Kinh tế dược và khả năng tiếp cận điều trị cho bệnh nhân ở Việt Nam

Đây là nội dung được nhiều chuyên gia trao đổi tại tọa đàm “Chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng Kinh tế dược tại bệnh viện” do Sandoz phối hợp cùng Tổng hội Y học Việt Nam tổ chức tại TP.HCM ngày 27/6.

Sự kiện quy tụ đại diện các bệnh viện, cơ quan bảo hiểm y tế, trường đại học và hiệp hội chuyên môn nhằm thảo luận về khả năng ứng dụng Kinh tế dược trong hoạt động quản lý, điều trị và hoạch định chính sách y tế.

Theo các chuyên gia, những năm gần đây, Việt Nam đã đạt nhiều tiến bộ trong mở rộng tiếp cận dịch vụ y tế. Tuy nhiên, áp lực về tài chính y tế vẫn hiện hữu khi tỷ lệ chi trả trực tiếp từ tiền túi của người dân cho khám chữa bệnh còn ở mức khoảng 40% tổng chi phí y tế. Điều này đặt ra yêu cầu cần có các công cụ đánh giá và phân bổ nguồn lực dựa trên bằng chứng để nâng cao hiệu quả đầu tư, đồng thời bảo đảm người bệnh được tiếp cận các giải pháp điều trị phù hợp.

Trong bối cảnh đó, Kinh tế dược được xem là một trong những hướng tiếp cận hỗ trợ quá trình ra quyết định trong y tế thông qua việc đánh giá đồng thời hiệu quả lâm sàng và hiệu quả kinh tế của các biện pháp can thiệp.

Các chuyên gia nhận định, việc ứng dụng Kinh tế dược có thể hỗ trợ bệnh viện trong xây dựng danh mục thuốc, lựa chọn phương án điều trị và lập kế hoạch ngân sách bảo hiểm y tế. Xa hơn, đây cũng là cơ sở tham khảo cho quá trình xây dựng chính sách nhằm tối ưu nguồn lực và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe.

ThS.BS Tống Thị Song Hương, Tổng thư ký Tổng hội Y học Việt Nam cho biết, hệ thống y tế Việt Nam đang đứng trước đồng thời nhiều cơ hội và thách thức. Nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng tăng, trong khi các kỹ thuật điều trị liên tục đổi mới nhưng nguồn lực tài chính vẫn có giới hạn.

Theo bà Hương, việc ứng dụng Kinh tế dược không chỉ phục vụ công tác lựa chọn thuốc hay xây dựng danh mục thuốc mà còn góp phần hình thành các phác đồ điều trị có tính ứng dụng cao, phù hợp với điều kiện thực tế của hệ thống y tế.

Tọa đàm năm nay cũng đánh dấu năm thứ hai triển khai Sáng kiến Kinh tế dược – chương trình hợp tác hướng đến thúc đẩy chăm sóc sức khỏe dựa trên bằng chứng kinh tế y tế. Chương trình tập trung vào việc tăng cường ứng dụng thực tiễn tại bệnh viện, hỗ trợ quá trình ra quyết định bằng dữ liệu thực tế và đóng góp cho quá trình xây dựng chính sách y tế.

Trong các phiên chuyên môn, đại diện các cơ sở khám chữa bệnh và đơn vị nghiên cứu đã chia sẻ kinh nghiệm triển khai Kinh tế dược trong quản lý bệnh viện, đồng thời thảo luận những rào cản và điều kiện cần thiết để lồng ghép các nguyên tắc kinh tế y tế vào thực hành lâm sàng.

TTND.PGS.TS.BS Lê Đình Thanh, Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất, cho rằng khi sáng kiến bước sang năm thứ hai, trọng tâm cần chuyển từ thảo luận sang triển khai thực tế. Theo ông, việc tăng cường năng lực Kinh tế dược trong bệnh viện và xây dựng chính sách dựa trên bằng chứng sẽ góp phần mang lại lợi ích cho cả người bệnh và hệ thống y tế theo hướng công bằng và hiệu quả hơn.

Đại diện đơn vị đồng tổ chức, ông Nguyễn Thiện Phương - Trưởng bộ phận Tiếp cận thị trường và Quản lý Đối tác chính, Sandoz Việt Nam cho biết, việc mở rộng tiếp cận thuốc chất lượng với chi phí hợp lý cần song hành với mục tiêu xây dựng hệ thống y tế bền vững. Theo ông, các mô hình hợp tác giữa cơ quan quản lý, cơ sở khám chữa bệnh, giới nghiên cứu và doanh nghiệp có thể góp phần thúc đẩy ứng dụng Kinh tế dược cũng như hỗ trợ quá trình xây dựng chính sách dựa trên bằng chứng.

Các chuyên gia cũng cho rằng, cùng với mở rộng độ bao phủ bảo hiểm y tế, việc tăng hiệu quả sử dụng ngân sách và bảo đảm khả năng chi trả sẽ tiếp tục là một trong những bài toán trọng tâm của ngành y tế trong giai đoạn tới.

Ngọc Anh