PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết, Giám đốc Bệnh viện Hùng Vương: Trưởng thành từ “chiếc nôi y khoa” đầu tiên mang tên Gia Đình
Bệnh viện Hùng Vương từng bước trở thành trung tâm sản phụ khoa hàng đầu cả nước, làm chủ nhiều kỹ thuật hiện đại và đạt các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng. Phía sau hành trình ấy là PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết - nữ Giám đốc trưởng thành từ những đêm theo mẹ đi trực, những bài học từ bữa cơm khuya của một gia đình nhiều thế hệ làm nghề y.
Sáng đầu tuần, Bệnh viện Hùng Vương đã tấp nập người ra vào. Những thai phụ ngồi kín các dãy ghế chờ, trên tay là sổ khám thai và kết quả xét nghiệm. Các bác sĩ, điều dưỡng tất bật làm việc để người đến khám không phải chờ đợi lâu. Nhịp làm việc khẩn trương nhưng không quá tải đã trở thành hình ảnh quen thuộc tại một trong những bệnh viện sản phụ khoa lớn nhất cả nước.
Ở tầng làm việc phía trên, lịch công tác của ban giám đốc cũng kín gần như cả ngày. Giữa hai cuộc họp, Giám đốc bệnh viện PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết tranh thủ dành ít phút cho cuộc trò chuyện với phóng viên Tạp chí Khoa học phổ thông - Thời sự Y học. Thỉnh thoảng, vị nữ giám đốc lại xin phép ngắt câu chuyện để giải quyết công việc phát sinh từ các khoa phòng.
Nhìn nhịp vận hành hối hả của bệnh viện hôm nay, ít ai hình dung rằng hơn mười năm trước, Bệnh viện Hùng Vương từng đối mặt với nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, tình trạng quá tải kéo dài và những hạn chế về kỹ thuật chuyên sâu.
Từ một bệnh viện cũ kỹ với nhiều khoa phòng chật hẹp, nơi không ít sản phụ phải nằm ghép hoặc nghỉ ngơi ngoài hành lang, Hùng Vương đã từng bước trở thành trung tâm sản phụ khoa hàng đầu cả nước, làm chủ nhiều kỹ thuật hiện đại và đạt các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng.
Thay đổi một hệ thống đã tồn tại nhiều năm vì phụ nữ và trẻ sơ sinh
Năm 2015, khi PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết được giao trọng trách Giám đốc Bệnh viện Hùng Vương, bệnh viện vẫn còn mang dáng dấp của một cơ sở y tế tuyến cuối cũ kỹ với nhiều hạn chế tồn tại trong nhiều năm.
Như dự án xây dựng tòa nhà Bách Hợp vẫn chưa thể triển khai do những vướng mắc kéo dài. Không gian điều trị chật hẹp, số lượng giường bệnh không đáp ứng đủ nhu cầu thực tế, nhiều kỹ thuật hiện đại chưa được triển khai rộng rãi. Trong bối cảnh đó, áp lực đặt lên vai người thuyền trưởng không chỉ là điều hành một bệnh viện lớn mà còn là tìm cách thay đổi cả một hệ thống vốn đã tồn tại trong nhiều năm.
Điều khiến bà trăn trở nhất không phải là những bản báo cáo hay các con số quản trị, mà chính là hình ảnh những người phụ nữ vừa sinh con phải nằm ghép giường, nằm ngoài hành lang hoặc phải nghỉ ngơi trên những chiếc giường xếp tạm bợ.
“Sau những giờ vượt cạn đầy đau đớn, sau những cuộc phẫu thuật kéo dài và những khoảnh khắc giành giật giữa sự sống và cái chết, điều mà các sản phụ cần nhất là một nơi nghỉ ngơi tử tế. Nhưng thực tế khi ấy lại hoàn toàn khác”, PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết kể lại.
Đó là những hình ảnh khiến bà day dứt suốt nhiều năm. Sự quá tải khiến nhiều người phải nằm ngoài hành lang giữa tiếng người qua lại, giữa những khoảng không gian thiếu riêng tư. Đối với một bác sĩ sản khoa đã gắn bó với bệnh nhân suốt nhiều thập niên, đó là điều rất khó chấp nhận.
