Bệnh viện Từ Dũ và hành trình tiên phong gần 1 thế kỷ: Mang lại sự sống khỏe mạnh cho hàng triệu phụ nữ và trẻ em

Trải qua gần 90 năm hình thành và phát triển (1937 - 2026), Bệnh viện Từ Dũ luôn giữ vai trò là bệnh viện chuyên khoa sản phụ khoa tuyến cuối khu vực phía Nam, được Bộ Y tế giao nhiệm vụ chỉ đạo tuyến cho 14 tỉnh, thành phố. Không chỉ là nơi tiếp nhận, điều trị các ca bệnh phức tạp, bệnh viện còn tiên phong triển khai nhiều kỹ thuật mới, kỹ thuật chuyên sâu, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe phụ nữ, người mẹ và trẻ sơ sinh.

Trong số báo đặc biệt của chúng tôi, Khoa học phổ thông - Thời sự Y học đã có dịp trò chuyện cùng BS.CKII Trần Ngọc Hải - Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ về những yếu tố đã làm nên dấu ấn của bệnh viện suốt nhiều thập kỷ.

Hiện thực hóa khát vọng “biết từ trong trứng nước”

PV: Thưa BS.CKII Trần Ngọc Hải, trong hành trình gần 9 thập kỷ, đâu là những dấu mốc quan trọng nhất giúp Bệnh viện Từ Dũ khẳng định vị thế bệnh viện chuyên khoa sản - phụ khoa hàng đầu khu vực phía Nam và từng bước vươn tầm quốc tế?

BS.CKII Trần Ngọc Hải: Trong gần 90 năm qua, với bề dày trong lĩnh vực sản phụ khoa, sự tín nhiệm đó không phải tự nhiên mà có. Nó bắt đầu được xây dựng từ năm 1937 đến hôm nay. Những kế thừa từ trước giải phóng, chúng ta phải ghi nhận, ghi ơn những người đã hiến đất, các y bác sĩ đã đặt những nền móng đầu tiên cho lĩnh vực sản phụ khoa, cho sức khỏe phụ nữ và trẻ sơ sinh.

Năm 1988, ca mổ phức tạp tách cặp song sinh Việt - Đức kéo dài 15 giờ với sự tham gia của gần 70 chuyên gia y tế đầu ngành đã ghi dấu ấn đầu tiên trong lịch sử y khoa Việt Nam. Mười năm sau, ba em bé thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) đầu tiên tại Việt Nam chào đời tại Bệnh viện Từ Dũ.

Một dấu ấn khác là bệnh viện thực hiện phẫu thuật nội soi phụ khoa đầu tiên vào năm 1990. Từ đó, chúng tôi chuyển giao kỹ thuật này cho toàn bộ khu vực miền Nam. Đến hôm nay đã trở thành mạng lưới phẫu thuật nội soi sản phụ khoa và mạng lưới thụ tinh trong ống nghiệm trong cả nước.

Những năm gần đây, đặc biệt từ năm 2023, cùng với những điều kiện và chính sách mở cửa như Nghị quyết 72, Nghị quyết 09, chúng tôi đã thành lập Trung tâm Can thiệp bào thai vào ngày 13/12/2023.

Tiếp đó là khánh thành Khu Hồi sức sơ sinh đạt chuẩn châu Âu đầu tiên tại Việt Nam, được Hội đồng Hồi sức châu Âu chứng nhận, góp phần nâng tỉ lệ sống của trẻ non tháng và trẻ có dị tật lên 85-95% tùy theo từng điều kiện cụ thể.

Song song đó, nhiều công trình trọng điểm như Khu Cấp cứu - Hồi sức tích cực, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản (IVF), Khu Khám bệnh hiện đại… được đưa vào hoạt động. Bệnh viện cũng phát triển trung tâm đào tạo theo tiêu chuẩn quốc tế, ứng dụng mô phỏng thực tế ảo nhằm rút ngắn thời gian đào tạo, nhanh chóng hình thành đội ngũ y bác sĩ lành nghề; đồng thời xây dựng Trung tâm MRI kết hợp trí tuệ nhân tạo, bắt nhịp xu thế y học hiện nay: chẩn đoán sớm, chẩn đoán chính xác và can thiệp tối thiểu.

