Điểm nhấn Phật Đản 2026: Khi trà việt hòa cùng nghệ thuật phật giáo trên gốm sứ Bát Tràng

Sự kiện do Không Gian Gốm Bát Tràng, An Thổ Túc cùng các đơn vị tiêu biểu phối hợp tổ chức. Triển lãm mang đến một chốn dừng chân an tịnh, nơi giao thoa tuyệt đẹp giữa nghệ thuật tạo hình truyền thống và chiều sâu tâm linh Phật giáo.

Trang nghiêm lễ cắt băng khai mạc và nghi thức tắm Phật

Điểm nhấn mở màn đầy cảm xúc của chuỗi sự kiện chính là buổi lễ khai mạc không gian triển lãm. Dưới sự chứng minh của chư tôn thiền đức Tăng Ni, dải băng đỏ được cắt xuống trong không khí trang nghiêm và hoan hỉ, chính thức đánh dấu sự hiện diện của một không gian nghệ thuật vẹn tròn ý nghĩa dâng lên Đức Phật nhân ngày đản sinh.

Ngay sau khoảnh khắc khai mạc, toàn thể đạo tràng, quý đại biểu và du khách đã cùng nhau thành kính thực hiện nghi thức Tắm Phật. Từng dòng nước thơm thanh khiết nhẹ nhàng được tưới lên tôn tượng Phật Đản Sanh, khoảnh khắc giản dị mà thiêng liêng đối với tất cả những ai chứng kiến. Nhiều người đứng lặng, đôi mắt rưng rưng, tay chắp trước ngực như gửi vào đó tất cả lòng thành và những điều muốn nói nhất trong tâm.

Nghi thức tắm Phật không đơn thuần là lễ nghi bên ngoài. Đó là khoảnh khắc mỗi người tự gột rửa những bụi bặm của tâm hồn, buông xuống lo toan để hướng về sự thanh tịnh và trí tuệ bao la của đạo Phật. Trong không gian thoang thoảng hương thơm, tiếng kinh cầu trầm ấm vang lên, cả khu triển lãm như lắng lại trong một nhịp thở chung – nhẹ nhàng, bình an và trọn vẹn. Đây không chỉ là điểm khởi đầu cho hành trình thưởng lãm văn hóa, mà còn là khoảnh khắc kết nối, giữa người với Phật, giữa nghệ thuật và tâm linh, giữa truyền thống ngàn năm và trái tim của mỗi người đang hiện diện trong ngày lễ trọng đại.

Lắng đọng cùng không gian văn hóa trà Việt

Tạm gác lại những bộn bề trần tục, bước sâu vào triển lãm, du khách sẽ được vỗ về bởi sự tĩnh lặng của Không gian văn hóa trà An Thổ Túc. Khu vực này được bài trí đầy chất thơ và mộc mạc với các sản phẩm gốm sứ. Điểm độc đáo của không gian lần này là khu vực thưởng trà An Thổ Túc được dựng theo kiến trúc mái tranh hoài cổ, lồng đèn ấm áp. Đây là nơi du khách có thể dừng chân, thưởng thức trà trong yên tĩnh và tìm lại sự tỉnh thức trong từng hơi thở.

Tại không gian văn hoá trà Việt, những chiếc ấm chén trà và trà cụ An Thổ Túc đã được chuẩn bị tươm tất, sẵn sàng đón tiếp quý khách tham dự. Mỗi tách trà An Thổ Túc không còn là thức uống đơn thuần mà còn là phương tiện chuyên chở những lời nhắn gửi về giá trị giác ngộ và từ bi trong Phật giáo.

Đặc biệt, điểm sáng của không gian thưởng trà là sự hiện diện của Nghệ nhân Trà Việt Nguyễn Cao Sơn – tên tuổi gắn liền với nhiều sự kiện ngoại giao văn hóa cấp cao. Bằng đôi bàn tay khéo léo và am tường trà đạo, Nghệ nhân không chỉ dâng mời những phẩm trà trân quý mà còn trực tiếp dẫn dắt các trà hữu, quý Phật tử bước vào trạng thái "Tỉnh thức trong từng phút giây". Mỗi chén trà ấm nóng được trao đi là một thông điệp về sự bình an, hòa bình và chánh niệm giữa đời thường.

