Các vụ việc xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu gia tăng
Hiện nay, các đơn đề nghị xử lý vi phạm mà lực lượng quản lý thị trường TP.HCM tiếp nhận nhiều nhất vẫn là nhóm hành vi xâm phạm nhãn hiệu.
Ngày 20/5, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM tổ chức lớp tập huấn "Hướng dẫn triển khai hoạt động quản lý nhà nước về thực thi bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn TP.HCM".
Lớp tập huấn được tổ chức trực tiếp tại Trung tâm Dịch vụ Phân tích thí nghiệm và Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng TP.HCM và kết nối trực tuyến đến 168 xã, phường và đặc khu.
Xâm phạm nhãn hiệu ngày càng tinh vi trên thị trường
Tại chương trình, ông Nguyễn Trường Giang - Kiểm soát viên Phòng Pháp chế, Chi cục Quản lý thị trường TP.HCM - cho biết hiện nay các đơn đề nghị xử lý vi phạm mà lực lượng quản lý thị trường tiếp nhận nhiều nhất vẫn là nhóm hành vi xâm phạm nhãn hiệu.
Ông Giang cho biết, vi phạm nhãn hiệu hiện có hai dạng chính gồm hàng hóa giả mạo nhãn hiệu và hàng hóa có yếu tố xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu.
"Những năm gần đây, số vụ liên quan đến hàng giả mạo nhãn hiệu có xu hướng giảm. Tuy nhiên, thay vào đó, các vụ việc liên quan đến hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu lại tăng lên", ông Giang nói.
Hiện trên thị trường vẫn xuất hiện nhiều sản phẩm giả mạo nhãn hiệu như giày dép mang thương hiệu Nike, Adidas được bán với giá chỉ vài trăm nghìn đồng, trong khi hàng chính hãng có giá từ vài triệu đồng.
Theo ông Giang, với trường hợp hàng giả mạo nhãn hiệu, các đối tượng sao chép gần như nguyên vẹn tên gọi, logo và dấu hiệu nhận diện của thương hiệu để gắn trực tiếp lên sản phẩm nhằm đánh lừa người tiêu dùng.
Trong khi đó, một số trường hợp khác có thể được xem là hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ khi nhãn hiệu bị biến tấu nhẹ để gây nhầm lẫn. Chẳng hạn, nhãn hiệu “Nike” bị sửa thành “Neki” hoặc các cách viết tương tự nhằm né tránh xử lý nhưng vẫn tạo cảm giác liên tưởng đến thương hiệu nổi tiếng.
ThS Nguyễn Thị Ngọc Nhung - Phó Trưởng phòng Sở hữu trí tuệ và Đổi mới sáng tạo, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM - cũng cho biết hiện nay các vụ việc xử lý hiện vẫn chủ yếu tập trung vào hành vi xâm phạm nhãn hiệu, tên thương mại và một số trường hợp liên quan đến kiểu dáng công nghiệp. Trong khi đó, các vụ việc về sáng chế hoặc các đối tượng sở hữu trí tuệ khác rất hiếm xảy ra.
Bà Nhung cho biết, phần lớn vụ việc xuất phát từ việc chủ sở hữu sử dụng quyền đối với nhãn hiệu đã được cấp văn bằng bảo hộ để yêu cầu xử lý các đơn vị có hành vi xâm phạm. Không chỉ hàng hóa, nhiều trường hợp còn liên quan đến tên quán cà phê, tên hộ kinh doanh hoặc tên doanh nghiệp có dấu hiệu trùng hoặc gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đã được bảo hộ.
Bảo vệ sở hữu trí tuệ để thu hút đầu tư
Liên quan đến công tác phối hợp với địa phương, bà Nhung cho biết sau khi cơ chế thanh tra tại các sở được xóa bỏ, việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ hiện do các phòng chuyên môn đảm nhiệm theo phân công của ban giám đốc. Trong quá trình xử lý, các đơn vị chuyên môn thường phối hợp với nhiều cơ quan liên quan để cùng xem xét, giải quyết vụ việc.
Theo bà, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM hiện ưu tiên hướng xử lý mang tính ngăn ngừa, tuyên truyền hơn là nặng về xử phạt. Các cá nhân, doanh nghiệp vi phạm sẽ được mời lên làm việc để giải thích quy định pháp luật, giúp họ hiểu rõ hành vi xâm phạm, kể cả trong trường hợp vi phạm do thiếu hiểu biết hoặc vô tình.
"Sau khi hiểu rõ quy định, nhiều đơn vị chủ động khắc phục như gỡ bỏ dấu hiệu vi phạm trên phương tiện kinh doanh, đổi tên thương hiệu hoặc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu mới để tránh tiếp tục phát sinh tranh chấp", bà Nhung cho hay.
Theo bà Nhung, việc chủ động xác lập và bảo vệ tài sản sở hữu trí tuệ không chỉ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững mà còn góp phần thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Một môi trường kinh doanh có cơ chế bảo vệ sở hữu trí tuệ hiệu quả cũng là yếu tố quan trọng để thu hút đầu tư.
"Nếu tình trạng hàng giả, hàng nhái diễn ra tràn lan, cơ chế bảo vệ lỏng lẻo thì doanh nghiệp nước ngoài sẽ không yên tâm đầu tư. Khi các tập đoàn lớn rút khỏi thị trường, nền kinh tế sẽ chịu ảnh hưởng rất lớn", bà Nhung nhấn mạnh.
Bà Nhung cũng cho biết, thông qua các lớp tập huấn, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM đang triển khai Công điện 38 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời hướng dẫn các cơ quan thực thi xây dựng kế hoạch hoạt động dài hạn nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong thời gian tới.