Vui khỏe mỗi ngày: Giúp người cao tuổi phường Rạch Dừa chủ động bảo vệ sức khỏe

Sáng 29/6 chương trình "Vui khỏe mỗi ngày" đã diễn ra tại phường Rạch Dừa, TP.HCM với chủ đề "Chủ động phòng ngừa bệnh lý Cơ xương khớp và Tim mạch cho người cao tuổi".

Chương trình do Tạp chí Khoa học phổ thông phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Rạch Dừa tổ chức, cùng sự đồng hành chuyên môn của Hệ thống Bệnh viện SAIGON-ITO và Bệnh viện Chợ Rẫy, chào mừng kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn – Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (02/07/1976-02/07/2026); kỷ niệm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 -28/6/2026).

Món quà tinh thần, y tế quý giá

Phát biểu tại chương trình, ông Nguyễn Đình Trường - Phó Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam phường, Chủ tịch Hội CCB phường Rạch Dừa, TP.HCM, cho biết công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân, đặc biệt người cao tuổi, luôn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của địa phương.

"Người cao tuổi là vốn quý của gia đình và xã hội. Việc giúp các cụ sống vui, sống khỏe, sống trường thọ luôn là mong muốn của cấp ủy, chính quyền và toàn thể Nhân dân trên địa bàn phường", ông Trường chia sẻ.

Chính vì vậy, chương trình "Vui khỏe mỗi ngày" với chủ đề phòng ngừa các bệnh lý cơ xương khớp và tim mạch dành cho người cao tuổi mang ý nghĩa hết sức thiết thực. Đây thực sự là một món quà tinh thần và y tế quý giá, kịp thời dành cho các cô, chú trên địa bàn.

Theo ông, những thông tin, hướng dẫn thực tế về phòng ngừa bệnh lý cơ xương khớp và tim mạch hôm nay không chỉ giúp người dân nâng cao nhận thức mà còn là những kiến thức quý báu để mỗi người chủ động chăm sóc sức khỏe cho bản thân và gia đình.

ThS, nhà báo Bùi Hương - Phó Tổng biên tập phụ trách, điều hành Tạp chí Khoa học phổ thông, cho biết sau khi TP.HCM mở rộng không gian phát triển từ ngày 1/7/2025, chương trình "Vui khỏe mỗi ngày" cũng từng bước được triển khai sâu rộng hơn đến nhiều địa phương thuộc khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu và Bình Dương trước đây.

Việc mở rộng địa giới không chỉ tạo ra không gian phát triển mới cho thành phố mà còn mở ra cơ hội để các hoạt động truyền thông khoa học, chăm sóc sức khỏe cộng đồng tiếp cận nhiều người dân hơn.

"Tại phường Rạch Dừa, đây là lần thứ hai chương trình trở lại với địa phương. Chúng tôi mong muốn không chỉ mang đến những buổi tư vấn sức khỏe, mà còn góp phần đưa kiến thức y khoa chính thống đến tận cơ sở, giúp người dân, đặc biệt là người cao tuổi, nâng cao nhận thức và chủ động phòng ngừa bệnh tật ngay từ sớm", ThS, nhà báo Bùi Hương chia sẻ.

Phòng ngừa cơ xương khớp nhờ thay đổi lối sống

Theo BS.CKII Nguyễn Đức Lâm - Phó khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Sài Gòn ITO Phú Nhuận, các bệnh lý cơ xương khớp hiện nay rất phổ biến và có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Do đó, việc phòng ngừa bệnh xương khớp cần được thực hiện sớm và duy trì thường xuyên.

Bác sĩ Lâm cho biết nguyên nhân gây bệnh được chia thành hai nhóm là khách quan và chủ quan. Trong đó, các yếu tố khách quan như tuổi tác, giới tính và di truyền gần như không thể thay đổi. Phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh cơ xương khớp cao hơn nam giới, tỷ lệ mắc bệnh tăng theo tuổi và một số trường hợp liên quan đến bất thường cấu trúc hoặc yếu tố di truyền.

Tuy nhiên, nhiều yếu tố nguy cơ lại xuất phát từ lối sống và hoàn toàn có thể kiểm soát được. Béo phì, thừa cân làm gia tăng nguy cơ thoái hóa khớp và các bệnh lý cột sống.

Bên cạnh đó, đặc thù công việc phải lao động nặng, đứng hoặc ngồi trong thời gian dài, sai tư thế, chế độ dinh dưỡng thiếu hợp lý, sử dụng nhiều rượu bia, thuốc lá hay tiêu thụ thực phẩm giàu năng lượng cũng góp phần làm gia tăng các bệnh lý cơ xương khớp.

Theo BS.CKII Nguyễn Đức Lâm, việc điều chỉnh các yếu tố nguy cơ này đóng vai trò quan trọng trong phòng bệnh và làm chậm quá trình tiến triển của bệnh.

"Những nguyên nhân chủ quan hoàn toàn có thể can thiệp được. Nếu người bệnh thay đổi lối sống và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ, bệnh có thể được kiểm soát, làm chậm tiến triển hoặc thậm chí cải thiện đáng kể", BS Lâm nhấn mạnh.

Bệnh tim mạch: Đừng chủ quan với quá trình lão hóa

Cũng tại chương trình, TS.BS Nguyễn Tất Đạt - Khoa Nội Tim mạch, Bệnh viện Chợ Rẫy, đã chia sẻ nhiều thông tin về chủ đề "Bệnh lý tim mạch ở người cao tuổi: Hiểu đúng cơ chế – Quản lý hiệu quả".

