Hiệp hội ô tô, xe máy phản hồi về xăng E10

Ngày 26/5, Bộ Công Thương đã tổng hợp và công bố thông tin phản hồi từ Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) cùng Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) liên quan đến vấn đề các phương tiện tương thích với xăng sinh học E10. Động thái này diễn ra trong bối cảnh chỉ còn chưa đầy một tuần nữa, Thông tư số 50/2025/TT-BCT quy định lộ trình áp dụng tỉ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học chính thức có hiệu lực.

Đại đa số các dòng xe đang lưu thông đạt độ tương thích cao

Theo dữ liệu đánh giá tính phù hợp và mức độ ảnh hưởng của xăng sinh học E10 đối với động cơ từ VAMM (bao gồm các hãng thành viên lớn như Honda, Yamaha, Piaggio, SYM và Suzuki), đại đa số các dòng xe đang lưu thông trên thị trường đều đạt độ tương thích cao.

Cụ thể, toàn bộ các đời xe của bốn thương hiệu Honda, Yamaha, Piaggio và SYM được xác định là hoàn toàn thích ứng tốt với xăng E10 mà không cần thực hiện bất kỳ thay đổi hay điều chỉnh nào về mặt kỹ thuật. Người tiêu dùng sử dụng các dòng xe này có thể yên tâm chuyển đổi sang nhiên liệu mới.

Tuy nhiên, đối với hãng Suzuki, dù hầu hết các đời xe đều đạt tiêu chuẩn tương thích, vẫn còn một danh mục các dòng xe đời cũ đang phải chờ thông tin xác thực kỹ thuật từ nhà sản xuất. Các dòng xe này bao gồm: Viva 110, Smash, Smash Revo, Shogun, Amity, AN125, GN125, Hayate, EN150, Gz150, UA125 và GD110.

Hiệp hội VAMM bày tỏ sự đồng thuận hoàn toàn với định hướng mở rộng sử dụng xăng sinh học E10 của Chính phủ nhằm bảo vệ môi trường. Dẫu vậy, VAMM đặc biệt lưu ý cơ quan quản lý cần kiểm soát chặt chẽ để nguồn xăng lưu thông trên thị trường có chất lượng đảm bảo tiêu chuẩn quốc gia, tương ứng với tiêu chuẩn khí thải thiết kế của từng loại phương tiện.

Ở khối phương tiện bốn bánh, Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) đưa ra nhận định sơ bộ rằng các mẫu xe đang trong dây chuyền sản xuất ở thời điểm hiện tại đều được thiết kế tối ưu và tương thích hoàn toàn với xăng E10.

Dù vậy, rủi ro lớn nhất lại thuộc về nhóm xe hoài cổ hoặc các mẫu xe đã lưu hành từ lâu. VAMA bày tỏ quan ngại sâu sắc đối với các mẫu xe được sản xuất từ thời điểm khái niệm xăng sinh học E10 chưa phổ biến. Do không được thiết kế kỹ thuật từ đầu để thích ứng với ethanol nồng độ cao, các dòng xe này có khả năng gặp phải các sự cố về vận hành, tổn hại hệ thống nhiên liệu hoặc giảm tuổi thọ động cơ nếu chuyển sang dùng xăng E10.

Minh chứng cụ thể từ một hãng thành viên của VAMA cho biết, mẫu ô tô tải hạng nhẹ của đơn vị này sản xuất từ năm 1996 hoàn toàn không tương thích với xăng E10. Mặc dù mẫu xe này đã chính thức dừng sản xuất vào năm 2023, song tính đến nay, lượng xe thực tế đã bán ra thị trường và vẫn đang lưu hành lên tới hơn 60.000 chiếc. Đây là một con số không hề nhỏ đặt ra bài toán ứng xử khi dòng xăng khoáng bị thu hẹp.

Hiện tại, nhiều hãng xe khác thuộc VAMA đang khẩn trương tiến hành rà soát lại toàn bộ hệ thống các mẫu xe cũ đã bán ra trong quá khứ nhằm thống kê số lượng chính xác và đánh giá sâu hơn tác động của nhiên liệu E10. Qua rà soát sơ bộ, các hãng đều có chung nhận định: đối với các mẫu ô tô sản xuất trước năm 2006, tỷ lệ xuất hiện các dòng xe không tương thích với xăng sinh học E10 là rất cao.

Chưa ghi nhận khiếu nại về chất lượng xăng sinh học

Để chuẩn bị cho bước chuyển dịch năng lượng lớn này, từ ngày 7/11/2025, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 50/2025/TT-BCT. Theo lộ trình chỉ định, kể từ ngày 1/6/2026, xăng không chì truyền thống sẽ phải thực hiện phối trộn, pha chế bắt buộc thành xăng E10 trên phạm vi toàn quốc. Riêng mặt hàng xăng sinh học E5 RON 92 sẽ tiếp tục được duy trì phân phối song song để phục vụ người dân cho đến hết ngày 31/12/2030.

Nhằm trấn an dư luận trước những lo ngại về kỹ thuật, Bộ Công Thương cho biết, dựa trên thực tế phân phối rộng rãi xăng E5 từ năm 2018 và quá trình thử nghiệm, thương mại hóa xăng E10 của các doanh nghiệp đầu mối lớn như PVOil, Petrolimex (thí điểm tại một số địa phương từ tháng 8/2025 và mở rộng từ giữa tháng 5/2026), thị trường phản hồi rất tích cực.

Đến thời điểm hiện tại, Bộ Công Thương và các doanh nghiệp phân phối chưa nhận được bất kỳ khiếu nại chính thức nào từ phía người tiêu dùng liên quan đến chất lượng xăng sinh học E5, E10 hay các tác động tiêu cực làm suy giảm hiệu suất, giảm tuổi thọ của động cơ phương tiện.

Bộ Công Thương tái khẳng định, sử dụng nhiên liệu sinh học, xăng sinh học là một chủ trương mang tính chiến lược và đúng đắn của Chính phủ, vốn đã được hoạch định kiên trì từ năm 2012 thông qua Quyết định 53 của Thủ tướng Chính phủ. Trong bối cảnh Việt Nam đang hướng mạnh mẽ tới nền kinh tế xanh, carbon thấp, việc giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch là yêu cầu tất yếu để phát triển bền vững, đồng thời góp phần quan trọng vào mục tiêu ổn định và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Ngọc Anh