Phó Giám đốc Bệnh viện Da liễu TP.HCM, BS.CKII Bùi Mạnh Hà: Điều trị bệnh ngoài da, chữa lành tổn thương tâm hồn

Bén duyên với ngành ít người lựa chọn

Với BS.CKII Bùi Mạnh Hà, lý do khiến ông gắn bó với ngành suốt gần 30 năm xuất phát từ mong muốn điều trị những ca bệnh da khó, góp thêm một ô vào khoảng trống chuyên môn mà vào thời điểm đó, ít người lựa chọn.

Ông lớn lên trong một gia đình trí thức nhưng lại hoàn toàn “ngoại đạo” với ngành y. Cha ông là cử nhân kinh tế và làm công tác quản lý trong ngành thương nghiệp, 3 người anh ruột của ông người theo kiến trúc, người chọn ngành luật, người gắn bó với công nghệ thông tin.

Trong môi trường đề cao tri thức và sự tự do lựa chọn nghề nghiệp ấy, người con út lại bén duyên với chiếc áo blouse trắng. “Ba tôi không để lại tiền bạc hay tài sản gì lớn, ông chỉ thúc giục con cái học hành”, bác sĩ Hà nhớ lại. Câu nói giản dị của người cha: “Thằng út làm bác sĩ được nè!” đã trở thành động lực để ông thi đỗ vào Đại học Y Dược TP.HCM ngay lần đầu tiên.

Tốt nghiệp năm 1996, ông trở về quê nhà công tác ở Bệnh viện B (Bệnh viện chăm sóc sức khỏe cán bộ tỉnh) sau đó sát nhập với Bệnh viện Đa khoa tỉnh Kiên Giang thời bấy giờ (nay là tỉnh An Giang). Thực tế tiếp xúc với người bệnh tại quê nhà đã làm ông nhận ra da liễu là chuyên ngành có rất nhiều mặt bệnh nặng và phức tạp.

“Tôi thấy một khoảng trống lớn ít ai làm chuyên sâu tại địa phương trong khi nhu cầu đi khám bệnh da liễu của người dân rất lớn”, ông chia sẻ về lý do quyết định dấn thân vào con đường này.

Ông từng tiếp xúc với nhiều bệnh nhân mắc Lupus ban đỏ hệ thống, các bệnh bọng nước tự miễn hay dị ứng thuốc nặng nhưng bị chẩn đoán muộn, thậm chí điều trị sai cách bằng những bài thuốc truyền miệng.

Bác sĩ Bùi Mạnh Hà cho biết, Lupus ban đỏ xuất hiện khá nhiều ở phụ nữ trẻ, đặc biệt tại khu vực Kiên Giang. “Ngày trước ở tỉnh, nhiều bệnh nhân không được chẩn đoán sớm, dùng thuốc không phù hợp, dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm. Có những trường hợp Lupus ban đỏ khi phát hiện bệnh nhân đã bị tổn thương thận, gan, huyết học, gần như không còn khả năng cứu chữa”, ông chia sẻ.

“

Ngày nay, cùng với sự phát triển của khoa học, nhiều phương pháp điều trị hiện đại như các loại laser chuyên biệt, thuốc sinh học,… đã giúp nâng cao hiệu quả điều trị đáng kể đối với các bệnh da liễu. Sự phát triển của chuyên ngành da liễu - thẩm mỹ da hiện đại không chỉ dừng ở điều trị bệnh mà còn góp phần thay đổi cuộc sống của nhiều người bệnh.

Những trường hợp bớt bẩm sinh, rối loạn sắc tố hay tổn thương da trước đây gần như không thể can thiệp, nay đã có thể cải thiện nhờ công nghệ laser và các kỹ thuật chuyên sâu.

BS.CKII Bùi Mạnh Hà - Phó Giám đốc Bệnh viện Da liễu TP.HCM - chia sẻ

“Có những ca bệnh nặng, nhưng nếu được can thiệp đúng và kịp thời, tiên lượng của bệnh nhân sẽ tốt hơn rất nhiều”, bác sĩ Hà nói.

