giản.

Ngoài ra, bệnh viện không chỉ phát triển cho riêng mình mà còn tham gia hỗ trợ các đơn vị khác trong hệ thống y tế, từ tuyến dưới đến các cơ sở đặc thù. Điều đó đòi hỏi phải sắp xếp nguồn lực hợp lý, vừa đảm bảo nội lực, vừa thực hiện tốt vai trò chia sẻ, hỗ trợ. Đó là kết quả sự quan tâm của ngành y tế, của chính quyền địa phương, và trên hết, là sự đồng lòng của tập thể y bác sĩ qua nhiều thế hệ.

Chúng tôi quan niệm rằng khó khăn là điều luôn tồn tại. Quan trọng là không né tránh mà chủ động tìm giải pháp. Chính những giai đoạn khó khăn đã giúp tập thể bệnh viện rèn luyện bản lĩnh, tích lũy kinh nghiệm và trưởng thành hơn. Khi đã có nền tảng đó, chúng tôi tin rằng bệnh viện sẽ tiếp tục phát triển bền vững trong thời gian tới.

Nhìn lại chặng đường đã qua, mỗi bước phát triển của Bệnh viện Lê Văn Thịnh không chỉ là sự lớn lên về quy mô, mà còn là minh chứng cho tinh thần tận tâm, đoàn kết và khát vọng cống hiến vì sức khỏe nhân dân - một hành trình lặng thầm nhưng đầy ý nghĩa.