Xuất nhập khẩu Việt Nam 2026: Rộng cửa đón mốc lịch sử 1.000 tỷ USD

Động lực vĩ mô này không chỉ đưa Việt Nam tiến gần hơn tới nhóm các nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới, mà còn khẳng định sức hút mạnh mẽ trong việc định hình lại chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tốc độ tăng trưởng ấn tượng

Phân tích bức tranh kinh tế vĩ mô 5 tháng đầu năm 2026 với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 445,12 tỷ USD (tăng 25% so với cùng kỳ), ông Nguyễn Tuấn Việt, Tổng Giám đốc VIETGO, cho rằng đây là một thành tựu vượt kỳ vọng trong bối cảnh toàn cầu còn nhiều biến số rủi ro.

Theo ông Việt, với quy mô thương mại bình quân đạt gần 90 tỷ USD/tháng như hiện nay, việc vượt mức 530 tỷ USD trong nửa đầu năm là hoàn toàn khả thi.

"Trong trường hợp đà tăng trưởng tiếp tục được giữ vững, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả năm 2026 có thể đạt khoảng 1.060 tỷ USD. Đây sẽ là cột mốc đặc biệt quan trọng, đưa Việt Nam vào nhóm 13-14 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới", Tổng Giám đốc VIETGO nhận định tại hội thảo.

Vị chuyên gia cũng nhấn mạnh, khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tiệm cận quy mô GDP, điều này phản ánh mức độ hội nhập sâu rộng chưa từng có của nền kinh tế Việt Nam vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Xuất nhập khẩu sẽ tiếp tục đóng vai trò là "cỗ xe mã lực" quan trọng bậc nhất giúp Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10% trong năm nay.

Lực đẩy FDI và bài toán "nâng tầm" của doanh nghiệp nội

Nhìn sâu vào cơ cấu xuất khẩu 5 tháng đầu năm (đạt 215,66 tỷ USD), điểm sáng lớn nhất vẫn đến từ khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) với 172,16 tỷ USD, chiếm gần 79% tổng kim ngạch.

Đánh giá về con số này, ông Nguyễn Tuấn Việt khẳng định: "Không phải ngẫu nhiên các tập đoàn hàng đầu thế giới như Apple, Samsung, Intel, Toyota hay Hyundai lựa chọn Việt Nam là cứ điểm sản xuất. Điều đó phản ánh vị thế ngày càng quan trọng của Việt Nam".

Ông Việt ví von làn sóng dịch chuyển sản xuất quốc tế hiện tại mang đến cho Việt Nam một cơ hội lịch sử, tương tự như con đường mà Trung Quốc đã đi qua để trở thành "công xưởng của thế giới" cách đây hơn hai thập kỷ. Cùng với Ấn Độ, Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến hấp dẫn bậc nhất của dòng vốn đầu tư mới trong xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng.

Tuy nhiên, từ diễn đàn hội thảo, vị chuyên gia cũng gửi đi một thông điệp cảnh tỉnh và khích lệ tới cộng đồng doanh nghiệp trong nước. Mặc dù khối nội đã có sự bứt tốc (tăng 29,2% kim ngạch xuất khẩu), nhưng để phát triển bền vững, doanh nghiệp Việt Nam buộc phải tận dụng tốt hơn cơ hội hợp tác với các tập đoàn đa quốc gia. Mục tiêu tối thượng là nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và giữ lại hàm lượng giá trị gia tăng cao hơn ngay tại sân nhà.

Nhập siêu là bước đệm

Một trong những vấn đề được đem ra mổ xẻ tại hội thảo là con số nhập siêu khoảng 13,8 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm. Trái với những lo ngại thông thường, Tổng Giám đốc VIETGO đánh giá đây là một tín hiệu mang tính tích cực.

Ông lý giải cặn kẽ: "Phần lớn hàng hóa nhập khẩu hiện nay là máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu phục vụ sản xuất và đầu tư. Năm 2026 cũng là năm đẩy mạnh đầu tư công, phát triển hạ tầng và triển khai nhiều dự án quy mô lớn. Đây là tín hiệu cho thấy nền kinh tế đang chuẩn bị cho một chu kỳ tăng trưởng mới".

Lấy dẫn chứng thực tế từ ngành điều, ông Việt phân tích xu hướng các doanh nghiệp xuất khẩu đã chủ động "gom" và tăng mạnh nhập khẩu nguyên liệu ngay từ đầu năm. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng này nhằm phục vụ cho các đơn hàng xuất khẩu dự kiến bùng nổ vào cuối năm. Khi kho nguyên liệu đã đầy, kim ngạch nhập khẩu sẽ giảm dần trong những tháng tới, nhường chỗ cho giá trị xuất khẩu thăng hoa.

Tận dụng biến động để mở rộng thị phần

Đề cập đến các thị trường trọng điểm, chuyên gia Nguyễn Tuấn Việt đặc biệt lưu ý đến thị trường Mỹ. Dù phải đối mặt với nhiều rào cản và thuế quan, xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ trong 5 tháng qua vẫn chạm mốc gần 70 tỷ USD, mở ra triển vọng cán mốc 160 tỷ USD cho cả năm (tăng gần 20%).

Theo ông Việt, chính những biến động phức tạp của thương mại toàn cầu lại đang đóng vai trò là chất xúc tác, tạo khoảng trống thị trường để Việt Nam mở rộng thị phần. Cùng với bệ phóng là mạng lưới 18 Hiệp định thương mại tự do (FTA) đang có hiệu lực, hàng hóa Việt Nam đang sở hữu lợi thế cạnh tranh vô cùng lớn.

Khép lại phần trình bày tại hội thảo, Tổng Giám đốc VIETGO một lần nữa khẳng định niềm tin vào cột mốc 1.000 tỷ USD: "Nếu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng hiện nay, mục tiêu này hoàn toàn khả thi. Nó không chỉ là một kỷ lục vô tiền khoáng hậu, mà còn là bước nhảy vọt định vị lại Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu".

Ngọc Anh