Kể từ đó, ông kiên định với con đường bác sĩ da liễu, dù trong suy nghĩ của không ít người thời điểm ấy, bác sĩ da liễu chỉ quanh quẩn với những bệnh “ghẻ ngứa” hay gắn với các định kiến nặng nề liên quan đến bệnh phong, bệnh xã hội. Với BS.CKII Bùi Mạnh Hà, lựa chọn ấy chưa bao giờ là điều khiến ông hối hận - một lĩnh vực mà thời điểm đó ít người theo đuổi nhưng rất cần bác sĩ tận tâm để điều trị và đồng hành cùng người bệnh.

Điều trị bắt đầu từ sự quan sát làn da bệnh

Trong bối cảnh y học hiện đại ngày càng có nhiều phương tiện chẩn đoán cận lâm sàng tối tân, BS.CKII Bùi Mạnh Hà vẫn giữ một quan niệm xuyên suốt “điều trị da liễu trước hết là sự quan sát làn da bệnh”.

Theo ông, nhiều bệnh da liễu khó chẩn đoán chính xác đòi hỏi bác sĩ da liễu phải có kinh nghiệm lâm sàng và khả năng quan sát kỹ lưỡng, tinh tế các tổn thương ngoài da.

“Với chuyên khoa da liễu, bệnh thể hiện ngay ngoài da nên thường ít khi nào phải dùng siêu âm hay xét nghiệm ngay lần đầu tiên gặp bệnh nhân. Việc khám và điều trị trong chuyên ngành da liễu phần lớn bắt đầu từ việc quan sát và phân biệt các nốt tổn thương ngoài da, vì vậy, bác sĩ da liễu “sở hữu” cặp mắt tinh tường để tìm ra chính xác bệnh lý”, BS.CKII Bùi Mạnh Hà chia sẻ.

“

Y khoa là khoa học thực hành. Đặc biệt trong Da liễu, khả năng quan sát rất quan trọng. Có những trường hợp chỉ cần nhìn, đánh giá tổn thương là bác sĩ đã định hướng được chẩn đoán và chỉ định phương pháp điều trị phù hợp với từng người bệnh.

BS.CKII Bùi Mạnh Hà - Phó Giám đốc Bệnh viện Da liễu TP.HCM

Bên cạnh đó, từ kinh nghiệm bản thân, BS.CKII Bùi Mạnh Hà cho rằng để trở thành một bác sĩ da liễu giỏi, nền tảng nội khoa vững vàng là điều kiện tiên quyết. Bản thân ông trước khi đi sâu vào da liễu đã có nhiều năm làm việc ở lĩnh vực nội khoa, nhờ đó có lợi thế trong chẩn đoán và xử lý các bệnh lý liên quan đa cơ quan.

Ông dẫn chứng nhiều bệnh như Pemphigus, Pemphigoid - nhóm bệnh bóng nước tự miễn gây bong tróc da nghiêm trọng - hay hội chứng Stevens-Johnson (bệnh do dị ứng thuốc),… đều cần bác sĩ có kiến thức nội khoa chuyên sâu và kinh nghiệm xử trí.

Giữ bản tâm của người thầy thuốc

Điều khiến BS.CKII Bùi Mạnh Hà trăn trở suốt nhiều năm làm nghề không chỉ là những ca bệnh nặng không được can thiệp kịp thời, mà còn là xu hướng một bộ phận người làm da liễu dần nghiêng quá nhiều về yếu tố kinh doanh thẩm mỹ mà xem nhẹ nền tảng điều trị bệnh lý.

Theo ông, nhu cầu làm đẹp tăng cao khiến da liễu - thẩm mỹ da trở thành chuyên ngành được săn đón. Tuy nhiên, nếu chỉ tập trung vào lợi nhuận hoặc các dịch vụ thẩm mỹ mà thiếu nền tảng y khoa căn bản, rất dễ đi chệch khỏi giá trị cốt lõi của nghề y.

“Làm đẹp hay thẩm mỹ đều chính đáng, nhưng cuối cùng vẫn phải dựa trên lợi ích và an toàn của người bệnh”, bác sĩ Hà nhấn mạnh.

Ở góc độ chuyên môn, ông cho biết nhiều bệnh da liễu hiện nay cũng thay đổi theo đời sống xã hội. Trong lĩnh vực bệnh lây truyền qua đường tình dục (bệnh hoa liễu), HIV hiện đã được kiểm soát hiệu quả hơn nhờ các biện pháp dự phòng và điều trị hiện đại. Tuy nhiên, điều đó cũng khiến không ít người chủ quan hơn trong việc phòng bệnh, kéo theo sự gia tăng của nhiều bệnh lây truyền qua đường tình dục khác như giang mai, sùi mào gà.