Chính từ những trăn trở ấy, việc xây dựng tòa nhà Bách Hợp không đơn thuần là một dự án xây dựng cơ sở vật chất. Đó là mong muốn thay đổi môi trường điều trị dành cho phụ nữ và trẻ sơ sinh. Sau nhiều năm vướng mắc, năm 2017, công trình được khởi động và hoàn thành sau 28 tháng thi công với hệ thống phòng mổ hiện đại, các khu điều trị mới và nhiều không gian chăm sóc đạt tiêu chuẩn cao hơn.
Tôi vẫn thường nói với các bác sĩ trẻ rằng khi nào mình còn vui với Beta dương tính và còn buồn với Beta âm tính thì lúc đó mình vẫn còn hành nghề. Bởi điều trị hiếm muộn không chỉ là một kỹ thuật y khoa mà còn là niềm hy vọng và hạnh phúc của cả một gia đình.
PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết - Giám đốc bệnh viện Hùng Vương.
Những dấu ấn đặc biệt
Một dấu ấn khác của người thuyền trưởng Bệnh viện Hùng Vương là việc thay đổi tư duy trong quản lý và ứng dụng công nghệ thông tin để bảo đảm quyền lợi bảo hiểm y tế cho người dân. Trước đây, khi đến khám và điều trị tại Bệnh viện Hùng Vương, người bệnh phải lựa chọn ngay từ đầu giữa điều trị theo dịch vụ hoặc sử dụng bảo hiểm y tế. Nếu đăng ký khám dịch vụ, nhiều khoản chi dù có bảo hiểm hỗ trợ nhưng sẽ không được hưởng trong quá trình điều trị.
Theo bà, cách làm này tuy giúp đơn giản hóa các thủ tục hành chính nhưng lại phần nào ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của người bệnh. “Nếu đặt mình vào vị trí người bệnh, họ đã tham gia bảo hiểm y tế nhiều năm nhưng đến khi cần sử dụng lại không được hưởng đầy đủ quyền lợi thì điều đó không công bằng”, bà chia sẻ.
Từ suy nghĩ đó, nữ giám đốc đề xuất ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý khám chữa bệnh, cho phép người bệnh được điều trị theo nhu cầu thực tế, đồng thời bảo đảm các khoản chi thuộc phạm vi thanh toán của bảo hiểm y tế vẫn được chi trả đầy đủ. Những dịch vụ ngoài phạm vi bảo hiểm, người bệnh sẽ tự thanh toán theo quy định.
Sau khi thuyết phục tập thể bệnh viện, chủ trương này đã nhận được sự đồng thuận của cán bộ, nhân viên y tế. Hiện nay, người bệnh khi đến điều trị chỉ cần xuất trình thẻ bảo hiểm y tế và được hưởng đầy đủ các quyền lợi theo quy định, thay vì phải lựa chọn giữa dịch vụ và bảo hiểm ngay từ đầu như trước đây.
Trong lĩnh vực chuyên môn, PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết cũng quyết tâm đưa phẫu thuật nội soi trở thành kỹ thuật thường quy tại Bệnh viện Hùng Vương. Bà cho biết những năm đầu công tác, kỹ thuật này chưa được triển khai rộng rãi tại bệnh viện, khiến nhiều người bệnh chưa có cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị hiện đại, ít xâm lấn. “Nếu một bệnh viện tuyến cuối mà không thực hiện được phẫu thuật nội soi thì bệnh nhân sẽ rất thiệt thòi”, bà chia sẻ.
Từ trăn trở đó, nhiều ê-kíp bác sĩ, điều dưỡng và kỹ thuật viên gây mê đã được Ban giám đốc cử sang Bệnh viện Từ Dũ để học tập, chuyển giao kỹ thuật. Sau nhiều năm đầu tư và đào tạo, phẫu thuật nội soi hiện đã trở thành hoạt động thường quy 24/24 tại Bệnh viện Hùng Vương.
Đặc biệt, năm 2022, Bệnh viện Hùng Vương trở thành bệnh viện công lập đầu tiên đạt chứng nhận quốc tế ACHSI EQuIP7 gồm 6 lĩnh vực, 38 tiêu chí và 722 yêu cầu đánh giá nghiêm ngặt. Các chuyên gia quốc tế lưu lại bệnh viện suốt một tuần, đi đến từng khoa phòng, kiểm tra từng quy trình và phỏng vấn nhân viên.