Không gian triển lãm gốm sứ đậm chất nghệ thuật Phật giáo

Ngay từ bước chân đầu tiên vào không gian triển lãm, người xem đã bị cuốn vào một bầu không khí khác hẳn với thế giới bên ngoài. Trải dài trước mắt là tấm thảm đỏ rực kéo dài từ lối vào đến tận phông nền chính, tạo nên một con đường trang trọng dẫn thẳng về phía trung tâm của không gian thiêng liêng này.

Điểm tụ của toàn bộ triển lãm là tôn tượng Phật Đản Sanh đứng uy nghiêm trên bệ thờ được trang trí bằng hoa cúc vàng và cây xanh tươi tốt. Tượng được chế tác từ gốm sứ với màu men vàng ánh đồng, toát lên vẻ từ bi và tĩnh lặng giữa không gian rộng lớn. Xung quanh bệ tượng, những chùm hoa trắng và lá xanh được sắp đặt cẩn thận, tạo nên một vòng hào quang tự nhiên tôn lên vẻ linh thiêng của tác phẩm.

Điểm tụ của toàn bộ triển lãm là tôn tượng Phật Đản Sanh đứng uy nghiêm trên bệ thờ được trang trí bằng hoa cúc vàng và cây xanh tươi tốt. Tượng được chế tác từ gốm sứ với màu men vàng ánh đồng, toát lên vẻ từ bi và tĩnh lặng giữa không gian rộng lớn. Xung quanh bệ tượng, những chùm hoa trắng và lá xanh được sắp đặt cẩn thận, tạo nên một vòng hào quang tự nhiên tôn lên vẻ linh thiêng của tác phẩm.

Hai bên thảm đỏ, các tác phẩm gốm sứ được bài trí đối xứng trên những chiếc kệ gỗ khảm truyền thống. Tượng Phật, tượng Bồ Tát và các bình gốm men lam cổ kính xen kẽ nhau theo thứ tự trang nghiêm như một cách tôn vinh sự giao hòa giữa nghệ thuật và thiên nhiên. Sự kết hợp giữa tôn tượng tâm linh, bình chóe men biến và họa tiết sen vàng tạo nên một tổng thể vừa trang nghiêm vừa sinh động, làm giàu thêm chiều sâu nghệ thuật và tính đa dạng cho toàn bộ không gian triển lãm Nghệ thuật Phật Giáo trên Gốm Sứ lần này.

Điểm nhấn làm phong phú thêm màu sắc cho không gian chính là những chiếc bình chóe gốm sứ được bố trí đều hai bên lối đi. Lớp men hỏa biến chuyển màu huyền ảo, lúc ánh vàng, lúc đồng nâu, lúc xanh rêu thẫm, tạo nên vẻ đẹp sống động và khó đoán định, như chính sự biến hóa vô thường trong triết lý Phật Giáo. Họa tiết hoa sen được thể hiện tinh tế trên thân bình càng làm tăng thêm sự hòa hợp giữa nghệ thuật gốm sứ và tinh thần của triển lãm.

Các tác phẩm gốm sứ giàu cảm xúc tại triển lãm

Bên cạnh không gian trà đạo, khu vực trung tâm trải thảm đỏ của Không Gian Gốm Bát Tràng khiến khách tham quan mãn nhãn với bộ sưu tập tôn tượng điêu khắc nghệ thuật uy nghi, tái hiện sống động dòng chảy lịch sử Phật giáo Việt Nam. Đây là 5 tác phẩm có chiều sâu về mặt thẩm mỹ, để lại nhiều cảm xúc trong lòng người tham quan sau khi chiêm ngưỡng:

• Ngọn lửa từ bi - Bồ tát Thích Quảng Đức: Tác phẩm gây xúc động mạnh khi tái hiện khoảnh khắc vị pháp thiêu thân rực sáng hào quang vô úy, vì hòa bình và tự do tín ngưỡng. Tôn tượng men đỏ được tráng men có tính thẩm mỹ cao, từng đường nét đều được khắc tỉa chân thực. Dù bị bao quanh bởi ngọn lửa xăng, Ngàu vẫn giữ phong thái điềm tĩnh vì đạo và đời.

