Nhồi máu cơ tim không còn là bệnh của tuổi già

Nếu trước đây trung bình khoa tiếp nhận 7 ca Nhồi máu cơ tim cấp mỗi tuần từ Khoa Cấp cứu và các bệnh viện lân cận, thì riêng 2 tuần qua đã tiếp nhận 24 trường hợp cấp cứu, tăng 42%. Trong đó số người bệnh dưới 50 tuổi, đang trong độ tuổi lao động là 9 trường hợp (chiếm 38%) - một tỷ lệ rất cao.

Các bác sĩ cho biết nhiều trường hợp nhập viện trong tình trạng nguy kịch, thậm chí sốc tim, ngưng tim, ngưng thở. Một số người bệnh không có tiền sử bệnh tim mạch rõ ràng, khiến việc phát hiện và điều trị càng trở nên khó khăn.

Với phương châm “Thời gian là cơ tim”, ngay khi tiếp nhận người bệnh, ê-kíp can thiệp tim mạch Bệnh viện Nhân dân Gia Định đã kích hoạt quy trình cấp cứu tối khẩn nhằm tái thông động mạch vành trong “giờ vàng” ngắn nhất, giảm thiểu tối đa vùng cơ tim bị hoại tử và các biến chứng sau nhồi máu.

Bên cạnh hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (DSA) tiêu chuẩn, bệnh viện đã áp dụng toàn diện các kỹ thuật hình ảnh học và sinh lý học nội mạch chuyên sâu như: Siêu âm trong lòng mạch (IVUS), Chụp cắt lớp quang học nội mạch (OCT) giúp đánh giá chuẩn xác đặc điểm tổn thương và tối ưu hóa kết quả đặt stent.

Đối với các ca sốc tim nguy kịch hoặc ngưng tim ngưng thở hệ thống hỗ trợ tuần hoàn cơ học tiên tiến bao gồm bóng đối xung động mạch chủ (IABP) và hệ thống oxy hóa qua màng ngoài cơ thể (VA-ECMO) luôn được sẵn sàng vận hành 24/7 bởi đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm.

Đặc biệt, để tìm gốc rễ nguyên nhân ở người trẻ, bệnh viện triển khai các xét nghiệm sàng lọc di truyền kỹ thuật cao như khảo sát bệnh Tăng Cholesterol máu có tính gia đình (FH) hoặc thang điểm nguy cơ đa gen (PRS). Trong các trường hợp tổn thương giải phẫu mạch vành phức tạp, không phù hợp để can thiệp nội mạch, ê-kíp Phẫu thuật tim mạch sẽ phối hợp liên chuyên khoa tức thì để thực hiện phẫu thuật bắc cầu chủ - vành khẩn cấp cho người bệnh.

TS.BS Châu Đỗ Trường Sơn, Phó Trưởng Khoa Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho biết: “Nhồi máu cơ tim không còn là bệnh lý thường gặp riêng ở người cao tuổi. Chúng tôi đang ghi nhận ngày càng nhiều người trẻ tuổi nhập viện vì nhồi máu cơ tim cấp. Điều đáng quan tâm là nhiều người trẻ vẫn chủ quan với các yếu tố nguy cơ tim mạch trong cuộc sống hằng ngày”.

Xu hướng trẻ hóa bệnh lý tim mạch xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó nổi bật là tình trạng hút thuốc lá và thuốc lá điện tử, chế độ ăn uống thiếu lành mạnh, lười vận động, căng thẳng kéo dài, thức khuya thường xuyên và lạm dụng các chất kích thích. Những yếu tố này làm gia tăng quá trình xơ vữa động mạch từ sớm, khiến các mảng xơ vữa dễ nứt vỡ và hình thành cục máu đông gây tắc nghẽn mạch vành.

Các bác sĩ khuyến cáo người dân không nên chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu như đau ngực, tức ngực, khó thở, vã mồ hôi, choáng váng hoặc đau lan lên hàm, cổ, vai trái. Đây có thể là những triệu chứng của nhồi máu cơ tim cấp. Trong cấp cứu tim mạch, “thời gian là cơ tim”, việc đến bệnh viện càng sớm sẽ càng tăng cơ hội cứu sống và giảm thiểu di chứng.

BS.CK2 Nguyễn Đỗ Anh, Trưởng khoa Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho biết: “Phần lớn các yếu tố nguy cơ dẫn đến nhồi máu cơ tim đều có thể phòng ngừa hoặc kiểm soát được nếu được phát hiện sớm và thay đổi lối sống phù hợp. Theo đó, người dân cần chủ động từ bỏ thuốc lá, kể cả thuốc lá điện tử; duy trì chế độ ăn lành mạnh với nhiều rau xanh, trái cây, hạn chế thức ăn nhanh, thực phẩm nhiều dầu mỡ, đường và muối; tăng cường vận động thể lực ít nhất 150 phút mỗi tuần; kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết, mỡ máu; ngủ đủ giấc và hạn chế căng thẳng kéo dài. Bên cạnh đó, việc khám sức khỏe định kỳ và tầm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch đóng vai trò quan trọng, đặc biệt đối với những người có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch hoặc đang có các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu”.

Việc chủ động thay đổi lối sống, nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và tiếp cận điều trị kịp thời sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ tử vong cũng như các biến chứng nặng nề do bệnh lý tim mạch gây ra.

Ngọc Anh