Theo PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết, thành công ấy chưa bao giờ thuộc về riêng một cá nhân. Đó là thành quả của sự đồng lòng, của tinh thần tập thể và của khát vọng đưa Bệnh viện Hùng Vương trở thành nơi phụ nữ có thể yên tâm gửi gắm niềm tin trong những thời khắc quan trọng nhất của cuộc đời.
Nếu những thành tựu của Bệnh viện Hùng Vương hôm nay có thể được nhìn thấy bằng những tòa nhà mới, chứng nhận quốc tế… hay các kỹ thuật chuyên sâu, thì động lực phía sau những thay đổi ấy lại bắt nguồn từ những điều rất đỗi giản dị của một gia đình nhiều thế hệ làm nghề y.
Nghề y thật kỳ diệu
Với PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết, những bài học quan trọng nhất của cuộc đời không đến từ giảng đường đại học, mà bắt đầu từ chính người bà, người mẹ và căn nhà nhỏ nơi cả gia đình quây quần bên những bữa cơm tối muộn sau mỗi ngày làm việc.
Mẹ bà là bác sĩ Lê Nguyệt Ánh, bác sĩ sản phụ khoa công tác tại Bệnh viện Từ Dũ từ năm 1965. Thuộc thế hệ bác sĩ được đào tạo theo chương trình y khoa Pháp, bà Ánh đã dành gần như toàn bộ cuộc đời mình cho ngành sản khoa. Tuổi thơ của nữ giám đốc cũng vì thế gắn liền với bệnh viện, với những lần theo mẹ vào phòng trực từ khi còn rất nhỏ.
Những đêm theo mẹ đi trực, cô bé Diễm Tuyết một mình ngồi vẽ tranh, đọc sách hoặc ngủ gục trên chiếc ghế dài trong khi mẹ vẫn đang tất bật với các ca sinh, các ca cấp cứu hay những cuộc hội chẩn kéo dài đến tận sáng.
Đối với nhiều đứa trẻ, bệnh viện có thể là nơi đáng sợ, nhưng đối với bà, đó lại là không gian quen thuộc của tuổi thơ. Những hành lang bệnh viện, những chiếc áo blouse trắng và cả những câu chuyện của mẹ về bệnh nhân đã trở thành một phần ký ức không thể tách rời.
Điều đặc biệt là những câu chuyện mà mẹ mang về nhà không phải là những thành tích hay những ca bệnh nổi tiếng. Đó là những sản phụ được cứu sống trong gang tấc, những em bé chào đời an toàn hay niềm hạnh phúc của một gia đình sau nhiều năm mong con.
Những câu chuyện rất đời thường ấy đã khiến cô bé Diễm Tuyết cảm nhận được ý nghĩa đặc biệt của nghề y. Bà thấy nghề bác sĩ thật kỳ diệu vì có thể mang lại niềm vui cho người khác, có thể giúp những gia đình đang đau khổ tìm lại hạnh phúc và có thể đồng hành cùng con người trong những thời khắc quan trọng nhất của cuộc đời.
Là một học sinh giỏi lớp chuyên Lý của thành phố nhưng bà đã rời bỏ lớp chuyên Lý để chuyển sang khối B để thực hiện ước mơ trở thành bác sĩ khoác áo blouse như truyền thống gia đình, mặc dù các thầy cô và ngay cả mẹ bà, người đã gắn bó cả đời với nghề y, cũng mong con gái không bước vào ngành y nhiều vất vả.
Mẹ bà từng khuyên rằng nghề y rất cực, đặc biệt đối với phụ nữ. Nhưng càng lớn lên, vị nữ giám đốc này càng nhận ra mong muốn của mình không thay đổi. Bà quyết định rời lớp chuyên Lý, theo khối B để thi vào trường y, một quyết định mà chính bà sau này thừa nhận là có phần liều lĩnh nhưng hoàn toàn xuất phát từ đam mê được hun đúc từ nhỏ.
“Lớp học đặc biệt” từ bữa cơm gia đình
Không chỉ bà mà chị gái bà cũng chịu ảnh hưởng từ mẹ và quyết định theo ngành y khoa. Căn nhà nhỏ từ đó trở thành nơi mà các câu chuyện về bệnh viện, về bệnh nhân và về nghề nghiệp xuất hiện mỗi ngày.