Đặc biệt, trong giai đoạn 2024 - 2026, Bệnh viện Từ Dũ phối hợp cùng Bệnh viện Nhi Đồng 1 thực hiện thành công 14 ca thông tim can thiệp bào thai xuyên tử cung cho các trường hợp mắc dị tật tim bẩm sinh nặng. Kết quả đã giúp 13 em bé được cứu sống và chào đời khỏe mạnh. Đây là kỹ thuật có độ phức tạp rất cao, hiện chỉ được thực hiện tại một số ít trung tâm hàng đầu trên thế giới, mở ra cơ hội sống cho nhiều thai nhi mà trước đây gần như không có khả năng điều trị.

Từ cuối năm 2023 đến nay, Bệnh viện Từ Dũ đã liên tiếp khánh thành và đưa vào hoạt động Trung tâm Can thiệp bào thai, Trung tâm MRI 3.0 Tesla ứng dụng trí tuệ nhân tạo, Khu Hồi sức sơ sinh đạt chuẩn châu Âu, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản IVF… BS.CKII Trần Ngọc Hải có thể chia sẻ thêm về tầm nhìn, định hướng khi Bệnh viện Từ Dũ triển khai, đưa vào hoạt động các Trung tâm hiện đại này và chúng đã thay đổi chất lượng điều trị như thế nào?

Điều quan trọng nhất trong sứ mệnh của chúng tôi là: “Con của bạn, sức khỏe phụ nữ là hạnh phúc, là sứ mệnh của Bệnh viện Từ Dũ”.

Đứa trẻ không chỉ là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình mà còn là tương lai của xã hội. Với Bệnh viện Từ Dũ, điều quan trọng không chỉ là sự sống bắt đầu, mà còn phải tiếp tục diễn tiến, tiếp tục phát triển để mỗi đứa trẻ có thể lớn lên khỏe mạnh, toàn vẹn và không có khiếm khuyết.

Vì nhận thấy sứ mệnh đó nên chúng tôi đặt vai trò “Con của bạn” thành sứ mệnh tiền đề định hướng phát triển. Đó cũng là tầm nhìn để Bệnh viện Từ Dũ đầu tư cho cơ sở vật chất và trang thiết bị, xây dựng Trung tâm Hồi sức đạt chuẩn thế giới với tiêu chuẩn về diện tích, độ nhiễm khuẩn, quy trình phục vụ chuẩn mực tốt nhất hiện nay.

Trung tâm Can thiệp Bào thai hỗ trợ xác định được từ trong bào thai đang có những bệnh lý gì hay những khiếm khuyết gì. Đây là mơ ước của rất nhiều gia đình, khát khao được “biết từ trong trứng nước” - những đứa trẻ sinh ra phải được biết trước là khỏe mạnh, không có bất thường và dị tật.

Hiện nay chúng ta đã làm được thông qua nhiều mức độ: chẩn đoán bệnh lý do gen di truyền; thay đổi về cấu trúc, hình thể; chẩn đoán bất thường bộ phận cơ thể, đặc biệt là bất thường tim thai.

Những bất thường đó, nếu không sửa chữa thì sự sống của đứa trẻ bắt đầu nhưng không tiếp diễn và phát triển hoàn chỉnh. Vì vậy chúng tôi phải nâng cao chất lượng trong chẩn đoán và can thiệp bào thai để đảm bảo cuộc sống của các em trong tương lai - mà trước nhất là một cơ thể lành lặn.

Bên cạnh đó, với sự hợp tác cùng Hiệp hội Hồi sức châu Âu, đặc biệt là Vương quốc Anh, hơn 2 năm nay chúng tôi liên tục tổ chức các lớp huấn luyện, đào tạo, thực tập, thực hành. Đó là tầm nhìn chúng tôi đặt ra để chất lượng sinh tại Bệnh viện Từ Dũ đạt độ hoàn hảo, với sứ mệnh góp sức vì tương lai của trẻ em và của đất nước.

“

Gần 90 năm vững vàng phát triển, Bệnh viện Từ Dũ luôn kiên định với phương châm: “Con của bạn, sức khỏe phụ nữ là hạnh phúc, là sứ mệnh của Bệnh viện Từ Dũ”. Đứa trẻ không chỉ là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình mà còn là tương lai của xã hội, gắn với mục tiêu nâng cao chất lượng dân số ngay từ giai đoạn bào thai và sau sinh để tạo nên chất lượng sống tốt nhất.