• Đại Sĩ Trúc Lâm - Trần Nhân Tông: Lột tả thần thái tự tại, thanh thoát của vị vua từ bỏ ngai vàng để sáng lập Thiền phái Trúc Lâm, đỉnh cao của tư tưởng Phật giáo nhập thế Việt Nam. Tượng được thể hiện với gương mặt phúc hậu, tai to, trán rộng, cổ cao nhiều ngấn thân hình thanh thoát. Các nếp gấp áo quần mềm mại, uyển chuyển; họa tiết hoa văn trên vạt áo, gấu quần cũng được chăm chút chi tiết và sắc nét.

• Tượng Thiền sư Khương Tăng Hội: Khắc họa vẻ đẹp định tĩnh của bậc Sơ tổ Thiền tông, người đầu tiên mang ánh sáng Phật pháp đến nước Việt từ những thế kỷ đầu Công nguyên. Gương mặt trầm tĩnh, uy nghiêm, đôi mắt khẽ nhắm biểu hiện sự thấu suốt mọi lẽ vô thường. Tôn tượng mang giá trị không chỉ về tín ngưỡng, mà còn là biểu tượng truyền cảm hứng cho những ai đang trên con đường học đạo, hướng đến sự giác ngộ và giải thoát.
• Triều đại Nhà Lý và Thiền sư Vạn Hạnh: Lớp men gốm cổ kính tôn vinh vị Quốc sư tài ba, biểu tượng cho giai đoạn Phật giáo cực thịnh và gắn bó máu thịt với vận mệnh dân tộc.
• Thiền sư Nhất Hạnh: Bằng những đường nét gốm mềm mại, tác phẩm truyền tải nụ cười hiền từ và năng lượng chánh niệm của vị Thiền sư hiện đại, nhắc nhở chúng ta quay về nương tựa hiện tại.Khi đôi bàn tay người nghệ nhân Bát Tràng nâng niu từng khối đất sét, tạo hình từng đường cong, phủ lên từng lớp men rồi gửi tất cả vào lửa nung. Đó không chỉ là lao động của người thợ lành nghề mà còn là một hành trình thiền định thầm lặng, một lời cầu nguyện không thành tiếng dâng lên Đức Phật.

Sự kiện một mặt là nơi tôn vinh tài hoa của người thợ và các tác phẩm của Không Gian Gốm Bát Tràng. Mặt khác còn là một nốt trầm xao xuyến, mang đến niềm hỷ lạc và sự bình an vô giá cho tất cả những ai hữu duyên ghé thăm trong Tuần lễ Đại lễ Phật đản năm nay. Giữa dòng chảy hối hả của đời sống hiện đại, một không gian như thế này nhắc nhở mỗi người rằng nghệ thuật và tâm linh không hề tách rời nhau.

Triển lãm "Nghệ thuật Phật Giáo trên Gốm Sứ" khép lại trong Tuần lễ Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570, nhưng những gì nó để lại sẽ còn đọng mãi trong tâm trí người tham quan. Đó là hình ảnh ngọn lửa từ bi bao quanh Bồ Tát Thích Quảng Đức, là ánh men huyền ảo trên những chiếc bình chóe, là dòng nước thơm thanh khiết tưới lên tôn tượng Phật Đản Sanh trong buổi sáng khai mạc đầy xúc động. Tất cả như một lời nhắn nhủ nhẹ nhàng rằng giữa cuộc đời còn nhiều bộn bề, vẫn luôn có những khoảnh khắc đủ để ta dừng lại, thở sâu và tìm về với phần bình yên sâu thẳm nhất trong chính mình.

Bình Minh