Bà nhớ lại, do đặc thù nghề nghiệp, hiếm khi cả gia đình có thể ăn cơm đúng giờ. Có người trực, có người phẫu thuật, có người làm việc đến tận tối. Nhiều bữa cơm bắt đầu lúc tám giờ, thậm chí chín giờ tối. Nhưng cha mẹ bà luôn cố gắng duy trì thói quen cả nhà ngồi lại với nhau. Chính những khoảng thời gian ấy đã trở thành lớp học đặc biệt nhất của cuộc đời bà.
Trên bàn ăn, mọi người kể lại những gì diễn ra trong ngày. Đó có thể là một ca bệnh khó, một tình huống cấp cứu hay kinh nghiệm ứng xử với bệnh nhân. Những bài học nghề nghiệp được truyền lại rất tự nhiên qua những câu chuyện thường ngày.
Từ những bữa cơm khuya năm nào mà tôi đã hiểu được điều quan trọng nhất của một người bác sĩ không nằm ở học hàm, chức vụ hay những thành tích đạt được mà chính là giữ được sự tử tế và lòng trắc ẩn đối với người bệnh.
PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết - Giám đốc bệnh viện Hùng Vương
Có những lời dặn mà đến hôm nay vị nữ giám đốc vẫn còn nhớ rất rõ. Mẹ bà từng nói rằng khi khám bất kỳ người phụ nữ nào cũng phải hỏi xem tháng đó đã có kinh hay chưa. Đó là một kinh nghiệm rất nhỏ nhưng được đúc kết từ hàng chục năm làm nghề. Một câu hỏi tưởng chừng đơn giản có thể giúp tránh rất nhiều sai sót chuyên môn và bảo đảm an toàn cho người bệnh.
Một bài học khác mà bà cũng luôn ghi nhớ: “Nếu bác sĩ biết lắng nghe thì nhiều khi cho người bệnh uống nước lã họ cũng hết bệnh”. Đằng sau câu nói ấy là bài học về tâm lý trong điều trị. Người bệnh đến bệnh viện không chỉ để nhận thuốc mà còn cần được chia sẻ, được lắng nghe và được tôn trọng. Đó là điều mà không giáo trình nào có thể dạy đầy đủ.
Ngày nay, gia đình của PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết tiếp tục có nhiều thế hệ theo nghề y. Chồng bà là Trưởng bộ môn Sản của Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch. Con trai lớn đã tốt nghiệp Y khoa và đang công tác tại Khoa hiếm muộn, còn con trai út cũng đang theo học ngành y, các con của chị gái cũng theo nghề y. Nhiều người gọi đó là một gia đình bác sĩ. Nhưng đối với bà, điều đáng quý nhất không phải là có bao nhiêu người theo nghề, mà là sự gắn kết vẫn được duy trì qua nhiều năm.
Dù công việc quản lý bận rộn, bà vẫn cố gắng duy trì những bữa cơm gia đình như cha mẹ mình đã từng làm. Bà vẫn nấu ăn, vẫn chuẩn bị những món các con yêu thích và vẫn coi căn bếp là nơi giữ gìn tình cảm giữa các thành viên. Bởi theo bà, tình cảm gia đình cũng cần được chăm sóc như chính sức khỏe của mỗi con người.
Tôn trọng người bệnh từ những chi tiết nhỏ
Trong thời gian học tập và công tác ở nước ngoài, PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết đặc biệt ấn tượng với những phòng bệnh tập thể tại các nước phát triển. Dù nhiều bệnh nhân cùng nằm trong một phòng, mỗi giường bệnh đều được ngăn bằng rèm để bảo đảm sự riêng tư.
Khi trở về Việt Nam, hình ảnh ấy vẫn luôn ở lại trong suy nghĩ của bà. “Đó là một chi tiết rất nhỏ nhưng lại có ý nghĩa rất lớn đối với người bệnh, nhất là những phụ nữ vừa trải qua sinh nở”, bà chia sẻ.
Vì vậy, trong quá trình xây dựng các khu điều trị mới tại Bệnh viện Hùng Vương, bà kiên quyết yêu cầu mỗi giường bệnh đều phải có rèm ngăn riêng. Nhiều người cho rằng đó chỉ là một hạng mục nhỏ trong tổng thể một công trình lớn, nhưng với người đứng đầu bệnh viện, đó là cách thể hiện sự tôn trọng đối với người bệnh.