Với Bệnh viện Từ Dũ, điều quan trọng không chỉ là sự sống bắt đầu, mà còn phải tiếp tục diễn tiến, tiếp tục phát triển để mỗi đứa trẻ có thể lớn lên khỏe mạnh, toàn vẹn và không có khiếm khuyết

BS.CKII Trần Ngọc Hải, Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ

Kế thừa truyền thống biết ơn - đoàn kết - nghĩa tình

Nhìn lại chặng đường 89 năm hình thành và phát triển của Bệnh viện Từ Dũ, theo bác sĩ, đâu là những giá trị cốt lõi đã giúp bệnh viện luôn giữ được vị thế đầu ngành trong lĩnh vực sản phụ khoa?

Bệnh viện Từ Dũ là một trong những đơn vị sản phụ khoa lớn nhất cả nước, với hơn 1,2 triệu lượt khám mỗi năm, gần 60.000 ca sinh và khoảng 50.000 ca phẫu thuật. Điều quan trọng nhất là luôn đảm bảo an toàn gần như tuyệt đối cho thai phụ và người bệnh trong suốt quá trình điều trị.

Hiện bệnh viện được giao nhiệm vụ chỉ đạo tuyến cho 14 tỉnh, thành phố từ miền Trung trở vào. Điều đó không chỉ thể hiện sự tin cậy của Bộ Y tế, lãnh đạo TP.HCM và Sở Y tế TP.HCM, mà còn là sự tín nhiệm của người dân đối với chất lượng khám chữa bệnh của bệnh viện. Từ Dũ cũng là một trong số ít bệnh viện tuyến cuối được giao thực hiện nhiều nhiệm vụ chuyên môn đặc biệt.

Để thực hiện tốt những nhiệm vụ đó, giá trị cốt lõi của bệnh viện chính là văn hóa phục vụ, lấy người bệnh làm trung tâm. Thay vì để người dân phải tìm đến, Bệnh viện Từ Dũ chủ động đưa các chuyên ngành chuyên sâu và dịch vụ kỹ thuật cao đến gần người dân hơn.

Một giá trị quan trọng khác là tinh thần văn hóa đã tạo nên một cộng đồng nhân văn, nơi các nhân viên y tế cùng chung tinh thần phục vụ người bệnh vô điều kiện. Đó cũng là văn hóa của sự tín nhiệm - được người bệnh chọn, được đồng nghiệp chọn, được cấp trên tin tưởng giao nhiệm vụ. Và chúng tôi luôn sẵn sàng với sứ mệnh đó.

Sau cùng, khi điều chúng tôi hướng tới không chỉ là nơi sự sống bắt đầu, mà còn là để sự sống tiếp tục diễn tiến và phát triển trọn vẹn, thì chính nguồn lực nội sinh và văn hóa ấy đã tạo nên những giá trị của Bệnh viện Từ Dũ hôm nay và nhận được sự tin tưởng của người dân qua nhiều thế hệ.

Sau hành trình 89 năm, theo BS.CKII Trần Ngọc Hải, Bệnh viện Từ Dũ hôm nay không chỉ thay đổi về chuyên môn hay cơ sở vật chất, mà còn thay đổi như thế nào trong triết lý chăm sóc người bệnh và sứ mệnh phục vụ cộng đồng?

Các bậc tiền bối của Bệnh viện Từ Dũ đã xây dựng nên một truyền thống văn hóa nghĩa tình, uống nước nhớ nguồn. Những thành tựu của bệnh viện hôm nay là kết quả của sự đóng góp từ nhiều thế hệ cán bộ viên chức và lãnh đạo qua từng thời kỳ. Mỗi viên đá, mỗi viên gạch tại bệnh viện đều là dấu ấn của tinh thần cống hiến và đoàn kết - nền tảng cốt lõi cho sự phát triển của Bệnh viện Từ Dũ suốt nhiều thập kỷ.

Tinh thần ấy còn được gìn giữ bằng văn hóa biết ơn và trả ơn. Chúng tôi biết ơn những người bệnh đã tin tưởng tìm đến bệnh viện từ năm 1937 đến nay, bởi chính từ đó mà các thế hệ y bác sĩ có điều kiện học hỏi, kế thừa và nâng cao chuyên môn. Đồng thời, chúng tôi cũng biết ơn các thế hệ cán bộ viên chức, lãnh đạo đi trước đã xây dựng cơ sở vật chất, nền tảng quản lý, đào tạo nên đội ngũ kế thừa giỏi chuyên môn, vững y đức.