Theo TS.BS Nguyễn Tất Đạt, bệnh tim mạch hiện là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam với khoảng 200.000 ca tử vong mỗi năm, chiếm gần 40% tổng số trường hợp tử vong trên cả nước.

Trong bối cảnh Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh, các bệnh lý như xơ vữa động mạch, suy tim và đột quỵ đang tạo áp lực ngày càng lớn lên hệ thống y tế.

Ông cho biết hơn 70% người cao tuổi Việt Nam hiện mắc đồng thời từ ba bệnh mạn tính trở lên. Do đó, việc quản lý bệnh tim mạch không thể tách rời kiểm soát tăng huyết áp, đái tháo đường và rối loạn mỡ máu.

"Chỉ riêng tại Khoa Cấp cứu Bệnh viện Chợ Rẫy, chúng tôi tiếp nhận hàng nghìn trường hợp cấp cứu tim mạch phức tạp mỗi năm. Phần lớn bệnh nhân cao tuổi nhập viện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn như nhồi máu cơ tim diện rộng, đột quỵ xuất huyết não hoặc suy tim mất bù cấp", TS.BS Nguyễn Tất Đạt chia sẻ.

Theo bác sĩ, nguyên nhân quan trọng dẫn đến tình trạng này là nhiều người còn xem nhẹ những thay đổi của cơ thể do tuổi tác, chưa hiểu đúng về quá trình lão hóa, dẫn đến chủ quan trong phòng bệnh và không tuân thủ điều trị lâu dài. Việc điều trị ở giai đoạn biến chứng không chỉ tốn kém mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Để hạn chế các biến chứng tim mạch, TS.BS Nguyễn Tất Đạt khuyến cáo người dân cần tuân thủ điều trị, duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, kiểm soát các bệnh lý nền và tăng cường vận động phù hợp với thể trạng nhằm bảo vệ sức khỏe tim mạch lâu dài.

Nhiều vấn đề tim mạch, cơ xương khớp được giải đáp

Tại chương trình, nhiều người dân đã đặt câu hỏi xoay quanh các vấn đề thường gặp ở người lớn tuổi như đau khớp, chóng mặt khi thay đổi tư thế hay đau vai gáy kéo dài. Các bác sĩ đã trực tiếp giải đáp, đồng thời đưa ra nhiều khuyến nghị thực tế giúp người dân hiểu đúng và chăm sóc sức khỏe phù hợp hơn.

Bà Nguyễn Thị Thảo (80 tuổi, ngụ tại phường Rạch Dừa, TP.HCM) băn khoăn về việc đầu gối bị sưng đau thì nên chườm nóng hay chườm lạnh, bởi mỗi người xung quanh lại hướng dẫn một cách khác nhau.

Giải đáp vấn đề này, BS.CKII Nguyễn Đức Lâm - Phó khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Sài Gòn ITO Phú Nhuận cho biết việc chườm nóng hay lạnh phụ thuộc vào tình trạng cấp tính hay mạn tính của cơn đau.

Theo bác sĩ Lâm, với các tổn thương mới xảy ra, còn sưng nóng, đỏ đau thì nên chườm lạnh để giúp co mạch, giảm sưng và giảm đau. Ngược lại, với các cơn đau kéo dài, đau mạn tính nhưng không còn sưng viêm thì có thể chườm nóng nhằm tăng lưu thông máu, hỗ trợ thư giãn cơ và giảm cảm giác đau. Tuy nhiên, nếu vùng đau đang sưng nóng mà tiếp tục chườm nóng sẽ khiến tình trạng nặng hơn.

"Chườm nóng hay lạnh chủ yếu nhằm mục tiêu giảm đau chứ không thể điều trị dứt điểm bệnh. Quan trọng là người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn và sử dụng đúng thời điểm”, bác sĩ Lâm nhấn mạnh.

Trong khi đó, ông Lã Xuân Thành (76 tuổi) chia sẻ tình trạng thường xuyên bị choáng váng khi bật dậy đột ngột để đi mở cửa hoặc thay đổi tư thế nhanh. TS.BS Nguyễn Tất Đạt - Khoa Nội Tim mạch, Bệnh viện Chợ Rẫy cho rằng đây là dấu hiệu người lớn tuổi không nên chủ quan.

Theo bác sĩ Đạt, khi người cao tuổi chuyển từ tư thế nằm sang ngồi, đứng hoặc di chuyển quá nhanh, cơ thể không kịp điều chỉnh huyết áp và lượng máu lên não nên dễ xuất hiện cảm giác choáng váng.

Tuy nhiên, triệu chứng này cũng có thể liên quan đến nhiều bệnh lý khác như tim mạch, rối loạn huyết áp hay vấn đề mạch máu não.
Bác sĩ khuyến cáo người lớn tuổi nên thay đổi tư thế từ từ, lắng nghe cơ thể và kiểm tra sức khỏe định kỳ để tầm soát nguyên nhân.

"Choáng váng là triệu chứng khá mơ hồ, cần được đánh giá toàn diện mới xác định chính xác nguyên nhân”, TS.BS Nguyễn Tất Đạt nói.

Ngọc Duy - Hoàng Quỳnh