Giải bài toán vốn đầu tư, giúp doanh nghiệp tư nhân bứt phá
Kinh tế tư nhân Việt Nam đã vượt qua giai đoạn phòng thủ, sẵn sàng bứt phá nếu các điểm nghẽn về thị trường, vốn và minh bạch chính sách được khai thông.
Chiều 20/5, Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức Diễn đàn Tài chính 2026 “Khơi thông dòng vốn, kết nối đa kênh”, dưới sự chỉ đạo của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI).
Diễn đàn góp phần nhận diện các cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp Việt Nam. Đồng thời đưa ra giải pháp để khơi thông dòng vốn, kết nối các nguồn lực, hỗ trợ doanh nghiệp tăng tốc đầu tư kinh doanh đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững trong giai đoạn mới.
Đòn bẩy cho cả nền kinh tế
Phát biểu tại diễn đàn, ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch VCCI, cho biết giai đoạn 2026 - 2030 sẽ là thời điểm Việt Nam tăng tốc mạnh mẽ để vượt qua bẫy thu nhập trung bình, chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên nền tảng kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.
Trong tiến trình này, khu vực kinh tế tư nhân tiếp tục khẳng định vai trò là động lực quan trọng của nền kinh tế khi vừa đóng góp lớn vào GDP, tạo việc làm, vừa tiên phong trong đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Ông cho rằng, Đảng và Nhà nước thời gian qua đã liên tục ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm đồng hành và tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển. Trong đó, Nghị quyết 68 xác định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của tăng trưởng; Nghị quyết 79 khẳng định vai trò kiến tạo, dẫn dắt của kinh tế nhà nước đối với tăng trưởng chất lượng cao.
Các chính sách này tiếp tục được cụ thể hóa thông qua Nghị định 20/2026 về phát triển kinh tế tư nhân, Quyết định 626 hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường quốc tế cùng nhiều chương trình phát triển doanh nghiệp tiên phong giai đoạn 2026-2030.
Dẫn số liệu từ báo cáo kinh tế tư nhân năm 2025, ông cho biết cả nước hiện có hơn 1 triệu doanh nghiệp hoạt động, tăng 6,6% so với năm trước, cùng khoảng 6,1 triệu hộ kinh doanh cá thể. Khu vực tư nhân đang tạo việc làm cho khoảng 26 triệu lao động, tương đương hơn 50% tổng việc làm của cả nước.
Đặc biệt, năm 2025 ghi nhận khoảng 297.500 doanh nghiệp gia nhập thị trường, cho thấy khu vực tư nhân đã vượt qua giai đoạn khó khăn và sẵn sàng bước vào giai đoạn tăng tốc mới.
“Khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam đã vượt qua giai đoạn phòng thủ, đang tích lũy nội lực và sẵn sàng bứt phá nếu các điểm nghẽn về thị trường, vốn và minh bạch chính sách được khai thông quyết liệt trong 12 đến 18 tháng tới”, Phó Chủ tịch VCCI nhấn mạnh.
Tuy nhiên, trong thực tiễn, ông Hoàng Quang Phòng cho rằng thách thức lớn nhất hiện nay vẫn là bài toán vốn cho doanh nghiệp. Nhu cầu vốn trung và dài hạn đang rất lớn để doanh nghiệp đầu tư công nghệ lõi, chuyển đổi xanh và đáp ứng các tiêu chuẩn ESG, trong khi doanh nghiệp vẫn phụ thuộc nhiều vào tín dụng ngân hàng với điều kiện tài sản bảo đảm khắt khe.
“Các nguồn vốn mới từ các quỹ đầu tư tư nhân, tài chính xanh, tài chính khí hậu quốc tế rất dồi dào, nhưng rào cản kỹ thuật để doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt các doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận được lại quá cao. Việc tìm lời giải cho bài toán này là đòn bẩy cho cả nền kinh tế”, ông khẳng định.
Thành phố đặt mục tiêu cắt giảm 40% thời gian xử lý các thủ tục PCI
Theo bà Nguyễn Thị Minh Vân - Phó Giám đốc Sở Tài chính TP.HCM, trong 4 tháng đầu năm 2026, Thành phố ghi nhận gần 20.000 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 35% so với cùng kỳ.
Tổng vốn đăng ký mới và bổ sung đạt khoảng 392.000 tỷ đồng, tăng 24%. Thu hút đầu tư nước ngoài cũng tăng trưởng mạnh khi đạt gần 3,3 tỷ USD, tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước và hoàn thành khoảng 31% kế hoạch năm. Tổng thu ngân sách trên địa bàn đạt 328.000 tỷ đồng, bằng 118% so với cùng kỳ.
Để khơi thông dòng vốn cho doanh nghiệp, Thành phố đang triển khai chính sách hỗ trợ lãi suất đối với các dự án thuộc lĩnh vực ưu tiên do Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP.HCM (HFIC) cho vay. Đây được xem là bước cụ thể hóa Nghị quyết 98 của Quốc hội và Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, tập trung hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.
Đến nay, TP.HCM đã phê duyệt 14 dự án tham gia chương trình với tổng mức đầu tư hơn 2.000 tỷ đồng, trong đó hơn 1.100 tỷ đồng được hỗ trợ lãi suất vay.