Triết lý của chúng tôi là lấy người bệnh làm trung tâm, được tập thể đưa vào thành văn hóa biết ơn, nghĩa tình và cuối cùng là trả ơn. Trả ơn bằng cung cách phục vụ, bằng cách đưa Bệnh viện Từ Dũ đến vùng sâu vùng xa, đưa bệnh viện chuyên khoa về Bà Rịa - Vũng Tàu phục vụ người dân.

Việc mở rộng hoạt động không phải là áp lực mà là cơ hội để bệnh viện tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn, là cơ hội để nhân viên chúng tôi bộc lộ hết năng lực và khả năng.

Chúng tôi đã sẵn sàng cho việc đưa Bệnh viện Từ Dũ về khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu. Khi được giao nhiệm vụ thì chúng tôi sẽ làm ngay. Chúng tôi rất cảm ơn vì mảnh đất đó đã chọn Bệnh viện Từ Dũ. Chúng tôi xem đó là sứ mệnh, là ân tình và cũng là cách để trả ơn người dân.

Phục vụ người dân những gì tốt nhất

Có thể nói, Bệnh viện Từ Dũ đã góp phần không nhỏ tạo nên nhiều bước ngoặt của y học Việt Nam. Điều gì khiến bác cảm thấy tự hào nhất khi nhìn lại chặng đường phát triển của bệnh viện?

Chúng tôi học được từ các thế hệ lãnh đạo đi trước tinh thần dành toàn tâm toàn ý cho sự phát triển của bệnh viện. Có những vị tiền bối giữ vững, tiếp quản và ổn định hoạt động bệnh viện trong giai đoạn khó khăn. Có những người tiên phong đưa các kỹ thuật hiện đại về Việt Nam rồi chuyển giao cho nhiều bệnh viện khác. Có vị tập trung quy hoạch, mở rộng bệnh viện để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân. Cũng có những người tạo dấu ấn bằng việc thay đổi phong cách, quan điểm phục vụ người bệnh.

Phần của tôi là kế thừa những giá trị đó và tiếp tục phát triển. Không chỉ phát triển bệnh viện tại chỗ, chúng tôi còn mong muốn đưa các chuyên khoa sâu đến phục vụ người dân ở vùng khó khăn, vùng sâu vùng xa. Đó cũng là cách đền ơn đáp nghĩa với người dân - thay vì người dân phải tìm đến bệnh viện thì chúng tôi chủ động đưa bệnh viện đến gần người dân hơn.

Trong một nền y tế đang phát triển, nhân viên y tế càng phải phục vụ nhiều hơn. Thước đo cuối cùng của ngành y tế là ‘sản phẩm của anh có phục vụ được nhiều cho người dân hay không?’.

Tôi rất tâm đắc với câu “đủ để phục vụ thật nhiều cho đồng loài”, tức là phục vụ những gì tốt nhất mà không phân biệt tuổi tác, giới tính, vị trí địa lý hay điều kiện kinh tế. Khi khoác chiếc áo blouse trắng vào thì trước mắt chỉ còn là người bệnh.

Bản thân tôi không nghĩ hành trình vừa qua là dấu ấn cá nhân. Tôi chỉ cố gắng thực hiện những nhiệm vụ mà tập thể cán bộ viên chức, người lao động Bệnh viện Từ Dũ giao cho người đứng đầu: phát triển bệnh viện, phục vụ người dân, đưa những kỹ thuật tiên tiến trên thế giới về Việt Nam, kết nối với những nhà khoa học uy tín từ Mỹ, Anh, châu Âu, Úc, Nhật Bản, Hàn Quốc.

Tôi may mắn nhận được sự đoàn kết, ủng hộ của tập thể bệnh viện cũng như sự tin tưởng của Bộ Y tế, lãnh đạo TP.HCM và Sở Y tế Thành phố trong suốt thời gian quản lý bệnh viện. Chắc chắn vẫn còn nhiều điều cần tiếp tục duy trì và phát triển, và tôi sẽ tiếp tục cố gắng thực hiện những điều đó.

Ê-kíp bác sĩ Bệnh viện Từ Dũ thực hiện ca phẫu thuật bóc tách khối u xơ tử cung “khổng lồ” gần 12kg.

14 ca can thiệp thông tim bào thai được thực hiện tại Bệnh viện Từ Dũ, với sự phối hợp liên chuyên khoa và liên viện với Bệnh viện Nhi Đồng 1.

BS.CKII Trần Ngọc Hải động viên sản phụ trong ca can thiệp thông tim bào thai thứ 12.

Hoàng Quỳnh - Võ Liên