Theo ông, truyền thông sức khỏe cộng đồng vẫn giữ vai trò đặc biệt quan trọng, nhất là với các nhóm bệnh nhạy cảm mà người dân còn e ngại hoặc thiếu kiến thức tiếp cận đúng đắn.

“Bệnh viện không chỉ là nơi chữa trị mà còn phải là nơi tiên phong trong truyền thông sức khỏe, giúp người dân nhận thức đúng về những nguy cơ âm thầm nhưng rất nghiêm trọng như giang mai bẩm sinh hay ung thư do HPV”, ông chia sẻ.

Tâm huyết với công tác chỉ đạo tuyến

Trước khi được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc phụ trách công tác Chỉ đạo tuyến và Truyền thông giáo dục sức khỏe của Bệnh viện Da liễu TP.HCM, BS.CKII Bùi Mạnh Hà từng giữ vị trí Trưởng phòng Chỉ đạo tuyến. Vì vậy, ông dành nhiều tâm huyết cho hành trình đồng hành cùng y tế cơ sở, góp phần nâng cao năng lực chuyên môn cho các địa phương.

BS.CKII Bùi Mạnh Hà cho biết, ngoài công tác khám chữa bệnh, Bệnh viện Da liễu TP.HCM còn được Bộ Y tế giao nhiệm vụ phụ trách chỉ đạo tuyến chuyên môn cho các tỉnh, thành phía Nam. Trong đó, chương trình phòng chống bệnh phong và chương trình phòng chống các bệnh nhiễm khuẩn lây truyền qua đường tình dục là những nhiệm vụ trọng tâm được duy trì nhiều năm qua.

“Hằng năm, chúng tôi vẫn đi xuống các tỉnh nhiều lần để hỗ trợ chuyên môn. Không chỉ là điều trị các bệnh da liễu thông thường mà còn hỗ trợ địa phương triển khai kỹ thuật mới, chuyển giao công nghệ, hướng dẫn sử dụng trang thiết bị, laser hay các xét nghiệm chuyên ngành”, ông chia sẻ.

“

Dù ở cương vị quản lý hay trực tiếp điều trị, tôi luôn tin vào lựa chọn ngành da liễu từ những ngày đầu. Bây giờ nhìn lại, mình chẳng thiệt thòi gì khi theo ngành y, mà còn có thể giúp đỡ được rất nhiều người khác.

BS.CKII Bùi Mạnh Hà - Phó Giám đốc Bệnh viện Da liễu TP.HCM

Theo bác sĩ Hà, giữa Bệnh viện Da liễu TP.HCM và các cơ sở y tế địa phương luôn duy trì mạng lưới liên kết chuyên môn chặt chẽ. Mỗi khi các tỉnh có nhu cầu triển khai kỹ thuật mới hoặc gặp khó khăn trong điều trị, đội ngũ phụ trách chỉ đạo tuyến của bệnh viện sẽ trực tiếp hỗ trợ, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật tại chỗ.

Đặc biệt với chương trình phòng chống bệnh phong quốc gia, các đoàn công tác không chỉ làm việc tại bệnh viện tuyến tỉnh mà còn xuống tận phường, xã để hỗ trợ xây dựng mạng lưới cán bộ phụ trách da liễu và bệnh phong ở cơ sở. Qua đó, mỗi địa phương đều có nhân sự được đào tạo để phát hiện sớm, theo dõi và quản lý người bệnh ngay từ tuyến đầu.

Làn da con người, dưới nhãn quan của người thầy thuốc da liễu, chưa bao giờ là một bề mặt tĩnh lặng. Nó chứa đựng những tín hiệu về sức khỏe, những tổn thương âm thầm và cả những mặc cảm khó gọi thành tên. Suốt gần 30 năm làm nghề, BS.CKII Bùi Mạnh Hà vẫn lặng lẽ đọc những “thông điệp” ấy bằng sự quan sát, kinh nghiệm và trách nhiệm của một người thầy thuốc, để không chỉ điều trị bệnh mà còn giúp người bệnh tìm lại sự tự tin và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Hoàng Quỳnh