Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Phát huy tối đa hiệu quả của công nghệ để tìm kiếm mộ liệt sĩ tập thể

Sáng 8/6, tại TP.HCM, Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia tổ chức hội thảo xác minh, kết luận thông tin mộ liệt sĩ tập thể được an táng tại khu vực Nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán, nay là khu vực Công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng, TP.HCM.

Hội thảo là hoạt động tiếp tục khẳng định sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo Đảng, Nhà nước trong lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ các giải pháp nhằm đẩy nhanh độ, hiệu quả việc thu thập, xử lý xác minh, kết luận thông tin có giá trị phục vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và các khu mộ liệt sĩ tập thể.

Đây là những kết quả bước đầu quan trọng, thể hiện đúng tinh thần đợt "cao điểm của cao điểm" của Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Hội thảo do bà Phạm Thị Thanh Trà - Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia chủ trì.

Cùng dự hội thảo có Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu - Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia; ông Nguyễn Văn Được - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành uỷ, Chủ tịch UBND TP.HCM.

Phát biểu tại hội thảo, bà Phạm Thị Thanh Trà - Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia - nhấn mạnh cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968 mãi là một bản anh hùng ca bất tử. Tại khu vực Sài Gòn – Gia Định (TP.HCM ngày nay), các lực lượng cách mạng đã tiến công vào mục tiêu trọng yếu tại nội đô Sài Gòn. Trong các trận chiến quyết liệt, nhiều cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh. Sau các trận giao tranh khốc liệt, chính quyền ngụy đã thu dọn chiến trường, thu gom hài cốt các chiến sĩ cách mạng và tiến hành chôn cất tập thể.

Sau ngày đất nước thống nhất, từ năm 1978 đến năm 1983, Nghĩa trang Đô Thành (Chí Hòa – Sài Gòn) được giải tỏa, quy hoạch, cải tạo để xây dựng Công viên Lê Thị Riêng. Quá trình san lấp đã làm thay đổi hoàn toàn địa hình.

Năm 1995, các cơ quan chức năng đã nỗ lực tổ chức khảo sát, quy tập; song do hạn chế về phương tiện kỹ thuật chuyên dụng, công nghệ và đặc biệt thiếu hụt thông tin tư liệu nên việc tìm kiếm không đạt kết quả như mong muốn. Nỗi trăn trở ấy vẫn luôn canh cánh trong lòng Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân TP.HCM nói riêng và Đảng, Nhà nước, Nhân dân ta nói chung.

Bà Phạm Thị Thanh Trà cho biết thời gian gần đây, nhiều tài liệu quân sự và kho ảnh của phía Hoa Kỳ liên quan đến trận đánh năm 1968 đã được giải mật, cung cấp cho Việt Nam. Các nguồn tư liệu này được kết hợp với dữ liệu lịch sử, sơ đồ quân sự, hình ảnh tư liệu, hồi ức chiến tranh và lời kể của các nhân chứng lịch sử.

Đặc biệt, có sự hỗ trợ tận tâm, cung cấp thông tin trực tiếp từ các nhân chứng lịch sử như cựu binh Mỹ Robert Ambrose Connor cùng các cựu chiến binh Mỹ khác; sự phối hợp của nhóm tình nguyện nghiên cứu hỗn hợp Việt Nam - Hoa Kỳ và Bộ Tư lệnh TP.HCM với các cơ quan, đơn vị chức năng của Bộ Quốc phòng. Những nguồn thông tin này đã góp phần củng cố hồ sơ, giúp các cơ quan chức năng có thêm những cơ sở thực tiễn vô cùng quý giá.

Mỗi ký ức được nhắc lại đều mang ý nghĩa rất đặc biệt

Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, cả nước đang bước vào những ngày tháng cao điểm của "Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin". Chiến dịch ấy đang thôi thúc từng ngày, từng giờ, từng phút. Mỗi thông tin được kiểm chứng, mỗi tư liệu được đối chiếu, mỗi ký ức được nhắc lại hôm nay đều mang ý nghĩa rất đặc biệt để mong được đón các anh hùng trở về cùng đất Mẹ và đồng đội, để lời một ca khúc tha thiết 'về đây các anh ơi, hãy về đây, về nghe mẹ ru, về nghe em hát' được trở thành hiện thực.

Trong đó, Phó thủ tướng đề nghị rà soát, đánh giá toàn diện, cẩn trọng, chặt chẽ về lịch sử, khoa học, pháp lý và thực tiễn; bảo đảm tính chính xác, tính liên kết và độ tin cậy của toàn bộ các nguồn thông tin, tài liệu, hồ sơ đã được giải mật.

"Thông qua sự đối chiếu và xác minh các tư liệu lịch sử, các tài liệu giải mật, hồ sơ quân sự từ hai phía và lời kể trực tiếp của các nhân chứng lịch sử có mặt tại đây hôm nay, chúng ta phải trả lời cho bằng được câu hỏi: Với toàn bộ dữ liệu thông tin chứng cứ lịch sử đã có đủ độ tin cậy, đủ cơ sở thực tiễn để khẳng định tại địa điểm được xác định trong khu vực Công viên Lê Thị Riêng, TP.HCM là nơi chôn cất tập thể các anh hùng liệt sĩ Việt Nam của chúng ta trong trận chiến dịch Xuân Mậu Thân năm 1968 hay chưa", Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chia sẻ.

Bên cạnh đó, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu làm rõ quy mô, phạm vi, đặc điểm và khả năng tồn tại khu mộ tập thể qua gần 60 năm qua. Theo đó, khi đã đủ cơ sở khẳng định, cần thống nhất phương án thăm dò và khai quật, để làm sao phải kết hợp giữa phương pháp truyền thống với công nghệ hiện đại.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà lưu ý phải phát huy tối đa hiệu quả của công nghệ radar xuyên đất, kết hợp với hệ thống định vị không ảnh và bản đồ lịch sử, các nguồn thông tin dữ liệu và của nhân chứng lịch sử nhằm đảm bảo công tác tìm kiếm đạt độ chính xác cao nhất.

Từ cơ sở thảo luận trên làm tiền đề cho phương án cụ thể để thống nhất cơ chế phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các lực lượng nhằm xác định vị trí tìm kiếm khai quật quy tập hài cốt liệt sĩ trên thực địa, đảm bảo khoa học, cẩn trọng, an toàn tuyệt đối, tỉ mỉ, kỹ lưỡng đúng quy trình quy định, đáp ứng được sự ưu tiên cao cả nhất mà chúng ta đang tham gia theo mục tiêu của chương trình.

Võ Liên