Đáng chú ý, TP.HCM cũng đã phê duyệt đề án thành lập Quỹ Đầu tư Mạo hiểm Thành phố với quy mô định hướng 5.000 tỷ đồng vào năm 2035. Quỹ sẽ ưu tiên đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ lõi như trí tuệ nhân tạo (AI), vi mạch bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng tái tạo và robot tự động hóa, hướng đến mục tiêu hỗ trợ từ 50-150 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và thu hút thêm dòng vốn quốc tế.
Song song đó, thành phố đang đẩy mạnh xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam, đồng thời thúc đẩy đề án Khu thương mại tự do gắn với cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ.
Theo Sở Tài chính, riêng giai đoạn 2026 - 2030, nguồn vốn ngân sách dự kiến bố trí cho đầu tư hạ tầng khoảng 345.000 tỷ đồng, tương đương 13,5 tỷ USD. Một số dự án trọng điểm đang được thúc đẩy gồm cao tốc TP.HCM - Mộc Bài và tuyến Vành đai 2.
Bên cạnh đó, TP.HCM tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đầu tư nhằm cải thiện môi trường kinh doanh.
Thành phố đặt mục tiêu cắt giảm 40% thời gian xử lý các thủ tục liên quan đến chỉ số PCI, rút ngắn thời gian thẩm định của các sở ngành từ 15 ngày xuống còn 10 ngày, đồng thời giảm thời gian cấp phép xây dựng xuống tối đa 15 ngày và tăng cường số hóa theo hướng “văn phòng không giấy”.
Nhiều giải pháp khơi thông nguồn vốn
Tại diễn đàn, các chuyên gia, nhà quản lý và cộng đồng doanh nghiệp đã đề xuất nhiều giải pháp nhằm khơi thông nguồn vốn cho tăng trưởng.
Trong đó, đầu tư công tiếp tục được xác định giữ vai trò dẫn dắt, tập trung vào hạ tầng chiến lược và có sức lan tỏa để thúc đẩy đầu tư tư nhân tham gia phát triển. Chính sách tín dụng cần duy trì ổn định lãi suất, tỷ giá và đảm bảo tính minh bạch để doanh nghiệp dễ tiếp cận vốn.
Các ý kiến cũng nhấn mạnh yêu cầu cải cách mạnh thị trường vốn, mở rộng kênh huy động qua cổ phiếu và trái phiếu, hoàn thiện pháp lý để nâng hạng thị trường chứng khoán và thu hút dòng vốn quốc tế.
Đồng thời, cần sớm hoàn thiện cơ chế cho Trung tâm tài chính quốc tế, phát triển các kênh tài chính mới như fintech, tài sản mã hóa, sàn giao dịch hàng hóa và trái phiếu quốc tế.
Việc khơi thông vốn trái phiếu địa phương, trái phiếu hạ tầng và thúc đẩy xếp hạng tín nhiệm cũng được xem là giải pháp quan trọng để huy động nguồn lực cho các dự án lớn và mô hình hợp tác công tư (PPP).
Về phía doanh nghiệp, các chuyên gia khuyến nghị cần nâng cao năng lực quản trị tài chính, minh bạch thông tin, cơ cấu lại dòng tiền và tăng khả năng chống chịu trước biến động thị trường.
Doanh nghiệp cần sử dụng vốn đúng mục đích, tập trung vào sản xuất kinh doanh và các lĩnh vực tạo giá trị gia tăng, đồng thời giảm phụ thuộc vào vốn vay ngân hàng bằng cách đa dạng hóa nguồn vốn qua thị trường chứng khoán, trái phiếu, quỹ đầu tư và hợp tác công tư.
Trong bối cảnh thị trường quốc tế nhiều biến động, doanh nghiệp cũng được khuyến nghị thận trọng với các hoạt động đầu cơ rủi ro cao, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đáp ứng các tiêu chuẩn ESG để tiếp cận các dòng vốn ưu đãi, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế.
TP.HCM sắp có sàn giao dịch tài chính hàng hải
PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC), cho rằng TP.HCM có nhiều lợi thế để phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế. Trong đó nổi bật là chi phí vận hành cạnh tranh hơn so với Singapore hay Hồng Kông, cùng nguồn nhân lực chất lượng cao và khả năng ngoại ngữ tốt.
VIFC-HCMC cũng định hướng phát triển các thị trường ngách như tài chính hàng không, tài chính hàng hải và fintech thay vì cạnh tranh trực diện với các trung tâm tài chính lớn trong khu vực.
Trong đó, Sàn giao dịch tài chính hàng hải tập trung vào các dịch vụ thanh toán xuất nhập khẩu, tài chính số xuyên biên giới, bảo hiểm hàng hải và các giải pháp hỗ trợ logistics quốc tế...
Mô hình này được tham khảo từ các trung tâm tài chính hàng hải lớn như Singapore nhưng điểm khác biệt là ứng dụng mạnh công nghệ số nhằm giảm chi phí, rút ngắn thời gian giao dịch và nâng cao tính minh bạch.
"Việc từng bước hình thành một hệ sinh thái tài chính hàng hải toàn diện là bước đi tất yếu. Sáng kiến Hệ sinh thái tài chính hàng hải quốc tế (IMFC) ra đời và được định hướng phát triển như một cấu phần hạt nhân trong lộ trình xây dựng VIFC-HCMC, hướng tới khơi thông các dòng vốn và dịch vụ tài chính cao cấp gắn liền với nền kinh tế cảng biển thực của TPHCM", PGS.TS Nguyễn Hữu Huân nói.